Duygusal ve Abartılı Anlatım Kazanım Test Çöz

MEB · 5. Sınıf · Türkçe · GELENEKLERİMİZ

5. Sınıf Türkçe dersi "Duygusal ve Abartılı Anlatım" konusu için MEB müfredatına uygun 15 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Görünüm:

Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Geleneksel halı dokumacılığında her ilmek el emeğiyle atılır, yöreye özgü motifler sabırla işlenir ve bu sayede yüzyıllık desenler geleceğe taşınır. Bu metnin ana fikrini içeren en uygun özet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Halı dokumacılığı makineler sayesinde dakikalar içinde tamamlanan bir üretimdir.
    • B) Halılar sadece yabancı ülkelere satılmak amacıyla tek tip olarak üretilir.
    • C) Halı dokumacılığında motifler yerine yalnızca düz renkler tercih edilir.
    • D) Halı dokumacılığı; el emeği ve yöresel motiflerle kültürü geleceğe aktaran bir zanaattır.
  2. 2.

    İmece geleneği; köy halkının tarla sürme, hasat toplama ve ev yapma gibi ağır işleri gönüllü olarak sırayla ve birlikte tamamlamasıdır. Bu tanımı en iyi özetleyen kavram ve açıklama eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bireysel çalışarak işleri tek başına bitirme anlayışıdır.
    • B) Sadece ücret karşılığında işçi tutarak yapılan bir faaliyettir.
    • C) Zorlu işlerin toplumsal dayanışma ve iş birliğiyle üstesinden gelinmesidir.
    • D) Köydeki tarım faaliyetlerinin tamamen durdurulması uygulamasıdır.
  3. 3.

    Geleneksel Türk gölge oyununda tasvirler deve derisinden kesilir, kök boyalarla şeffaf biçimde boyanır ve perde arkasından ışık verilerek oynatılır. Gölge oyununun yapım ve sergilenme aşamalarını özetleyen seçenek hangisidir?

    • A) Gölge oyunu, deriden hazırlanan tasvirlerin ışık yardımıyla perdede canlandırılmasıdır.
    • B) Gölge oyununda sadece ahşaptan yapılan figürler sahnede gösterilir.
    • C) Tasvirlerin boyanması gölge oyununun sergilenmesinden sonra yapılan bir işlemdir.
    • D) Gölge oyunu ışığa ihtiyaç duyulmadan aydınlık ortamlarda oynatılır.
  4. 4.

    Geleneksel taş işçiliğinde ocaktan çıkarılan taşlar murç ve çekiçle yontulur, desenler sabırla işlenir ve yapının dayanıklılığını artıracak şekilde yerleştirilir. Bu süreci en iyi özetleyen ifade hangisidir?

    • A) Taş işçiliği sadece binaların dış süslemesinde kullanılan kolay bir tekniktir.
    • B) Taş işçiliği, taşların çıkarılmasından sonra hiçbir işlem yapılmadan dizilmesidir.
    • C) Taş işçiliği; taşın yontulup işlenerek sağlam yapılarda kullanılması sanatıdır.
    • D) Murç ve çekiç taşların sadece ocaktan çıkarılmasında kullanılan aletlerdir.
  5. 5.

    Eski dönemlerde mahalle fırınları sadece ekmek pişirilen yerler değil; komşuların buluştuğu, haberleştiği ve yardımlaştığı sosyal merkezlerdi. Bu cümlenin en doğru özeti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Mahalle fırınları sadece ticari amaçla kurulan işletmelerdir.
    • B) Eski mahalle fırınları ekmek üretiminin yanında toplumsal iletişimi de sağlayan mekânlardı.
    • C) Komşuluk ilişkileri mahalle fırınlarının kapanmasıyla tamamen sona ermiştir.
    • D) Fırınlar sadece bayram sabahlarında yardımlaşma amacıyla kullanılırdı.
  6. 6.

    Geleneksel çömlekçilikte killi toprak suyla yoğrulur, çarkta ustalıkla şekillendirilir, kurutulduktan sonra yüksek sıcaklıktaki fırınlarda pişirilir. Bu aşamaları doğru ve kısa biçimde özetleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Çömlekçilik, killi toprağın yoğrulup çarkta biçimlendirilmesi ve fırında pişirilmesidir.
    • B) Çömlekçilikte fırınlama işlemi şekillendirmeden hemen önce yapılır.
    • C) Killi toprak fırınlanmadan da dayanıklı çömleklere dönüştürülebilir.
    • D) Çömlek çarkı yalnızca toprağın nemini almak amacıyla kullanılan bir alettir.
  7. 7.

    Somut olmayan kültürel miras; masallar, geleneksel el sanatları ve kutlamalar gibi kuşaktan kuşağa aktarılan ortak değerleri kapsar. Bu mirasın korunması, toplumların kültürel kimliklerini sürdürmesini sağlar. Metinden çıkarılabilecek en kapsamlı özet yargı hangisidir?

    • A) Kültürel miras sadece yazılı metinler yoluyla geleceğe aktarılabilir.
    • B) Masallar, kültürel mirasın korunmasında hiçbir işleve sahip değildir.
    • C) Kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel değerlerin korunması kimliğin devamlılığını sağlar.
    • D) Geleneksel el sanatları günümüzde tamamen yok olmuş uygulamalardır.
  8. 8.

