5N1K Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   "İnternette ve sosyal medyada sağlıkla ilgili paylaşılan her bilgi bilimsel bir temele dayanmaz. Bir bilginin doğruluğunu değerlendirirken o bilginin uzman hekimler, resmî sağlık kuruluşları veya bilimsel araştırmalar tarafından onaylanıp onaylanmadığına dikkat edilmelidir." Bu parçaya göre bir sağlık bilgisinin güvenilirliği aşağıdakilerden hangisiyle kanıtlanabilir?

   • A) Bilginin çok sayıda kişi tarafından beğenilip paylaşılmış olmasıyla
   • B) Bilgiyi paylaşan sayfanın çok renkli fotoğraflar kullanmasıyla
   • C) Resmî sağlık kurumları ve alanında uzman kişilerce doğrulanmış olmasıyla
   • D) Bilginin sadece kısa ve ezberlenmesi kolay cümlelerden oluşmasıyla
2. 2.

   "Mevsiminde yetişen meyve ve sebzeler, o mevsimin gerektirdiği vitamin ve mineral dengesine sahiptir. Örneğin kış aylarında yetişen narenciyeler yüksek C vitamini ile soğuk algınlığına karşı bağışıklığı desteklerken yaz sebzeleri yüksek su oranlarıyla vücudun sıvı ihtiyacını dengeler." Bu metne göre mevsiminde beslenmenin en önemli faydası nedir?

   • A) Vücudun o döneme özgü mevsimsel ihtiyaçlarını doğal yolla karşılaması
   • B) Sebze ve meyvelerin sadece kış mevsiminde tüketilmesini zorunlu kılması
   • C) İnsanların su içme ihtiyacını tamamen ortadan kaldırması
   • D) Bütün gıdaların dondurularak diğer mevsimlere saklanmasını sağlaması
3. 3.

   "Asitli ve yüksek şekerli içecekler, diş minesini aşındırarak çürümeyi hızlandırır ve mide asit dengesini bozar. Yapılan araştırmalar, bu içecekleri sık tüketen çocukların ilerleyen yaşlarda kemik yoğunluğunun azaldığını ve kilo kontrolünde zorlandıklarını ortaya koymaktadır." Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisi bir çıkarım olarak savunulabilir?

   • A) Asitli içecekler kemik gelişimini hızlandıran en önemli içecek türüdür.
   • B) Şekerli ve asitli içeceklerin düzenli tüketimi uzun vadeli sağlık sorunları yaratır.
   • C) Diş sağlığını korumak için sadece asitli içeceklerden sonra fırçalama yapılmalıdır.
   • D) Mide rahatsızlıklarının tek sebebi hazır içeceklerin ambalajlarıdır.
4. 4.

   "Spor ve egzersiz yapmadan önce kasları ısıtmak ve esnetmek, olası sakatlanmaların önüne geçer. Isınma hareketleri yapılmadan aniden başlanan ağır spor aktiviteleri; kas yırtılmalarına, eklem zedelenmelerine ve uzun süreli hareket kısıtlılıklarına yol açabilir." Bu metne göre egzersiz öncesi ısınma hareketlerinin yapılma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Spor süresini mümkün olduğunca kısaltıp sporu hemen bitirmek
   • B) Vücudun su ve mineral ihtiyacını anında sıfıra indirmek
   • C) Kas ve eklemleri hazırlayarak bedeni olası yaralanmalardan korumak
   • D) Sadece profesyonel sporcuların uyması gereken kuralları uygulamak
5. 5.

   "Yaşadığımız çevrenin, parkların ve sokakların temiz tutulması yalnızca görsel bir güzellik sağlamaz; aynı zamanda bulaşıcı hastalıkların yayılmasını engelleyerek toplum sağlığını korur. Çöplerin doğru şekilde ayrıştırılıp geri dönüşüme kazandırılması hem doğayı korur hem de zararlı mikroorganizmaların üremesini önler." Bu metne göre çevre temizliğinin toplum sağlığına en önemli katkısı nedir?

