Eş ve Yakın Anlamlı Cümleler, Çelişen Cümleler ve Örtülü Anlam Kazanım Test Çöz

MEB · 5. Sınıf · Türkçe · GELENEKLERİMİZ

5. Sınıf Türkçe dersi "Eş ve Yakın Anlamlı Cümleler, Çelişen Cümleler ve Örtülü Anlam" konusu için MEB müfredatına uygun 15 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Görünüm:

Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki farklı dönem selamlaşma alışkanlıkları bakımından karşılaştırılmıştır?

    • A) Sabahları karşılaştığımız insanlara içten bir tebessümle günaydın demek nezaket kuralıdır.
    • B) Otobüse binen yaşlı adam gençlerin yer vermesi üzerine hepsine tek tek teşekkür etti.
    • C) Eskiden esnaf sabah dükkânını açarken komşusuna mutlaka bereket dualarıyla seslenirdi.
    • D) Geçmişte mahalle sakinleri birbirine hatır sorarak selam verirken günümüzde kısa bir baş selamıyla yetinilmektedir.
  2. 2.

    Geleneksel motiflerden çintemani ile hayat ağacının özelliklerini karşılaştıran bu bilgilere göre hangisi doğrudur? • Çintemani Motifi: Güç, kudret ve hükümdarlığı simgeler; saray kumaşlarında ve çinilerde sıkça yer alır; üç daire ve iki dalgalı çizgiden oluşur. • Hayat Ağacı Motifi: Ölümsüzlüğü, bereketi ve soyun devamını simgeler; halı, kilim ve mezar taşlarında yer alır; kökleri ve dalları olan stilize ağaç biçimindedir.

    • A) İki motif hem temsil ettikleri simgesel anlamlar hem de uygulandıkları alanlar bakımından farklılık gösterir.
    • B) Hayat ağacı motifi çintemani gibi sadece saray kumaşlarını süslemek için kullanılmıştır.
    • C) Çintemani motifi ölümsüzlük ve bereketi simgelemesi yönüyle hayat ağacıyla birebir aynıdır.
    • D) Her iki motif de daire ve dalgalı çizgilerden oluşan geometrik çizimlerle işlenir.
  3. 3.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma anlamı katan bir sözcük kullanılmıştır?

    • A) Bayram arifesinde çarşı pazar büyük bir hareketlilik kazandı.
    • B) Kilim dokuma sanatı, nakış işlemeciliğine nazaran daha zahmetlidir.
    • C) Misafirlerimizi kapıda güleryüzle karşılayıp salona buyur ettik.
    • D) Çırak, ustanın elindeki çekici dikkatle izleyerek mesleği öğreniyordu.
  4. 4.

    Eski ve yeni komşuluk ilişkilerinin karşılaştırıldığı bu metne göre hangisine ulaşılamaz? "Eski mahallelerde komşular evlerinin anahtarlarını birbirine emanet edecek kadar güven içindeydi ve akşam sohbetleri eksik olmazdı. Günümüz şehirlerinde ise yoğun iş temposu nedeniyle komşuluk ilişkileri eski sıcaklığını kaybetmiş, iletişim ayaküstü selamlaşmalarla sınırlı kalmıştır."

    • A) Eski dönemlerde komşular arasındaki güven duygusu günümüze göre daha yüksektir.
    • B) Günümüz kent yaşamında komşuluk ilişkileri eskiye kıyasla daha yüzeyseldir.
    • C) Günümüzdeki yoğun çalışma temposu mahallelerdeki komşuluk bağlarını eskisinden daha güçlü kılmıştır.
    • D) Eski mahalle yaşamında komşular arasında paylaşılan zaman günümüzden daha fazladır.
  5. 5.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklılık bildiren bir karşılaştırma yapılmıştır?

    • A) Kandil günlerinde helva dağıtmak da aşure ikramı gibi sevgi bağını pekiştirir.
    • B) Komşu hakkı gözetmek, tıpkı akrabalık bağını korumak kadar kıymetlidir.
    • C) Keçe ustalığı da kalaycılık gibi büyük bir el emeği ve emek ister.
    • D) Çömlekçilikte killi toprak kullanılırken cam işleme sanatında silisli kum eritilir.
  6. 6.

