Fizik Bilimi İle İlgili Kariyer Keşfi Özgün Kurgu Test Çöz

Sorular

1. 1.

   TÜBİTAK ve ASELSAN ortaklığıyla kurulan İleri Elektromanyetik ve İtki Teknolojileri Vadisi'nin yerleşke krokisinde üç ana araştırma bölgesi tanımlanmıştır. Krokide 1. Bölge değişken manyetik alanlarla kablosuz enerji aktarımı ve rezonans indüksiyonuna, 2. Bölge radar dalgalarının metamalzemelerle soğurulması ve lazer fotoniklerine, 3. Bölge ise iyonize gazların manyetik alanla hızlandırıldığı plazma itki fiziğine ayrılmıştır. Fizik bilimi ile ilişkili kariyer olanaklarını sorgulayan bir araştırmacının merak ettiği araştırma konusunu belirlemesiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi krokideki mekânsal kanıtlara uygundur?

   • A) Elektrikli araçların durmaksızın rezonans yoluyla kablosuz şarj edilmesini merak eden bir araştırmacı, 1. Bölgedeki değişken manyetik alan ve indüksiyon kanıtlarına odaklanmalıdır.
   • B) Uçak gövdelerinde radar dalgalarını soğuran yansıtmasız yüzey kaplamalarını merak eden bir araştırmacı, 3. Bölgedeki iyonize gaz ve itki kanıtlarına odaklanmalıdır.
   • C) Uzay araçlarının derin uzayda yönlendirilmesini sağlayan plazma itki motorlarını merak eden bir araştırmacı, 1. Bölgedeki rezonans indüksiyonu kanıtlarına odaklanmalıdır.
   • D) Lazer demetlerinin atmosferde dağılmasını önleyen fotonik optik algılayıcıları merak eden bir araştırmacı, 3. Bölgedeki gaz dinamiği kanıtlarına odaklanmalıdır.
   • E) Yüksek frekanslı devrelerde manyetik indüksiyondan doğan enerji kayıplarını merak eden bir araştırmacı, 2. Bölgedeki metamalzeme ve dalga yansıması kanıtlarına odaklanmalıdır.
2. 2.

   Fizik bilimi ile ilişkili kariyer olanaklarını sorgulayan bir araştırmacı adayı, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü bünyesinde tasarlanan İleri Fiziksel Standartlar Laboratuvarı'nın yerleşke krokisini incelemektedir. Krokide; 1. Koridor ışık dalgalarının girişim desenleriyle atomik ölçekte boyutsal kalibrasyon yapan lazer interferometrelerine, 2. Koridor kristal malzemelerin piezoelektrik tepkilerini ve katı maddelerdeki ses titreşimlerini ölçen akustik rezonans platformlarına, 3. Koridor mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda elektriksel direncin sıfırlanmasını ve ısıl iletimi inceleyen sıvı helyum kriyostatlarına, 4. Koridor ise çekirdek bozunumu kaynaklı gama ışınlarının maddeyle etkileşimini ve soğurulan radyasyon dozunu saptayan sintilasyon sayaçlarına ayrılmıştır. Buna göre araştırmacı adayının krokide sunulan mekânsal kanıtlara dayanarak merak ettiği araştırma konusunu belirlemesiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Piezoelektrik kristallerin mekanik gerilme tepkilerini ve ultrasonik dalga yayılımını merak ediyorsa 1. Koridor'daki lazer interferometri uzmanları ile çalışmalıdır.
   • B) Katı maddelerin aşırı düşük sıcaklıklardaki elektriksel ve ısıl davranışlarını sorgulayan bir fizikçi olmak istiyorsa 3. Koridor'daki kriyojenik sistemleri incelemelidir.
   • C) Tıbbi görüntüleme sistemlerinin gama ışını kalibrasyonunu ve ışıma dozlarını araştırmayı hedefliyorsa 2. Koridor'daki akustik test uzmanlarından bilgi toplamalıdır.
   • D) Işığın dalga boyu standartlarını ve optik girişim ilkelerini atomik boyutta araştırmayı amaçlıyorsa 4. Koridor'daki sintilasyon sayaçları biriminde görev almalıdır.
   • E) Ses dalgalarının mekanik rezonans kırılmalarını ve titreşim sönümlemelerini modellemek istiyorsa 3. Koridor'daki sıvı helyum kriyostatları bölümünü tercih etmelidir.
3. 3.

