Elektrostatik Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. İletken bir tel üzerinde bulunan anahtar kapatıldığında, nötr elektroskobun topuzuna negatif yüklü $K$ çubuğu yaklaştırılmış haldeyken topraklanması sağlanıyor. Buna göre; önce toprak bağlantısı kesilip ardından $K$ çubuğu uzaklaştırılırsa elektroskobun son durumu için aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

   • A) Yapraklar tamamen kapanır ve nötr kalır.
   • B) Topuz negatif, yapraklar pozitif yüklü kalır.
   • C) Elektroskop tamamen pozitif yükle yüklenir ve yaprakları açık kalır.
   • D) Elektroskop tamamen negatif yükle yüklenir ve yaprakları açık kalır.
   • E) Topraktan elektroskoba pozitif yük geçişi olur.

2. Elektrik yüklü özdeş iletken $X$ ve $Y$ elektroskoplarının yaprakları arasındaki açılar sırasıyla $3\alpha$ ve $\alpha$'dır. Elektroskopların topuzları birbirine iletken bir telle bağlanıp anahtar kapatıldığında yapraklar arasındaki son açılar her ikisinde de $2\alpha$ oluyor. Buna göre, elektroskopların ilk yükleri $q_X$ ve $q_Y$ aşağıdakilerden hangisi olabilir?

   • A) $q_X = +3q$, $q_Y = -q$
   • B) $q_X = +3q$, $q_Y = +q$
   • C) $q_X = -5q$, $q_Y = +q$
   • D) $q_X = +4q$, $q_Y = 0$
   • E) $q_X = -3q$, $q_Y = +q$

3. Yarıçapları sırasıyla $r$ ve $3r$ olan nötr iletken $A$ ve $B$ küreleri birbirine temas halindedir. Pozitif ($+Q$) yüklü bir cisim $A$ küresine yaklaştırılıyor. Küreler bu durumdayken birbirinden ayrılıyor. Ayrıldıktan sonra $A$ küresinin yükü $q_A$ ve $B$ küresinin yükü $q_B$ olduğuna göre, bu yükler arasındaki ilişki nedir?

   • A) $q_A = -q$ ise $q_B = +3q$
   • B) $q_A = -q$ ise $q_B = +q$
   • C) $q_A = -3q$ ise $q_B = +q$
   • D) $q_A = +q$ ise $q_B = -q$
   • E) $q_A = -q$ ise $q_B = +q/3$

4. Yıldırımlardan korunmak amacıyla binaların en yüksek noktalarına paratoner (yıldırımsavar) takılır. Paratonerlerin çalışma prensibi ve elektrostatik özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

   • A) İletkenlerin sivri uçlarında yük yoğunluğu ve elektrik alan en büyük değerdedir.
   • B) Sivri uçlar havanın daha kolay iyonlaşmasını sağlayarak kontrollü yük akışı oluşturur.
   • C) Paratoner, buluttaki elektrik yükünü binanın içine hapsederek depolar.
   • D) Paratoner kalın bir iletken hat ile doğrudan toprağa bağlanır.
   • E) Bulut ile yer arasındaki potansiyel farkının kontrollü bir şekilde nötrlenmesine yardımcı olur.

5. Aynı yatay doğrultuda bulunan $K, L, M$ noktasal iletken kürelerinden $K$ ve $M$ sabit, $L$ ise serbest bırakılmıştır. $L$ cismi serbest bırakıldığında hareketsiz kalarak dengede durmaktadır. Buna göre, $K, L$ ve $M$ cisimlerinin yük işaretleri aşağıdakilerden hangisi gibi olamaz?

   • A) $K$: Pozitif, $L$: Pozitif, $M$: Pozitif
   • B) $K$: Pozitif, $L$: Negatif, $M$: Pozitif
   • C) $K$: Negatif, $L$: Pozitif, $M$: Negatif
   • D) $K$: Pozitif, $L$: Negatif, $M$: Negatif
   • E) $K$: Negatif, $L$: Negatif, $M$: Negatif

6. Yüklü bir elektroskobun yaprakları arasındaki açı $\theta$'dır. Bu elektroskoba yüklü bir iletken $M$ cismi dokundurulduğunda yaprakların önce tamamen kapanıp sonra tekrar açıldığı ve son açının $\theta$ olduğu gözleniyor. Buna göre elektroskobun ilk yükü $q_E$ ile $M$ cisminin ilk yükü $q_M$ arasındaki ilişki nedir?

   • A) $q_M = -q_E$
   • B) $q_M = -2q_E$
   • C) $q_M = -q_E$ ve kapasiteleri eşittir.
   • D) $q_M$ negatif işaretli olup büyüklüğü $q_E$'den büyüktür ve son yük miktarı $q_E$'ye eşittir.
   • E) $q_M = +q_E$

7. Yalıtkan ayaklar üzerindeki iletken $X$, $Y$ ve $Z$ cisimleri birbirine temas halindedir. Pozitif ($+$) yüklü bir çubuk $X$ cismine yaklaştırılırken, negatif ($-$) yüklü başka bir çubuk $Z$ cismine şekildeki gibi aynı anda yaklaştırılıyor. Bu durumdayken $Y$ cismi yalıtkan ayağından tutulup aradan çekilirse, $Y$ cisminin son yükü ne olur?