    Kültürel miras unsurlarımızdan meddahlık ile Karagöz oyununun karşılaştırıldığı bu bilgilere göre ortak yön hangisidir? • Meddahlık: Tek kişi tarafından sahnelenir, taklit ve hikâye anlatımına dayanır, mendil ve baston gibi basit aksesuarlar kullanılır. • Karagöz Oyunu: Hayalî adı verilen tek kişi tarafından oynatılır, taklit ve seslendirmeye dayanır, perde arkasında tasvirler kullanılır.

    • A) Anlatım ve canlandırmanın temelde tek bir icracı tarafından gerçekleştirilmesi
    • B) Gösterinin beyaz bir perde arkasında ışık yardımıyla yapılması
    • C) Gösteri esnasında yalnızca mendil ve baston aksesuarlarından yararlanılması
    • D) Hikâyelerin dekoratif ahşap kuklalarla sergilenmesi
  7. 7.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma anlamı yoktur?

    • A) Köy düğünleri şehir düğünlerine göre daha coşkulu ve kalabalık geçer.
    • B) Mahallemizdeki fırıncı sabahın erken saatlerinde sıcak pideleri tezgâha dizdi.
    • C) Yün eğirme işi, kilim dokuma aşaması kadar el oyalayan zahmetli bir süreçtir.
    • D) İpek halılar, yün halılardan daha ince düğümlerle dokunmaktadır.
  8. 8.

    İki usta zanaatkârın çalışma verilerini içeren tabloya göre hangisi söylenemez? • Ahmet Usta (Bakırcı): Günde 2 ibrik işler, ürün başına 6 saat harcar, çırak sayısı 1'dir. • Mehmet Usta (Sedefkâr): Günde 1 sehpa işler, ürün başına 12 saat harcar, çırak sayısı 3'tür.

    • A) Mehmet Usta'nın tek bir ürün için harcadığı emek ve zaman Ahmet Usta'dan fazladır.
    • B) Ahmet Usta bir günde Mehmet Usta'ya göre daha fazla sayıda ürün tamamlamaktadır.
    • C) Ahmet Usta'nın yetiştirdiği çırak sayısı Mehmet Usta'nın çırak sayısından fazladır.
    • D) Sedefkârlık atölyesinde çalışan çırak sayısı bakırcılık atölyesindekinden daha yüksektir.
  9. 9.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde benzerlik ilişkisi kurularak karşılaştırma yapılmıştır?

    • A) Taş köprüler ahşap köprülere göre sel sularına karşı daha dayanıklıdır.
    • B) Sepet örücülüğü günümüzde bakır işlemeciliğinden daha az çırak bulmaktadır.
    • C) Halı dokumacılığı, bölgedeki en yaygın gelir getiren el sanatıdır.
    • D) Misafire kahve ikram etmek de lokum sunmak gibi hürmet ve nezaket göstergesidir.
  10. 10.

    Aşağıdaki metinde yer alan karşılaştırmadan hareketle hangisine ulaşılabilir? "Semercilik ve nalbantlık gibi geleneksel meslekler, motorlu taşıtların yaygınlaşmasıyla birlikte önemini yitirmiştir. Oysa ahşap oymacılığı ve seramik ustalığı, turistik ve estetik ilginin artması sayesinde varlığını diğer eski mesleklere göre daha güçlü korumaktadır."

    • A) Günümüzde bazı geleneksel zanaatların yaşama şansı estetik ve turistik taleplerle diğerlerinden daha yüksektir.
    • B) Motorlu araçların gelişimi el sanatlarının tamamını aynı ölçüde olumsuz etkilemiştir.
    • C) Ahşap oymacılığı semercilikten daha önce ortaya çıkmış bir zanaat dalıdır.
    • D) Nalbantlık mesleği günümüzde ahşap oymacılığına kıyasla daha yaygın icra edilmektedir.
  11. 11.