   TÜBİTAK koordinasyonunda Antarktika'da kurulan Kutup Araştırmaları Üssü'nün yerleşim krokisinde; deniz suyunun tuzluluk ve yoğunluk farkına bağlı termohalin akıntılarını inceleyen Kıyı Dinamiği İstasyonu, buz kütlelerinin esneklik modülünü ve ses dalgalarının buzdaki yayılma hızını kaydeden Buzul Sondaj Platosu, güneş rüzgârlarının manyetosferle etkileşimini ve kutup ışımalarını gözlemleyen Jeomanyetizma Tepesi ile güneş ışınımının yansıma katsayısını ve atmosferik basınç değişimlerini izleyen Radyasyon Kulesi yer almaktadır. Üssün sunduğu kariyer olanaklarını sorgulayan bir araştırmacı adayı, merak ettiği konuları bu istasyonların mekânsal işlevlerine ve temsil ettiği fizik alanlarına göre belirlemek istemektedir. Buna göre araştırmacı adayının görev almak istediği istasyon ile belirlediği araştırma konusu arasındaki aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi krokideki kanıtlara uygundur?

   • A) Buzul Sondaj Platosu: Yüklü kozmik parçacıkların yerin manyetik kutuplarına yönelerek kutup ışımaları üretme mekanizması
   • B) Jeomanyetizma Tepesi: Farklı derinliklerdeki okyanus akıntılarının kinetik enerji aktarımı ve dip dalgalarının yayılma dinamiği
   • C) Kıyı Dinamiği İstasyonu: Sıcaklık ve tuzluluk değişimlerinin akışkan özkütlesi ile termohalin su hareketlerine etkisi
   • D) Radyasyon Kulesi: Sıkışmış buz katmanlarının elastik deformasyonu ve ses dalgalarının katı fazdaki yankılanma süresi
   • E) Buzul Sondaj Platosu: Üst atmosferde soğurulan güneş ışınımı miktarı ve yerel hava basıncı gradyanının rüzgâr oluşumuna etkisi
4. 4.

   TENMAK bünyesinde geleceğin temiz enerji teknolojilerini geliştirmek için tasarlanan yer altı araştırma kompleksi krokisinde dört ana sektör tanımlanmıştır: 1. Sektör mikron ölçekli yakıt hedeflerine eş zamanlı foton demetleri göndererek ışınım basıncı oluşturan yüksek güçlü lazer optiklerini, 2. Sektör yüksek sıcaklıktaki iyonize gazı güçlü manyetik alanlarla vakumda tutan plazma hapsi düzeneğini, 3. Sektör mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda sıfır elektriksel dirençle kararlı manyetik tuzaklama üreten süperiletken kriyojenik bobinleri, 4. Sektör ise yoğun nötron akısına maruz kalan alaşımların kristal kafes deformasyonunu inceleyen malzeme zırhlama odasını barındırmaktadır. Bu kompleksteki fizik temelli kariyer olanaklarını sorgulayan beş araştırmacı adayı, merak ettikleri araştırma konularını krokideki sektörlerin işlevsel kanıtlarına göre belirlemiştir. Buna göre hangi adayın belirlediği araştırma konusu, görev almak istediği sektörün mekânsal işlevine ve fiziksel çalışma alanına tam olarak uygundur?

   • A) Katı maddelerin aşırı düşük sıcaklıklarda manyetik alanı dışlama davranışını ve sıfır dirençli akım iletimini araştırmak isteyen Selim'in 3. Sektör'ü seçmesi
   • B) Yüksek enerjili foton demetlerinin mikron boyutlu yakıt kapsüllerinde oluşturduğu ışınım basıncını incelemek isteyen Zeynep'in 4. Sektör'ü seçmesi
   • C) Gaz atomlarının elektronlarını kaybederek plazma hâline gelmesini ve vakum odasında manyetik olarak hapsedilmesini araştırmak isteyen Elif'in 1. Sektör'ü seçmesi
   • D) Nötron bombardımanı altındaki metal alaşımların kafes yapısındaki termal iletkenlik kaybını test etmek isteyen Can'ın 2. Sektör'ü seçmesi
   • E) Aşırı soğutulmuş bobinlerde kayıpsız akım dolaşımıyla yapay manyetik alan geometrileri oluşturmayı planlayan Tarık'ın 1. Sektör'ü seçmesi
5. 5.

   Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve TÜBİTAK iş birliğiyle bir krater havzasında kurulan Gezegen Araştırmaları Simülasyon İstasyonu'nun yerleşke krokisinde; Alfa Kubbesi yüksek enerjili kozmik parçacıklar ile iyonlaştırıcı radyasyonun koruyucu zırhlardan geçiş fiziğine, Beta Kubbesi ince toz fırtınalarının elektrostatik yüklenmesi ile optik soğurma kayıplarına, Gama Kubbesi ise yüzey altı lav tüplerinin elastik şok dalgalarıyla sismik haritalanmasına ayrılmıştır. Fizik bilimi ile ilişkili kariyer olanaklarını sorgulayan bir araştırmacı adayı, uzmanlaşmak istediği alana göre bu istasyondaki fiziksel çalışma ortamlarını incelemektedir. Buna göre adayın istasyonun mekânsal işlev kanıtlarını değerlendirerek merak ettiği araştırma konusunu belirlemesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Alfa Kubbesi'nde kariyer hedefleyen aday, manyetik alan ve radyasyon kalkanlarının yüklü parçacık akısını durdurma verimini temel merak konusu olarak belirlemelidir.
   • B) Beta Kubbesi'nde çalışmak isteyen aday, lav tüplerinin tavan dayanımını saptamak için zemin altı rezonans ve mekanik şok dalgalarını temel merak konusu olarak belirlemelidir.
   • C) Gama Kubbesi'nde uzmanlaşmayı seçen aday, sürtünmeyle elektriklenen toz bulutlarının güneş pillerindeki foton soğurma verimine etkisini temel merak konusu olarak belirlemelidir.
   • D) Alfa Kubbesi'ni tercih eden aday, düşük yoğunluklu gaz ortamında ses dalgalarının yayılma hızını ve yankılanma süreçlerini temel merak konusu olarak belirlemelidir.
   • E) Beta Kubbesi'nde görev alacak aday, gezegenin derin katmanlarındaki kütleçekim anomalilerini ölçen sismik tarama cihazlarını temel merak konusu olarak belirlemelidir.
6. 6.

   TÜBİTAK ve MTA iş birliğiyle bir kıyı burnunda kurulan Ulusal Deniz Fiziği Araştırma İstasyonu krokisinde; ses dalgalarının zemin yansımalarını inceleyerek kıyı altı tabakalarını haritalayan Sismik İskelesi, güneş ışınımının su katmanlarında soğurulma ve saçılmasını ölçen Optik Kulesi, kıyı akıntılarının kinetik enerjisini ve türbülansını modelleyen Hidrodinamik Kanalı ile yer kabuğunun manyetik alan değişimlerini kaydeden Jeomanyetizma Odası bulunmaktadır. Fizik bilimi ile ilişkili kariyer olanaklarını sorgulayan bir öğrenci, bu istasyonda görev yapan uzmanların inceleyebileceği araştırma konularına dair merak ettiği soruları listelemiştir. Buna göre öğrencinin istasyon krokisindeki mekânsal işlevleri dikkate alarak oluşturduğu aşağıdaki araştırma eşleştirmelerinden hangisi kanıtlara dayalı olarak doğrudur?

   • A) Hidrodinamik Kanalı: Su kütlesine giren morötesi ışınların derinliğe bağlı kırılma ve soğurulma oranlarının optik algılayıcılarla ölçülmesi
   • B) Optik Kulesi: Kıyı dalgalarının oluşturduğu hidrodinamik basınç gradyanlarının türbin kanatçıklarına aktardığı mekanik gücün incelenmesi
   • C) Sismik İskelesi: Yerkürenin ergimiş dış çekirdeğindeki manyetik dipol hareketlerinin yüzeydeki pusula sapmalarına olan etkisinin gözlenmesi
   • D) Jeomanyetizma Odası: Kıyı kuşağındaki magmatik kayaçların manyetik duyarlılığı nedeniyle oluşan yerel manyetik alan anomalilerinin kaydedilmesi
   • E) Sismik İskelesi: Deniz yüzeyinden yayılan kızılötesi termal ışımanın atmosferik soğurucularla olan spektral etkileşiminin analiz edilmesi
7. 7.

   Uluslararası bir parçacık fiziği araştırma merkezinin yer altı tünel yerleşke krokisinde; süperiletken mıknatısların mutlak sıfıra yakın tutulduğu K-1 Kriyojenik Soğutma Hattı, saçılan ikincil radyasyonun soğurulması ve malzeme dayanımının test edildiği K-2 Zırhlama Hücresi, mikro parçacıkların saçılma izlerini silisyum piksellerle kaydeden K-3 Dedektör Odası ve petabaytlarca ham sinyalin işlendiği K-4 Veri Dağıtım Merkezi yer almaktadır. Bu merkezde kariyer planlayan beş araştırmacı adayı, merak ettikleri araştırma konularını krokideki sektörlerle eşleştirmiştir. Buna göre hangi adayın belirlediği araştırma konusu, görev almak istediği sektörün mekânsal işlevine ve temsil ettiği fiziksel kanıtlara tam olarak uygundur?

