Ulaşım ve İletişim Teknolojilerinin Kültürel Etkileşimdeki Rolü Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Yapay zekâ algoritmaları, binlerce yıllık kırık kil tabletler üzerindeki çivi yazılarını dünya genelindeki dijital arşivlerde yer alan diğer tabletlerle saniyeler içinde karşılaştırarak tercüme edebilmektedir. Bu teknoloji, uzmanların ömür boyu süren çeviri faaliyetlerini son derece hızlandırmıştır. Bu durumun gelecekte sosyal bilimlerin gelişimine en büyük katkısı aşağıdakilerden hangisi olacaktır?

   • A) Coğrafi keşiflerin haritalandırılması sürecini tamamen yapay zekâya devretmesi
   • B) Tarih araştırmalarında yazılı belgelerin önemini tamamen ortadan kaldırması
   • C) Arkeolojik alanlarda fiziki kazı yapma ihtiyacını sona erdirmesi
   • D) Veri analiz hızını artırarak geçmişe dair tarihi teorilerin çok daha hızlı test edilip güncellenmesini sağlaması

2. Bir su altı arkeolojisi araştırma ekibi, deniz dibindeki batık bir antik şehri su yüzeyine çıkarmadan ve su altı ekosistemine zarar vermeden detaylıca incelemek istemektedir. Bu araştırma ekibinin hedefine ulaşabilmesi için aşağıdaki teknolojik yöntemlerden hangisini kullanması en uygundur?

   • A) Bölgedeki su sıcaklığını ölçen uydulardan yararlanmak
   • B) Sonar tarama cihazları ve su altı 3B modelleme yazılımları kullanmak
   • C) Kütüphanelerdeki eski denizcilik haritalarını dijitalleştirmek
   • D) Deniz tabanından toprak numuneleri alıp Karbon-14 testi uygulamak

3. Sosyal bilimlerde teknoloji kullanımıyla ilgili hazırlanan aşağıdaki tabloyu inceleyiniz. Kullanılan TeknolojiSosyal Bilim DalıKullanım Amacı I. Uydu GörüntüleriCoğrafyaTarım alanlarındaki değişimi izleme II. Karbon-14 TestiArkeolojiFosillerin yaşını tespit etme III. Dijital ArşivlerTarihEski belgelere uzaktan erişme IV. CBS (Coğrafi Bilgi Sist.)SosyolojiAntik paraların maden oranını ölçme Tabloda verilen teknoloji, sosyal bilim dalı ve kullanım amacı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

   • A) I
   • B) II
   • C) IV
   • D) III

4. Arkeologlar göçebe bir topluluğa ait farklı bölgelerde kurganlar (mezarlar) bulmuşlardır. Bu kurganlardaki organik eşyalara Karbon-14 testi uygulanmış, elde edilen koordinat verileri ise CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) ortamına aktarılarak haritalandırılmıştır. Bu iki farklı teknolojinin birlikte kullanılması araştırmacılara öncelikle hangi bilimsel katkıyı sağlar?

   • A) Göç hareketlerinin hem zamanını hem de coğrafi rotasını eş zamanlı modellemeye
   • B) Eski toplulukların konuştukları dili ve alfabe yapısını tamamen çözmeye
   • C) Kurganlardan çıkan madeni eşyaların hangi madenlerden yapıldığını bulmaya
   • D) Bölgedeki iklim değişikliklerinin gelecekte nasıl seyredeceğini tahmin etmeye

5. Baraj yapımı nedeniyle kısa süre sonra sular altında kalacak olan antik bir vadi için acil kurtarma kazısı planlanmaktadır. Arkeologların bitki örtüsüyle kaplı bu geniş arazideki toprak altı kalıntılarını birkaç gün içinde hızlıca haritalandırması gerekmektedir. Bu durumda arkeologların zamandan tasarruf etmek için kullanacağı en etkili teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Bölgedeki toprak katmanlarından alınacak örneklerin laboratuvar analizi
   • B) Antik döneme ait yazılı kaynakların kütüphanelerden taranması
   • C) Kazı ekibinin bölgede yapacağı geleneksel yüzey araştırmaları
   • D) LiDAR (Lazer tarama) donanımlı insansız hava araçları

6. Tarih ödevi hazırlayan Sinan, internette 'Kadeş Antlaşması' ile ilgili bir blogda yazan iddialar ile üniversite kütüphanesinin veri tabanındaki makalenin birbiriyle çeliştiğini görmüştür. Bilgi okuryazarlığı becerisine sahip olan Sinan'ın bu durum karşısında yapması gereken en doğru davranış aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) En çok ziyaret edilen ve arama motorunda ilk sırada çıkan kaynağı seçmek
   • B) Bilgiyi akademik, akredite ve hakemli dijital veri tabanlarından doğrulamak
   • C) İki kaynaktaki çelişkili bilgileri birleştirerek kendi fikrini yazmak
   • D) Sosyal medyadaki popüler tarih sayfalarının yorumlarına göre karar vermek

7. Bir şehir plancısı, yeni kurulacak yerleşim yeri için heyelan riski taşıyan bölgeler ile su kaynaklarının konumlarını eşleştirmek istemektedir. Bu amaçla Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisini kullanmaya karar verir. Şehir plancısının bu süreçte CBS'yi tercih etmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Eski el yazması haritaların fotoğraflarını dijital ortama aktarması
   • B) Bölgede yaşamış eski uygarlıkların kültürel yapısını analiz etmesi
   • C) Farklı coğrafi veri katmanlarını üst üste bindirerek analiz imkanı sunması
   • D) Heyelan bölgesindeki kayaların jeolojik yaşını tam olarak hesaplaması

8. Bir coğrafyacı, son yirmi yılda Amazon Ormanları'ndaki ağaçsızlaşma oranını ve yeşil alan kaybını incelemektedir. Araştırmacı bu değişimi en hızlı, en az maliyetle ve geniş bir alanı kapsayacak şekilde analiz etmek istemektedir. Araştırmacının bu çalışmada yararlanması gereken en uygun teknolojik araç aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Belirli aralıklarla çekilmiş uydu görüntüleri
   • B) Bölgede yaşayan yerli halkla yapılan röportajlar
   • C) Kütüphanelerdeki eski fiziki dünya haritaları
   • D) Toprak numunelerine uygulanan kimyasal testler

9. Bir kazı alanında çalışan arkeologlar, toprağın derinliklerinde ahşap bir sandık bulmuşlardır. Bu sandığın hangi yüzyılda yapıldığını bilimsel olarak kesinleştirmek istemektedirler. Arkeologların bu amaçla laboratuvarda kullanması gereken teknolojik yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) analizi
   • B) Dijital kütüphane arşiv taraması
   • C) Uydu görüntüleri ile alan taraması
   • D) Karbon-14 yaş tayini testi

10. Öğretmeni Ece'den Osmanlı Devleti'nin ticari hayatı hakkında araştırma yapmasını istemiştir. Ece, evinden çıkmadan güvenilir ve orijinal tarihi belgelere ulaşmayı amaçlamaktadır. Bu durumda Ece'nin bilgi okuryazarlığı becerisini kullanarak öncelikle aşağıdaki kaynaklardan hangisine başvurması beklenir?

    • A) Sosyal medya platformlarındaki kişisel tarih forumları
    • B) Devlet arşivlerinin resmi dijital veri tabanları
    • C) Popüler tarih konulu kişisel video kanalları
    • D) Seyahat acentelerinin internet sitelerindeki blog yazıları

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.