SORUMLULUKLARIMIZIN FARKINDAYIZ Konu Anlatımı
1. Sınıf Türkçe dersi SORUMLULUKLARIMIZIN FARKINDAYIZ konu anlatımı.
Konu ve kazanımlar
Okuma hakkı, bilgi okuryazarlığı, çoklu okuryazarlık, dijital okuryazarlık, dil sevgisi, edebî şahsiyetler, eleştirel okuryazarlık, kitabevi, kitaplar, kütüphaneler, metinler arasılık, okuma alışkanlığı, okuma serüveni, okuma sevgisi, okur kimliği, sözlük kültürü, süreli yayınlar, teknoloji okuryazarlığı, yaratıcı okuma, yazılı kültür, e-kitap, z-kütüphane, sürdürülebilirlik okuryazarlığı, veri okuryazarlığı, vatandaşlık okuryazarlığı, kültür okuryazarlığı, görsel okuryazarlık, finansal okuryazarlık.
Konu anlatımı notları
Kitap okurken ses tonumuza, hızımıza ve noktalama işaretlerine dikkat ederiz.
Okumamızı her geçen gün daha iyi hâle getirmek için kendimizi dinler, nasıl okuduğumuzu adım adım gözden geçiririz.
Bir okuma çalışmasından sonra kendimize ayna tutmak için gözlem verilerinden yararlanırız.
Örnek bir okuma değerlendirme kartında şu ölçütler yer alır:
- Kelimeleri doğru seslendirdim: Evet / Geliştirmeliyim
- Nokta ve virgülde durakladım: Evet / Geliştirmeliyim
- Kelime atlamadan okudum: Evet / Geliştirmeliyim
Bu işaretlemeler, hangi alanlarda başarılı olduğumuzu ve nerelerde desteğe ihtiyaç duyduğumuzu görmemizi sağlar.
Okuma yaparken bazı sesleri şaşırmak veya kelimeleri eksik okumak çok doğaldır.
Bir hata belirlediğimizde şu adımlarla düzeltme yaparız:
- Hatalı okunan kelimede dururuz.
- Kelimeyi seslerine dikkat ederek heceler ve yeniden okuruz.
- Cümleyi baştan alarak anlamı tam ve doğru biçimde yeniden kurarız.
Okuma sürecinde kazandığımız olumlu davranışları sonraki kitaplarımıza da taşırız.
- Metni takip ederken satır kaydırmadan gözle izlemek,
- Noktalama işaretlerine uygun şekilde nefes almak,
- Anlaşılmayan cümleleri sabırla tekrar okumak.
Kendi okumamızı değerlendirip hatalarımızı düzelttikçe çok daha akıcı ve keyifli okuruz.
Kitap Okurken Işık Nasıl Olmalı?
Kitap okurken gözlerimizin yorulmaması çok önemlidir. Bu yüzden okuduğumuz yerin yeterince aydınlık olması gerekir.
Çok karanlık veya gözümüzü alan çok parlak ışıklar okumamızı zorlaştırır. En güzeli, sayfaları net görebileceğimiz yumuşak ve doğal bir ışıktır.
Dikkatimizi Toplayalım
Kitabımızdaki sözcükleri kolayca anlamak için çevremizin özelliklerine dikkat ederiz:
- Sessiz bir ortam: Yüksek sesli televizyon veya gürültü dikkatimizi dağıtır. Sakin köşeler okumak için en uygun yerlerdir.
- Uygun sıcaklık: Okuduğumuz oda ne çok soğuk ne de terletecek kadar sıcak olmalıdır.
Okumaya Hazır mıyız?
Kitap okumaya başlamadan önce küçük bir kontrol yapabiliriz:
- Odamda yeterli ışık var mı?
- Burası sessiz ve sakin mi?
- Oturduğum sandalye ve çalışma masam düzenli mi?
Tüm bunlara "Evet!" diyorsak keyifle okumaya başlayabiliriz.
Metin Bize Ne Anlatıyor?
Okuduğumuz bir şiirde veya hikâyede en çok neden söz edildiğine metnin konusu denir.
Bir metni okurken kendimize şu soruyu sorarız:
"Bu metinde ne anlatılıyor?"
Bu sorunun cevabı bize metnin konusunu verir.
İpuçlarını Takip Edelim
Bir metnin konusunu kolayca bulmak için şu ipuçlarına dikkat edebiliriz:
- Metinde en çok tekrar eden sözcüklere bakarız.
- Başlığa dikkat ederiz; başlık genellikle konu hakkında bize ipucu verir.
- Metnin tamamında neyden bahsedildiğini düşünürüz.
Örnek Metin
Minik Kedi Yumak
Yumak, süt içmeyi çok sever. Bütün gün yün yumağıyla oynar. Yorulunca da minderinde uyur.
Soruyoruz: Bu metin ne anlatıyor?
Cevap: Metin, Yumak adlı kedinin yaptıklarını anlatıyor.
O hâlde bu metnin konusu "Minik bir kedinin gün içinde yaptıkları"dır.
Şimdi Birlikte Çözelim
Yeni Metnimiz:
Dişlerimizi günde iki kez fırçalamalıyız. Fırçalarken fırçamıza az miktarda macun koymalıyız. Dişlerimizi temiz tutarsak çürümesini önleriz.
Düşünelim ve Bulalım:
- Metinde en çok hangi sözcük geçiyor? Diş ve fırçalamak.
- Metin bize neyi öğütlüyor? Diş bakımını ve diş sağlığını korumayı.
Bu metnin konusu: "Diş temizliği ve sağlığı"dır.
Yönerge Nedir?
Bir işi doğru ve sırasıyla yapabilmemiz için bize yol gösteren kurallara yönerge denir.
Okuduğumuz kısa bir yazıda veya etkinlikte hangi adımı atacağımızı yönergeler sayesinde öğreniriz.
- İlk önce yönergeyi dikkatle okuruz.
- Bizden ne istendiğini anlarız.
- Adımları sırasıyla uygularız.
Tabloyu İnceleyelim
Bazen yönergeler bir tablo veya işaret listesi ile birlikte verilir. Tablodaki bilgileri dikkatle okuyarak istenen görevi bulabiliriz.
Örnek Etkinlik Tablosu:
- Kırmızı Kutu: Bir elma çiz.
- Mavi Kutu: İki yıldız çiz.
- Sarı Kutu: Bir çiçek çiz.
Yönergeyi dikkatli okuyan bir öğrenci, hangi rengin altına hangi resmi yapacağını tablodan kolayca bulur.
Adım Adım Çözüm
Şimdi tablodaki bilgilere göre şu yönergeyi uygulayalım:
Yönerge: Mavi kutuda yazan görevi tamamlayınız.
- 1. Adım: Tablodan Mavi Kutu satırını buluruz.
- 2. Adım: Karşısındaki görevi okuruz: İki yıldız çiz.
- 3. Adım: İstenen şekli defterimize çizerek yönergeyi eksiksiz tamamlarız.
Böylece okuduğumuz yönergeyi doğru anlayıp başarıyla uygulamış oluruz.

