Konuşma sürecine yönelik özyansıtmayapabilme/kendini uyarlayabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Kendi Konuşmamıza Ayna Tutmak

   İletişim kurarken yalnızca ne söylediğimiz değil, bunu nasıl söylediğimiz ve dinleyicilere nasıl ulaştırdığımız da önemlidir. Özyansıtma, bir konuşma sürecinde kendi güçlü yönlerimizi ve gelişmeye açık noktalarımızı fark etme becerisidir.

   Başarılı bir konuşmacı şu soruları kendine sorarak süreci izler:

   • Amacımı ve konumu dinleyicilere net bir şekilde aktarabildim mi?
   • Ses tonumu, konuşma hızımı ve beden dilimi ortama uygun ayarlayabildim mi?
   • Dinleyicilerin ilgisini canlı tutabildim mi?

   Verileri ve Süreci Planlama

   Fen bilimleri dersinde yaptığımız güvenli bir bitki çimlenme deneyini arkadaşlarımıza sunacağımızı düşünelim. Bu deneyde ışık alan ve almayan tohumların gelişimini gözlemledik ve günlük ölçüm verileri kaydettik.

   Sunumumuza başlamadan önce şu adımlarla kendimizi hazırlarız:

   • Verileri Düzenleme: Günlük ölçüm tablomuzu ve değişkenlerimizi sıralı bir anlatıma dönüştürmek,
   • Kelimeleri Belirleme: "Bağımsız değişken", "gözlem", "sonuç" gibi kavramları doğru ve yerinde kullanmayı planlamak,
   • Zamanı Yönetme: Deneyin aşamalarını gereksiz uzatmadan, anlaşılır cümlelerle özetlemek.

   Anlık İpuçlarını Fark Etme ve Değiştirme

   Konuşma yaparken sadece notlarımıza bakmayız; dinleyicilerin yüz ifadelerini, dikkatlerini ve tepkilerini de gözlemleriz. Eğer arkadaşlarımızın sıkıldığını, arka sıradakilerin duymakta zorlandığını veya grafik tablosunu anlamadığını fark edersek konuşmamızı o an düzenleriz. Buna kendini uyarlama denir.

   Uygulama Örnekleri:

   • Ses Düzeyi: Arka sıradaki arkadaşımızın öne doğru eğildiğini fark ettiğimizde sesimizi bir miktar yükseltmek.
   • Konuşma Hızı: Deney verilerini aktarırken çok hızlı konuştuğumuzu hissedip nefesimizi düzenleyerek hızımızı yavaşlatmak.
   • Açıklama Ekleme: Dinleyicilerin tereddütlü baktığını gördüğümüzde "Örneğin, karanlıkta kalan tohumların boyunu her gün aynı saatte cetvelle ölçtük." diyerek somut bir örnek vermek.

   Gelecek Konuşmalar İçin Gelişim Adımları

   Sunumumuz bittiğinde kendimize tarafsız bir gözle bakarak süreci değerlendiririz. Bu değerlendirme, bir sonraki konuşmamızın çok daha nitelikli olmasını sağlar.

   Kendimize yönelik şu özyansıtma sorularını yöneltebiliriz:

   1. Deney basamaklarını aktarırken düşüncelerimi mantıksal bir sırayla bağlayabildim mi?
   2. Gözlem sonuçlarını anlatırken dinleyicilerle göz teması kurabildim mi?
   3. Bir dahaki deney sunumumda hangi davranışı değiştirmeliyim?

   Kendi konuşma sürecini değerlendirip uyarlayabilen bir öğrenci, hem etkili bir iletişim becerisi kazanır hem de öğrenme sürecinin sorumluluğunu üstlenir.