ÇEVREMİZDEKİ YAŞAM Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Gördüklerimizi Adlandıralım

   Çevremizde veya kitaplarımızda gördüğümüz varlıkların birer adı vardır. Bir varlığın resmine baktığımızda, onun adını hecelerine ayırarak kolayca yazabiliriz.

   Örneğin:

   • el ve ma hecelerini birleştirince elma sözcüğünü yazarız.
   • ki ve tap hecelerini birleştirince kitap sözcüğünü yazarız.

   Yazdığımız her sözcük, baktığımız nesneyi ya da resmi tam olarak anlatmalıdır.

   Eşyalarımız ve Renkleri

   Bazen resimler ve bilgiler bir tablo içinde verilebilir. Tabloyu inceleyerek hangi nesnenin hangi özellikle eşleştiğini bulabiliriz.

   Sınıfımızdaki eşyaların yer aldığı basit tabloya bakalım:

   • Nesne: Defter | Renk: Mavi
   • Nesne: Kalem | Renk: Kırmızı
   • Nesne: Çanta | Renk: Yeşil

   Bu tablodaki bilgileri kullanarak nesneleri doğru özellikleriyle tanıtabiliriz.

   Bilgileri Cümleye Dönüştürelim

   Tablodaki sözcükleri bir araya getirerek anlamlı cümleler kurabiliriz.

   Örnek cümlelerimizi inceleyelim:

   • Mavi defter masadadır.
   • Kırmızı kalem ile yazı yazdım.

   Yazı yazarken dikkat etmemiz gereken kurallar:

   1. Cümleye her zaman büyük harfle başlarız.
   2. Sözcükler arasında uygun boşluk bırakırız.
   3. Cümlenin sonuna uygun noktalama işaretini (örneğin nokta) koyarız.

2. Doğru ve Açık Okuyoruz

   Okuma yaparken harfleri ve heceleri eksiksiz seslendirmek çok önemlidir.

   Sözcükleri okurken:

   • Harfleri doğru sırayla birleştiririz.
   • Her heceyi net bir şekilde söyleriz.
   • Sesimizi yanımızdaki arkadaşımızın ve öğretmenimizin rahatça duyabileceği bir düzeyde tutarız.

   Acele etmeden, heceleri atlamadan okumak sözcüğün anlamını doğru kavramamızı sağlar.

   Heceleri Birleştirelim

   Aşağıdaki basit tabloda hecelerin nasıl bir araya gelerek anlamlı sözcükler oluşturduğunu görebiliriz:

   • el + ma = elma
   • ki + tap = kitap
   • or + man = orman

   Tablodaki heceleri önce tek tek, sonra birleştirerek açık bir ses tonuyla seslendirelim. Heceler birleştiğinde zihnimizde bir nesne ya da varlık canlanır.

   Kısa Cümlelerle İletişim

   Sözcükler yan yana geldiğinde düşüncelerimizi anlatan cümleler kurulur.

   Şimdi bu kısa cümleleri hece ve sözcük aralarına dikkat ederek okuyalım:

   • Ali elma yedi.
   • İpek kitap okudu.

   Cümleleri okurken sözcüklerin arasında çok kısa duraklarız ve cümlenin sonundaki noktada sesimizi tamamlanmış şekilde indiririz. Böylece dinleyenler ne söylediğimizi kolayca anlar.

3. Bir hikâye, haber ya da çizgi film izlerken anlatılanları daha iyi anlamak için bazı kurallara dikkat ederiz.

   İyi bir dinleyici olmak için:

   • Konuşmacının yüzüne bakarız.
   • Sözünü kesmeden, sessizce dinleriz.
   • Anlatılanları aklımızda tutmaya çalışırız.

   Dinlediğimiz veya izlediğimiz bir metnin konusu, o metinde en çok neden söz edildiğidir.

   Konuyu bulmak için kendimize şu soruyu sorarız:
   "Burada anlatılan olay ne ile ilgilidir?"

   Örneğin bir masalda sürekli ormandaki ağaçlar ve çiçekler korunuyorsa, bu masalın konusu doğa sevgisidir.

   Aşağıdaki ipucu tablosunu inceleyerek seslerin ait olduğu yerleri eşleştirelim:

   • Düdük sesi ve top sesleri: Spor salonu
   • Kuş cıvıltısı ve rüzgâr sesi: Orman gezisi
   • Ders zili ve tebeşir sesi: Okul bahçesi

   Böylece dinlediğimiz sesleri çözümleyerek metnin konusunu kolayca bulabiliriz.

4. Sınıfta öğretmenimizi ve arkadaşlarımızı dinlerken bazı kurallara uyarız.

   Dinleme Kurallarımız:

   • Konuşan kişinin yüzüne bakarız.
   • Konuşan kişinin sözünü kesmeyiz.
   • Konuşmak istediğimizde parmak kaldırıp söz alırız.
   • Dikkatimizi anlatan kişiye veririz.

   Öğretmenimiz, dinleme etkinliğinde kurallara uyan öğrencileri gözlemledi ve aşağıdaki basit tabloyu hazırladı:

   Dinleme Gözlem Tablosu

   • Ali: Söz alarak konuştu, sessizce dinledi. (2 kurala uydu)
   • Elif: Konuşanın yüzüne baktı, söz alarak konuştu, sessizce dinledi. (3 kurala uydu)
   • Can: Yalnızca sessizce dinledi. (1 kurala uydu)

   Bu tabloya baktığımızda dinleme kurallarının tamamına en çok uyan arkadaşımızın Elif olduğunu görürüz.

   Tablodaki bilgileri inceleyerek kendi dinleme alışkanlıklarımızı geliştirebiliriz.

   Dinleme sırasında yeni bir fikir söylemek veya soru sormak istediğimizde ne yapmalıyız?

   Hemen parmağımızı kaldırmalı ve konuşma sırasının bize gelmesini sabırla beklemeliyiz. Böylece sınıfımızdaki dinleme tablosunda hepimiz kurallara tam uyan iyi birer dinleyici oluruz.