Ücretsiz Kullanmaya Başla

Fecr-i Ati Edebiyatı Konu Anlatımı

AYT-SÖZ · AYT-SÖZ · Türk Dili ve Edebiyatı · Fecr-i Ati Edebiyatı

AYT-SÖZ Türk Dili ve Edebiyatı dersi Fecr-i Ati Edebiyatı konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Fecr-i Âti Topluluğu (1909 - 1912)

    İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra edebiyat dünyasında Servet-i Fünûn topluluğunun bıraktığı boşluğu doldurmak amacıyla 20 Mart 1909'da Hilal Matbaası'nda toplanan genç yazarlar Fecr-i Âti topluluğunu kurmuştur.

    Fecr-i Âti, Türk edebiyatında bir beyanname (bildiri) yayımlayarak kurulan ilk edebi topluluk olma özelliğini taşır. 24 Şubat 1910'da Servet-i Fünûn dergisinde yayımladıkları bildiride edebiyatı ciddi bir uğraş olarak gördüklerini ve Batı edebiyatını doğrudan takip edeceklerini ilan etmişlerdir.

    Edebi Görüşleri ve Genel Özellikleri

    Topluluğun temel felsefesi Şehabettin Süleyman tarafından formüle edilen "Sanat şahsi ve muhteremdir." (Sanat kişisel ve saygıdeğerdir) ilkesine dayanır.

    • Servet-i Fünûn'u yetersiz ve sönük bulduklarını söyleyerek ortaya çıkmışlar, ancak sanatsal uygulamalarında bu anlayışın ötesine geçememişlerdir.
    • Aşk ve doğa gibi bireysel temaları işlemişler, toplumsal sorunlardan uzak durmuşlardır.
    • Dilde Servet-i Fünûn'un mirası olan ağır, süslü, Arapça ve Farsça tamlamalarla örülü dili sürdürmüşlerdir.
    • Şiirde aruz ölçüsünü ve serbest müstezat biçimini kullanmışlardır.
    • Fransız sembolizmi ve empresyonizminden (izlenimcilik) yoğun şekilde etkilenmişlerdir.

    Başlıca Temsilciler

    Fecr-i Âti topluluğuna katılan pek çok sanatçı, kısa süre sonra Milli Edebiyat akımına ya da bağımsız çizgilere yönelmiştir.

    • Ahmet Hâşim: Topluluğun poetik ilkelerine hayatı boyunca sadık kalan tek ve en güçlü temsilcisidir. Saf (öz) şiir anlayışıyla sembolist ve empresyonist ürünler vermiştir. Göl Saatleri ve Piyâle önemli şiir kitaplarıdır.
    • Emin Bülent Serdaroğlu: Epik ve lirik şiirleriyle tanınır; Victor Hugo'ya karşı yazdığı Kin şiiriyle dikkat çekmiştir.
    • Tahsin Nâhit: "Adalar Şairi" olarak anılmış, tiyatro ve şiir türlerinde eserler vermiştir.
    • Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Hamdullah Suphi, Fuat Köprülü: Toplulukta başlamış, fakat daha sonra Milli Edebiyat anlayışını benimsemişlerdir.

    Topluluğun Sonu ve Edebiyat Tarihindeki Yeri

    Fecr-i Âti, ortak bir estetik program üzerinde birleşmek yerine bireysel özgürlüğü ön planda tuttuğu için kısa sürede iç anlaşmazlıklar yaşamıştır. 1911 yılında Selanik'te başlayan Genç Kalemler dergisi ve Milli Edebiyat akımı, dilde sadeleşmeyi ve milli konuları savunarak Fecr-i Âti üyelerinin çoğunu kendi saflarına çekmiştir.

    1912'de resmen dağılan topluluk, getirdiği yeniliklerden ziyade, bildirisiyle edebiyatımıza kazandırdığı kurumsal bilinç ve Ahmet Hâşim gibi evrensel düzeyde bir şairi yetiştirmiş olmasıyla hatırlanır.