Ülkemizin Kaynakları ve Ekonomik Faaliyetler Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Pelin, 'Maden suyu ile sulanan bitkiler, çeşme suyu ile sulananlara göre daha hızlı uzar' hipotezini kurmuştur. İki hafta sonunda her iki bitkinin de eşit miktarda uzadığını gözlemlemiştir. Bu durumda Pelin'in bilimsel yönteme uygun olarak yapacağı bir sonraki adım ne olmalıdır?

   • A) Hipotezini haklı çıkarmak için çeşme suyuyla sulanan bitkinin boyunu raporda daha kısa göstermek
   • B) Hipotezinin desteklenmediğini kabul edip farklı faktörleri inceleyecek yeni bir deney tasarlamak
   • C) Deneyi tamamen başarısız ilan ederek ulaştığı sonuçları kimseyle paylaşmamak
   • D) Maden suyunun bitki gelişimine her koşulda zarar verdiğini iddia eden yeni bir kural yazmak

2. Bir pil firması, kendi pillerinin rakiplerinden daha uzun süre dayandığını kanıtlamak istemektedir. Bunun için kendi ürettikleri pilleri yeni model cihazlarda, rakip pilleri ise eski model cihazlarda test etmişlerdir. Bu test tasarımı bilimsel yöntem ve araştırma etiğine neden aykırıdır?

   • A) Deneyde sadece iki farklı marka pil kullanıldığı için
   • B) Pil ömürlerinin süre bazında ölçülmesi imkansız olduğu için
   • C) Teknolojik aletlerin pil enerjisiyle çalışması bilimsel olmadığı için
   • D) Karşılaştırılan değişken dışındaki koşullar eşitlenmeyerek adil test kuralı bozulduğu için

3. Bir öğrenci, farklı rüzgar hızlarında açıkta bırakılan suların günlük buharlaşma miktarlarını ölçüp kaydetmiştir. Elde ettiği bu verileri arkadaşlarına en net ve anlaşılır şekilde sunmak istemektedir. Öğrencinin veriler arasındaki ilişkiyi göstermek için seçmesi gereken en uygun bilimsel yöntem hangisidir?

   • A) Rüzgar hızı ile buharlaşma miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren bir sütun veya çizgi grafiği hazırlamak
   • B) Sadece rüzgarlı bir günde çekilmiş bir doğa fotoğrafını sınıfla paylaşmak
   • C) Rüzgarın hızını ve yönünü anlatan kurgusal bir hikaye yazmak
   • D) Deney sırasında hissettiği sıcaklıkları içeren kişisel günlük notlarını okumak

4. Geçmişte insanlar Dünya'nın düz olduğunu düşünürken, gelişen teknoloji ve yeni gözlemler sayesinde Dünya'nın küre şeklinde olduğu kanıtlanmıştır. Bu durum bilim tarihinde büyük bir değişime yol açmıştır. Bu değişim, bilimsel bilginin doğası hakkında bize aşağıdakilerden hangisini gösterir?

   • A) Eski dönemlerde yapılan hiçbir araştırmanın bilimsel değer taşımadığını
   • B) Bilimsel bilgilerin sadece teknoloji kullanıldığında doğru çıkacağını
   • C) Bilimin sadece uzay araştırmalarıyla ilerleyen bir süreç olduğunu
   • D) Yeni kanıtlar elde edildikçe bilimsel bilgilerin güncellenip değişebileceğini

5. Sınıftaki dört farklı grup, saf suyun kaynama noktasını ölçmek için bir deney yapmaktadır. İlk üç grup sonucu 100°C ölçerken, dördüncü grup sonucu 85°C olarak kaydetmiştir. Dördüncü grubun bilimsel düşünen bir araştırmacı gibi davranması için ne yapması gerekir?

   • A) Kendi ölçüm sonucunu silip diğer grupların yazdığı 100°C değerini kopyalamalıdır.
   • B) Termometreyi ve ölçüm yapılan ortamı kontrol ederek deneyi tekrarlamalıdır.
   • C) Suyun her koşulda 85°C'de kaynadığını iddia eden yeni bir teori sunmalıdır.
   • D) Deneyin hatalı olduğunu düşünerek çalışmayı yarıda bırakıp rapor hazırlamamalıdır.

6. Zeynep, laboratuvarda ısıttığı demir bir çubuğun boyunun 2 cm uzadığını ölçmüştür. Bu sonucun bilimsel bir gerçeklik kazanması için doğrulanması gerekmektedir. Zeynep'in bu aşamada yapması gereken en uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Bu tek ölçümü kesin doğru kabul edip hemen bir bilimsel makale yazmak
   • B) Metal çubuğun rengini değiştirerek yeni bir tahminde bulunmak
   • C) Deneyi aynı koşullarda birkaç kez tekrarlayıp sonuçların tutarlılığını kontrol etmek
   • D) Deneyi başka bir arkadaşına anlatıp onun yapmasını istemeden onay beklemek

7. Bir grup öğrenci, yaşadıkları bölgedeki tarihi sel felaketlerinin nedenlerini bilimsel olarak araştırmak istemektedir. Araştırma sürecinde farklı kaynaklardan bilgiler toplamışlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu araştırmada kullanılabilecek en güvenilir kanıta dayalı bilimsel veridir?

   • A) Bölgedeki meteoroloji istasyonunun son 50 yıllık yağış ölçüm kayıtları
   • B) Kasabadaki yaşlı bir esnafın çocukluk anılarına dayanan anlatımları
   • C) Sosyal medyada sel felaketleri hakkında yazılan halk yorumları
   • D) Geçmişte yaşanmış bir seli konu alan kurgusal bir roman

8. Can, sıcaklığın şekerin suda çözünme hızına etkisini incelemek istiyor. Bunun için sıcak suda küp şeker, soğuk suda ise toz şeker kullanarak bir deney tasarlıyor. Can'ın bu deney tasarımı bilimsel açıdan neden hatalıdır?

   • A) Deneyinde iki farklı bardak kullandığı için
   • B) Hem sıcaklığı hem de şeker türünü aynı anda değiştirdiği için
   • C) Çözünme süresini ölçmek için kronometre kullanmadığı için
   • D) Şeker yerine tuz kullanmayı tercih etmediği için

9. Elif, tuzlu suyun saf suya göre daha geç kaynayacağını düşünmektedir. Bu fikrini test etmek için özdeş iki kaba eşit miktarda su koyup birine tuz ekler. Elif'in kurduğu bu başlangıç düşüncesi bilimsel yöntemde aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

   • A) Bilimsel kanun
   • B) Veri analizi
   • C) Hipotez
   • D) Teori

10. Ahmet, gölgede kalan saksı çiçeklerinin güneşteki saksı çiçeklerine göre daha yavaş büyüdüğünü gözlemlemiştir. Bu merakını gidermek için bilimsel bir süreç başlatmak istemektedir. Buna göre Ahmet'in yapması gereken ilk bilimsel adım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Gözlemlerine dayanarak sınanabilir bir tahmin (hipotez) oluşturmak
    • B) Deney yapmadan doğrudan ulaştığı sonucu bilimsel rapor olarak yazmak
    • C) Diğer bilim insanlarının fikirlerini araştırmadan kendi görüşünü kesin bilgi kabul etmek
    • D) Çiçeklerin büyümesini engellemek için sulama yapmayı tamamen bırakmak

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.