    Geçmişteki ve günümüzdeki bayramlaşma uygulamalarını karşılaştıran bu verilerden hangisi yanlıştır? • Geçmişte: Tebrik kartı ve mektup gönderilirdi, mahalle meydanında toplu bayramlaşılırdı, ziyaretler günlerce sürerdi. • Günümüzde: Dijital mesaj ve görüntülü arama yapılır, aile içi ve çekirdek ziyaretler öne çıkar, bayram tatili seyahatle değerlendirilebilir.

    • A) Günümüzde uzaktaki yakınlarla iletişim kurma yöntemleri dijitalleşmiştir.
    • B) Geçmişteki kutlamalarda yüz yüze iletişim ve mahalle birlikteliği günümüzden daha azdır.
    • C) Geçmiş dönemlerde bayramlaşma amacıyla yazılı ve basılı kartlar kullanılmıştır.
    • D) Günümüzde bayram günleri geleneksel ziyaretlerin yanında dinlenme ve seyahat amacıyla da kullanılmaktadır.
  12. 12.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde en üstünlük bildiren bir karşılaştırma yapılmıştır?

    • A) Ebru sanatı da hat sanatı gibi yoğun dikkat ve estetik bakış açısı ister.
    • B) Misafirperverlik, milletimizin komşuluk ilişkilerinde de görülen köklü bir değeridir.
    • C) İpek dokumacılığı, bölgedeki el sanatları arasında tarihî geçmişi en eski olan zanaattır.
    • D) Selamlaşmak, insanlar arasındaki sevgi ve saygı bağını her geçen gün güçlendirir.
  13. 13.

    Aşağıda verilen bilgilere göre ahşap oymacılığı ile taş işlemeciliğinin ortak özelliği hangisidir? • Ahşap Oymacılığı: Ham madde olarak ceviz ve meşe ağacı kullanılır; sabır, el becerisi ve keski aletleri gerektirir; cami kapıları ve sandıklarda uygulanır. • Taş İşlemeciliği: Ham madde olarak mermer ve kalker taşı kullanılır; sabır, yüksek el becerisi ve çekiç-keski gerektirir; çeşme ve bina cephelerinde uygulanır.

    • A) Üretim sürecinde yüksek el becerisine ve sabra ihtiyaç duyulması
    • B) Doğadan elde edilen ağaç liflerinin ana ham madde olarak işlenmesi
    • C) Yalnızca bina içindeki taşınabilir sandıkların süslenmesinde kullanılması
    • D) Ürünlerin sadece mermer ve kalker gibi sert minerallerden yapılması
  14. 14.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki farklı durum ya da kavram birbiriyle karşılaştırılmıştır?

    • A) Bayram sabahlarında erkenden kalkıp büyüklerin ellerini öpmek köklü bir geleneğimizdir.
    • B) Komşularımız akşam çayında bahçede toplanıp eski anılardan neşeyle söz ettiler.
    • C) Zanaatkârlar ahşap oyma sandıkları büyük bir sabır ve dikkatle işleyerek tamamlarlar.
    • D) Geleneksel kumaş dokumacılığı, günümüzdeki fabrikasyon üretime göre daha çok emek gerektirir.
  15. 15.

    Geleneksel Türk el sanatlarından bakırcılık ile çiniciliğin karşılaştırıldığı bu tablodan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine kesinlikle ulaşılır? Geleneksel El Sanatları Karşılaştırması • Bakırcılık: Ana malzeme madendir, dövme ve kazıma tekniği kullanılır, daha çok mutfak ve süs eşyası üretilir, Gaziantep ve Kahramanmaraş'ta yaygındır. • Çinicilik: Ana malzeme topraktır, fırınlama ve sırlama tekniği kullanılır, daha çok mimari ve dekoratif eşyalar üretilir, Kütahya ve İznik'te yaygındır.

    • A) Her iki zanaat dalında da ana ham madde olarak maden cevherleri işlenmektedir.
    • B) Çinicilik ve bakırcılık hem kullanılan temel malzeme hem de şekillendirme tekniği bakımından birbirinden farklıdır.
    • C) Bakırcılık sanatı sadece Gaziantep iline özgü olup diğer illerde icra edilmez.
    • D) Çinicilikte üretilen eşyalar bakırcılığa göre günlük mutfak işlerinde daha sık kullanılır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.