Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Yazma becerisi, aklımızdaki düşünceleri, yaptığımız gözlemleri veya ulaştığımız bilgileri düzenli bir sırayla kâğıda aktarma sürecidir.

   Örneğin bir saksıdaki fasulyenin ışık alan ve almayan ortamlardaki gelişimini incelediğimiz güvenli bir sınıf deneyini anlatan bir metin yazarken önce şu aşamaları planlarız:

   • Yazma Amacını Belirleme: Deneyde neyi değiştirdiğimizi (ışık miktarı) ve neyi gözlemlediğimizi (boy uzaması, yaprak rengi) okuyucuya tarafsız ve açık biçimde aktarmak.
   • Verileri Düzenleme: Gün gün tuttuğumuz boy ölçümlerini ve renk değişimlerini kronolojik sıraya koymak.
   • İlk Taslağı Oluşturma: Düşüncelerimizi duraksamadan, cümleler kurarak kâğıda dökmek.

   Öz yansıtma, yazarın kendi yazma sürecine dışarıdan bir gözle bakması; neyi iyi yaptığını ve hangi alanlarda desteğe veya değişikliğe ihtiyaç duyduğunu fark etmesidir.

   İlk taslağımızı bitirdikten sonra kendimize şu soruları sorarak öz yansıtma yaparız:

   • Deneyimin adımlarını ve gözlemlediğim verileri okuyucunun rahatça anlayabileceği şekilde sıraya koyabildim mi?
   • Fasulyelerin gelişimindeki farkı aktarırken nesnel ölçümlere (santimetre, gün sayısı) yeterince yer verdim mi?
   • Düşüncelerimi birbirine bağlarken bu nedenle, sonuç olarak ve oysaki gibi uygun geçiş ifadelerinden yararlandım mı?
   • Yazarken hangi noktada zorlandım ve bu zorluğu nasıl aştım?

   Öz yansıtma sürecinde eksik veya geliştirilmesi gereken yönlerimizi fark ettikten sonra metnimiz üzerinde değişiklikler yaparız. Bu adıma kendini uyarlama denir.

   Metnimizi uyarlarken uygulayabileceğimiz yöntemler şunlardır:

   • Eksik Verileri Tamamlama: Gözlem notlarımızda yer alan ancak ilk taslakta unuttuğumuz gün ve ölçüm bilgilerini ilgili paragrafa eklemek.
   • Gereksiz Ayrıntıları Ayıklama: Deneyin amacına doğrudan hizmet etmeyen veya okuyucunun dikkatini dağıtan cümleleri metinden çıkarmak.
   • Anlatımı Güçlendirme: Anlaşılması güç veya devrik cümleleri yeniden kurarak düşüncelerimizi daha duru ve kesin sözcüklerle ifade etmek.
   • Yazım ve Noktalama Kontrolü: Cümle başları, birim yazımları ve noktalama işaretlerini kurallara göre gözden geçirmek.

   Başarılı bir yazar, yalnızca bir metni tamamlamakla kalmaz; o metni yazarken edindiği deneyimleri bir sonraki yazma görevine de aktarır.

   Süreci değerlendirirken şunları hatırlarız:

   • Yazma sürecinde ilk taslağın kusursuz olması gerekmez; önemli olan eksikleri fark edip metni sabırla geliştirmektir.
   • Planlama, taslak yazma, gözden geçirme ve düzeltme basamaklarını adım adım uygulamak metnimizin güvenilirliğini artırır.
   • Kendi yazma alışkanlıklarımızı tanımak, gelecekteki gözlem ve deney raporlarında daha etkili bir iletişim kurmamızı sağlar.