Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Sözün Görünen ve Gizlenen Anlamı

   Günlük yaşamımızda duygu, düşünce ve isteklerimizi paylaşırken iki farklı anlatım yolundan yararlanırız:

   • Açık İfade: Anlatılmak istenenin doğrudan, net ve yoruma gerek kalmadan söylendiği cümlelerdir. Cümleyi dinleyen herkes aynı anlamı çıkarır.
     Örnek: "Kütüphane saat beşte kapanıyor." (Sadece kütüphanenin kapanış saati bildirilmiştir.)
   • Örtük İfade: Anlamın doğrudan söylenmeyip cümlede saklı tutulduğu, dinleyicinin ipuçlarından hareketle ulaştığı derin anlamlardır. Cümlede açıkça yazılmayan bilgiler sezdirilir.
     Örnek: "Kütüphane artık saat beşte kapanıyor." (Kütüphanenin daha önce beşten farklı bir saatte kapandığı örtük olarak anlatılmaktadır.)

   Tablo Verilerinden Anlam Çıkarma

   Bir araştırmanın ya da gözlemin sonuçlarını incelerken hem açık bilgilere hem de bu bilgilerin düşündürdüğü örtük anlamlara ulaşabiliriz.

   Aşağıdaki kitap okuma kulübü katılım tablosunu inceleyelim:

   • Ekim Ayı: 12 öğrenci
   • Kasım Ayı: 18 öğrenci
   • Aralık Ayı: 18 öğrenci

   Bu verileri konuşmamızda iki farklı yolla aktarabiliriz:

   • Açık Anlatım: "Kasımdaki katılımcı sayısı on sekizdir." (Tablodaki veri doğrudan söylenmiştir.)
   • Örtük Anlatım: "Aralık ayında kulübe yeni üye katılmamıştır." (Kasım ve aralık sayılarının eşitliğinden hareketle varılan gizli anlamdır.)
   • Örtük Anlatım: "Kulüp etkinliğine katılım kasım ayında da devam etmiştir." ("da" bağlacı önceki aylarda da katılım olduğunu sezdirir.)

   İletişimde Doğru İfadeyi Seçmek

   Konuşurken amacımıza, dinleyiciye ve duruma göre açık veya örtük ifadeleri bilinçli olarak seçeriz:

   • Açık İfadeyi Ne Zaman Kullanırız? Bir kuralı, saati, adresi veya yanlış anlaşılmaması gereken önemli bir bilgiyi aktarırken doğrudan ve açık konuşuruz.
     Örnek: "Yarınki toplantı saat onda başlayacak."
   • Örtük İfadeyi Ne Zaman Kullanırız? Duygularımızı daha incelikli belirtmek, nezaket göstermek veya dinleyicinin düşünmesini sağlamak istediğimizde örtük ifadelerden yararlanırız.
     Örnek: "Bugün biraz yorgun görünüyorsun." (Doğrudan 'Çalışma' demek yerine dinlenmeye ihtiyacı olduğu sezdirilir.)

   Etkili bir konuşmacı, hangi bilginin açıkça söyleneceğini, hangi duygunun ise örtük bir dille sezdirileceğini duruma uygun şekilde belirler.