   • A) Defne: K-1 sektöründe parçacıkların bıraktığı mikroskobik yörünge izlerini silisyum sensörlerle dijital haritaya dönüştürmek
   • B) Kerem: K-2 sektöründe sıvı helyum dolaşımıyla süperiletkenlik sıcaklığına ulaşan manyetik alan şiddetini optimize etmek
   • C) Selin: K-3 sektöründe devasa çarpışma verilerini küresel araştırma ağına aktarmak için yüksek hızlı veri modelleri geliştirmek
   • D) Can: K-2 sektöründe yüksek enerjili parçacık akısına maruz kalan alaşımların ışıma direncini ve soğurma katsayılarını araştırmak
   • E) Mert: K-4 sektöründe parçacık demetlerini saptıran devasa elektromıknatısların sıcaklığını mutlak sıfır civarında sabit tutmak
8. 8.

   TUA ve TÜBİTAK UZAY ortaklığıyla kurulan Uydu Test Merkezi yerleşim krokisinde; mikrodalga saçılmalarının incelendiği Yankısız Manyetik Oda, fırlatma titreşimlerinin denendiği Mekanik Akustik Laboratuvarı, hava basıncının sıfırlandığı Termal Vakum Odası ve mercek odaklarının ayarlandığı Optik Temiz Oda yer almaktadır. Merkezde staj yapan beş fizik öğrencisi, uzmanlaşmak istedikleri fizik alt dalları doğrultusunda bu mekânlarda yürütecekleri araştırma sorularını planlamıştır. Buna göre öğrencilerden hangisinin ileri sürdüğü araştırma sorusu, ilgili test alanının işlevine ve temsil ettiği fizik ilkelerine ait bilimsel kanıtlara uygundur?

   • A) Mekanik Akustik Laboratuvarı'nda ses dalgalarının uzay boşluğundaki yayılma hızını ölçerek optik sensörlerin renk kırılmalarını inceleyen öğrenci
   • B) Yankısız Manyetik Oda'da haberleşme antenlerinden yayılan mikrodalgaların atom çekirdeğindeki radyoaktif bozunmayı hızlandırma etkisini araştıran öğrenci
   • C) Optik Temiz Oda'da yer gözlem kameralarının ayna ve lenslerini yüksek enerjili alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek gövde direncini sorgulayan öğrenci
   • D) Termal Vakum Odası'nda uzay boşluğunda ısının yalnızca ışıma ile yayıldığı kanıtından hareketle yansıtıcı kalkanların sıcaklık dengesine etkisini araştıran öğrenci
   • E) Yankısız Manyetik Oda'da radyo dalgalarının ses dalgalarından daha yavaş ilerlediği kabulüyle uydu sinyallerindeki faz gecikmelerini modelleyen öğrenci
9. 9.

   Geleceğin Ulusal Bilim ve Teknoloji Kampüsü yerleşke krokisinde yer alan araştırma blokları ile çalışma alanları şu şekilde tanımlanmıştır: • 1. Blok (MTA Koordinasyonu): Yer kabuğunun yapısı, sismik dalgaların yayılımı, jeotermal enerji ve maden rezervlerinin fiziksel analizi • 2. Blok (TUA Koordinasyonu): Yörünge mekaniği, fırlatma roketlerinin itki fiziği ve derin uzay haberleşme sistemleri • 3. Blok (TENMAK Koordinasyonu): Çekirdek tepkimeleri, iyonlaştırıcı radyasyonun zırhlanması ve parçacık etkileşimleri • 4. Blok (ASELSAN Koordinasyonu): Radar dalgaları, elektro-optik algılayıcılar ve termal kamera optiği Buna göre radyoaktif izotopların bozunma süreçlerini inceleyerek nükleer tıp ve temiz enerji üretiminde kullanılacak yeni radyasyon kalkanları tasarlayan bir nükleer fizik uzmanının, yerleşke krokisindeki hangi blokta görev alması mesleki çalışma alanına en uygundur?

   • A) Yalnızca 1. Blok
   • B) Yalnızca 2. Blok
   • C) Yalnızca 3. Blok
   • D) 1 ve 4. Bloklar
   • E) 2 ve 3. Bloklar

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.