   • A) Bulaşıcı hastalık etkenlerinin ve zararlı mikroorganizmaların yayılmasını engellemesi
   • B) Şehirlerdeki binaların daha hızlı inşa edilmesini sağlaması
   • C) Parklardaki spor alanlarının kullanım ücretini düşürmesi
   • D) İnsanların sadece ev içinde spor yapmasını zorunlu kılması
6. 6.

   "Doğal sebze ve meyveler vitamin, mineral ve lif bakımından çok zengindir. Aşırı işlenmiş gıdalar ise yüksek miktarda koruyucu madde, ilave şeker ve doymuş yağ içerir. Sürekli işlenmiş gıda tüketen kişilerin bağışıklık sistemi zayıflarken doğal besinlerle beslenenlerin hastalıklara karşı direnci artar." Bu metinden çıkarılacak en doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) İşlenmiş gıdalar daha pratik olduğu için her öğünde tercih edilmelidir.
   • B) Vitamin ihtiyacını karşılamak için yalnızca et ürünleri tüketilmelidir.
   • C) Bütün sebzeler pişirilmeden önce tatlandırıcılarla zenginleştirilmelidir.
   • D) Doğal ve taze gıdalarla beslenmek vücudun savunma mekanizmasını güçlendirir.
7. 7.

   "Sürekli olarak sosyal medyada veya çevrim içi oyunlarda vakit geçiren bireyler, gerçek yaşamdaki arkadaşlık ilişkilerinden ve yüz yüze iletişimden uzaklaşmaktadır. Bu durum zamanla bireyin yalnızlaşmasına, iletişim becerilerinin zayıflamasına ve kendini mutsuz hissetmesine yol açabilir." Bu metne göre aşırı dijital araç kullanımının birey üzerindeki olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yeni yabancı dilleri çok daha hızlı öğrenmesi
   • B) Sosyal ilişkilerden koparak yalnızlaşması ve mutsuz olması
   • C) Okul derslerindeki başarı düzeyinin kendiliğinden artması
   • D) Günlük fiziksel dayanıklılığının en üst düzeye çıkması
8. 8.

   "Günde iki kez en az ikişer dakika fırçalanmayan dişlerde biriken plaklar, zamanla diş çürüklerine ve diş eti hastalıklarına neden olur. Düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı, ağız içindeki bakteri oluşumunu önleyerek genel sağlığı da destekler." Bu parçadan ağız ve diş bakımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

   • A) Diş fırçalamak sadece tatlı yiyecekler tüketildikten sonra gereklidir.
   • B) Diş sağlığı bozulsa bile diğer organların sağlığı bundan etkilenmez.
   • C) Ağız hijyeninin aksatılması kalıcı sağlık sorunlarına yol açabilir.
   • D) Diş fırçalamak yerine sadece gargara yapmak yeterli bir temizlik sağlar.
9. 9.

   "Vücudumuzun yaklaşık yüzde altmışı sudan oluşur. Gün içinde yeterli miktarda su içilmediğinde baş ağrısı, yorgunluk ve sindirim sorunları ortaya çıkabilir. Bu nedenle çay, kahve veya gazlı içecekler tüketilmiş olsa bile bunların hiçbiri saf suyun yerini tutamaz." Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

   • A) İnsan vücudunun büyük bir kısmını su oluşturmaktadır.
   • B) Yetersiz su tüketimi bazı bedensel rahatsızlıklara zemin hazırlar.
   • C) Çay ve kahve gibi içecekler doğrudan su ihtiyacının karşılığı değildir.
   • D) Günlük su ihtiyacı sadece tatlı içecekler yoluyla karşılanmalıdır.
10. 10.

    "Sağlıklı bir tabak modeli; sebzeler, tam tahıllar, sağlıklı proteinler ve meyvelerin dengeli dağılımından oluşur. Sürekli olarak sadece tek bir besin grubunu tüketen bir birey, vücudunun ihtiyaç duyduğu diğer vitamin ve minerallerden mahrum kalır." Bu parçada asıl vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Sağlığın korunması için besin çeşitliliği ve dengeli beslenme esastır.
    • B) Meyve tüketimi diğer tüm besin gruplarından daha faydalıdır.
    • C) En sağlıklı besinler yalnızca sebze grubunda yer alır.
    • D) Tahıl ürünleri kilo alımına neden olduğu için tüketilmemelidir.
11. 11.