    Geleneksel dokumacılıkta yünler yıkanıp taranır, kök boyalarla renklendirilir, iğ ile eğrilerek iplik yapılır ve tezgâhlarda kilim olarak dokunur. Bu sürecin tamamını özetleyen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yünün hazırlanıp boyanması ve ipliğe dönüştürülerek tezgâhta dokunması sürecidir.
    • B) Kilim dokumacılığı yalnızca hazır ipliklerin tezgâha takılmasıyla yapılan bir iştir.
    • C) Kök boyalar kilim dokumacılığında kullanılan tek malzeme türüdür.
    • D) Yün tarama işlemi sadece kış aylarında kilim dokumak için yapılır.
  9. 9.

    Geleneksel misafirperverlik kültürümüzde eve gelen konuk güler yüzle karşılanır, en güzel ikramlar sunulur ve konuk rahat ettirilerek uğurlanır. Bu metnin ana fikrini içeren en uygun özet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Misafirlik kültürü sadece resmî törenlerde uygulanan bir gelenektir.
    • B) Konuk ağırlamak, karşılama ve uğurlamaya dikkat edilmeksizin ikram yapmaktır.
    • C) Ev sahipleri yalnızca önceden haber verilen misafirleri kabul eder.
    • D) Misafirperverlik; konuğu güler yüz, özenli ikram ve saygıyla ağırlama anlayışıdır.
  10. 10.

    Bayram ziyaretlerinde büyüklerin ellerinin öpülmesi, misafirlere ikramda bulunulması ve kırgınlıkların sona erdirilmesi kuşaklar arası bağı güçlendirir. Bu bilgileri tek bir yargıyla özetleyen cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bayram gelenekleri, aile ve toplum içindeki bağları tazeleyip güçlendirir.
    • B) Bayramlar yalnızca tatil yapmak amacıyla değerlendirilen özel günlerdir.
    • C) Misafir ikramları bayram ziyaretlerinin tek önemli kuralını oluşturur.
    • D) Kuşaklar arası bağlar yalnızca bayram ziyaretleriyle kurulabilir.
  11. 11.

    Geleneksel ebru sanatında kitreli su üzerine doğal boyalar fırça yardımıyla serpilir, biz adı verilen aletle desen verilir ve bu desen kâğıda aktarılarak kurutulur. Bu sürecin en özlü ve doğru özeti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ebru sanatı, sıvı yüzeyinde oluşturulan desenlerin kâğıda geçirilmesiyle icra edilir.
    • B) Ebru sanatında boyaların kuruması için haftalarca beklenmesi gerekir.
    • C) Kitreli su hazırlığı ebru sanatının tek ve en zorlayıcı basamağıdır.
    • D) Doğal boyalar sadece koyu renkli desenler elde etmek için serpilir.
  12. 12.

    Bir metni özetlerken ana düşünceyi destekleyen temel bilgiler korunmalı, örnekler ve gereksiz ayrıntılar çıkarılmalıdır. Buna göre başarılı bir özet metinde aşağıdakilerden hangisinin bulunması beklenmez?

    • A) Metnin iletmek istediği ana fikrin
    • B) Olay veya konunun temel aşamalarının
    • C) Metinde geçen uzun ve ayrıntılı örneklemelerin
    • D) Konuyu bütünleyen anahtar kavramların
  13. 13.

    Bakırcılık zanaatında ham bakır levha ocakta tavlanır, çekiç darbeleriyle dövülerek biçimlendirilir ve son olarak kalaylanarak kullanıma hazır hâle getirilir. Aşağıdakilerden hangisi bakırcılık zanaatının aşamalarını tam olarak kapsayan bir özet cümlesidir?

    • A) Bakır levhaların sadece ocakta ısıtılmasıyla kaplar hazır hâle getirilir.
    • B) Bakırcılık; metalin tavlanması, dövülerek şekillendirilmesi ve kalaylanması sürecidir.
    • C) Kalaylama işlemi, bakır kapların biçimlendirilmesinden daha zor bir aşamadır.
    • D) Bakır zanaatı yalnızca süs eşyası üretimi için yapılan bir faaliyettir.
  14. 14.

    Komşuluk ilişkilerinde selamlaşmak, ihtiyaç anında yardımlaşmak ve sevinçleri paylaşmak toplumsal dayanışmayı güçlendirir. Bu değerlerin yaşatılması, bireyler arasındaki güven duygusunu ve birliktelik bilincini artırır. Bu bilgilere göre komşuluk kültürünün temel yararı aşağıdakilerden hangisinde özetlenmiştir?

    • A) Yalnızca bayram günlerinde bir araya gelmeyi sağlamasıdır.
    • B) Bireyler arasındaki güveni ve toplumsal dayanışmayı artırmasıdır.
    • C) İnsanların mesleki başarılarını doğrudan yükseltmesidir.
    • D) Geleneksel el sanatlarının yaygınlaşmasına öncülük etmesidir.
  15. 15.

    Geleneksel ahşap oymacılığı zanaatında ıhlamur ve ceviz gibi dayanıklı ağaçlar seçilir. Taslak çizim ağaca aktarıldıktan sonra özel oyma bıçaklarıyla motifler tek tek işlenir ve yüzey zımparalanarak koruyucu yağ sürülür. Bu aşamaları en doğru ve eksiksiz özetleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ahşap oymacılığı, uygun ağaç seçimiyle başlayıp desenin işlenmesi ve yüzeyin korunmasıyla tamamlanan bir zanaattır.
    • B) Ahşap oymacılığında yalnızca ceviz ağacı kullanılır ve işlem sadece zımparalama aşamasından ibarettir.
    • C) Geleneksel motiflerin kâğıda aktarılması ahşap oymacılığının en uzun süren basamağıdır.
    • D) Oyma bıçaklarının bakımı ahşap oymacılığının tek ve en önemli aşamasını oluşturur.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.