    "Günde iki saatten fazla hareketsiz kalarak ekran başında vakit geçiren çocuklarda duruş bozuklukları ve göz yorgunluğu daha sık görülür. Buna karşılık gün içinde açık havada en az bir saat yürüyüş, koşu veya ip atlama gibi fiziksel aktiviteler yapan çocukların kas-iskelet yapıları daha sağlıklı gelişir." Bu metinden hareketle aşağıdaki önerilerden hangisi metnin amacıyla doğrudan örtüşür?

    • A) Fiziksel oyunlar yerine zihni geliştiren bilgisayar oyunları oynanmalıdır.
    • B) Ekran karşısında geçirilen süre sınırlandırılmalı ve hareketli yaşam desteklenmelidir.
    • C) Günlük aktivitelerin tamamı yalnızca kapalı spor salonlarında yapılmalıdır.
    • D) Dijital araçlar çocukların hayatından bütünüyle çıkarılmalıdır.
12. 12.

    "Gün içinde dokunulan kapı kolları, sıralar ve ortak kullanım alanları gözle görülmeyen mikropların barınabileceği yerlerdir. Elleri gün içinde en az yirmi saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, bu mikropların vücuda girmesini ve hastalıklara yol açmasını büyük oranda engeller." Bu metne göre el temizliğinin sağlığa etkisi ile ilgili hangisi söylenebilir?

    • A) Sadece sıcak su kullanıldığında etkili bir temizlik sağlanır.
    • B) Ortak kullanılan eşyalara dokunulduğunda hemen hasta olunur.
    • C) Uygun yöntemle yapılan el hijyeni hastalıklara karşı koruyucu bir önlemdir.
    • D) Mikroplar yalnızca okul ortamında ve sıralarda bulunur.
13. 13.

    "Televizyon ve internetteki bazı içecek reklamlarında, bu ürünlerin insana anında tükenmeyen bir enerji ve güç kazandırdığı iddia edilir. Oysa yapılan bilimsel incelemeler, bu tür şekerli ve gazlı içeceklerin vücutta ani şeker yükselmesine ve ardından hızlı bir yorgunluğa yol açtığını göstermektedir." Bu metne göre söz konusu reklamların eleştirilme gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bilimsel gerçeklerle uyuşmayan, yanıltıcı iddialar içermesi
    • B) Çok kısa süreli ve sessiz olarak yayınlanması
    • C) Reklamlarda tanıtılan içeceklerin fiyatının yüksek olması
    • D) Ürünlerin sadece yetişkinlere yönelik hazırlanmış olması
14. 14.

    "Düzenli ve yeterli uyku, büyüme hormonunun salgılanmasını sağlar ve okul çağındaki çocukların dikkat sürelerini artırır. Geç saatlere kadar uyanık kalan ve günde sekiz saatten az uyuyan öğrencilerde ise odaklanma güçlüğü ile yorgunluk görülmektedir." Bu metinden çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Öğrenciler gün içinde ders çalışmak yerine uyumayı tercih etmelidir.
    • B) Dikkat süresini artıran tek etken erken uyanmaktır.
    • C) Fiziksel büyüme sadece gece uykusunda gerçekleşir.
    • D) Yeterli ve düzenli uyku hem bedensel gelişimi hem de zihinsel performansı olumlu etkiler.
15. 15.

    "Paketli ürünlerin üzerindeki besin etiketleri, ürünün içerdiği şeker, tuz ve yağ oranları hakkında bilgi verir. Sağlıklı beslenmek isteyen bir birey, yüksek şekerli ve katkı maddeli ürünler yerine lif ve protein oranı yüksek gıdaları tercih etmelidir." Bu metne göre paketli bir gıda tercih edilirken aşağıdakilerden hangisi bir kanıt olarak kullanılamaz?

    • A) Ürünün içeriğindeki lif miktarının yüksek olması
    • B) Ürün paketinin renkli ve ilgi çekici tasarlanmış olması
    • C) Üründeki ilave şeker oranının düşük olması
    • D) Ürünün besin değerlerindeki protein oranının yeterli olması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.