   • A) Kesinlikle pozitif yüklüdür.
   • B) Kesinlikle negatif yüklüdür.
   • C) Nötrdür.
   • D) Yük miktarı X ve Z'nin toplamına eşittir.
   • E) Yük cinsi çubukların büyüklüğüne göre her an değişir.

8. İçi boş iletken nötr bir küresel kabuğun merkezine dokundurulmadan pozitif ($+$) yüklü noktasal bir $K$ cismi yerleştiriliyor. Sistem elektrostatik dengeye ulaştığında kabuğun iç yüzeyinin, kabuğun et kalınlığının (iletken malzeme içinin) ve dış yüzeyinin elektriksel yük durumu ne olur?

   • A) İç yüzey pozitif, malzeme içi nötr, dış yüzey negatif
   • B) İç yüzey negatif, malzeme içi pozitif, dış yüzey negatif
   • C) İç yüzey negatif, malzeme içi nötr, dış yüzey pozitif
   • D) İç yüzey nötr, malzeme içi nötr, dış yüzey pozitif
   • E) İç yüzey pozitif, malzeme içi pozitif, dış yüzey nötr

9. Sürtünmesiz yalıtkan yatay düzlemde sabit tutulan $q_1 = +4q$ ve $q_2 = +q$ noktasal yükleri arasındaki uzaklık $3d$'dir. Pozitif yüklü üçüncü bir noktasal cismin dengede kalabilmesi için $q_1$ yükünden kaç $d$ uzaklığa yerleştirilmesi gerekir?

   • A) 1
   • B) 2
   • C) $\frac{3}{2}$
   • D) $\frac{1}{2}$
   • E) $\frac{5}{2}$

10. Elektrostatik olayların teknolojide ve günlük yaşamdaki uygulamaları ile ilgili; I. Fabrika bacalarında elektrostatik filtrelerin duman partiküllerini tutması II. Otomotiv sektöründe araç yüzeylerinin elektrostatik toz boya ile pürüzsüz boyanması III. Fotokopi makinelerinde tamburun elektriklenerek toneri kağıda aktarması yargılarından hangileri elektrostatik prensiplerle açıklanır?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız II
    • C) I ve II
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

11. Pozitif ($+$) yüklü bir iletken çubuk, nötr ve topraklanmış iletken bir küreye dokundurulmadan yaklaştırılıyor. Bu durumdayken toprak bağlantısı kesiliyor ve ardından yüklü çubuk uzaklaştırılıyor. Buna göre, iletken kürenin son yük durumu ne olur?

    • A) Pozitif yükle yüklenir.
    • B) Nötr kalır.
    • C) Negatif yükle yüklenir.
    • D) Kürenin yarısı pozitif, yarısı negatif kalır.
    • E) Yük dengesi oluşmaz, sürekli kıvılcım çıkarır.

12. Nötr ve iletken içi boş küresel bir kabuğun iç yüzeyine pozitif ($+$) yüklü iletken bir küre içten dokundurulup çekiliyor. Bu işlem sonucunda küresel kabuk ve içten dokundurulan kürenin son yük durumları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Kabuğun iç yüzeyi pozitif, dış yüzeyi nötr; küre nötr
    • B) Kabuğun dış yüzeyi pozitif, iç yüzeyi nötr; küre nötr
    • C) Kabuğun iç yüzeyi pozitif, dış yüzeyi pozitif; küre pozitif
    • D) Kabuk tamamen nötr; küre pozitif
    • E) Kabuğun dış yüzeyi negatif, iç yüzeyi pozitif; küre nötr

13. Negatif ($-$) yüklü bir elektroskoba, yüklü bir $K$ iletken küresi yaklaştırıldığında yaprakların biraz kapandığı gözleniyor. Buna göre, $K$ küresinin yükü ve yapılan işlemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

    • A) $K$ küresi negatif yüklüdür.
    • B) $K$ küresi pozitif yüklüdür.
    • C) Elektroskobun toplam yük miktarı azalmıştır.
    • D) Yapraklardan topuza doğru proton geçişi olmuştur.
    • E) $K$ küresi nötrdür.

14. Noktasal iki elektrik yükü arasındaki elektrostatik çekim kuvvetinin büyüklüğü $F$'dir. Yüklerden birinin büyüklüğü 2 katına çıkarılıp, aralarındaki uzaklık yarıya indirilmektedir. Buna göre, yükler arasındaki yeni elektrostatik kuvvet kaç $F$ olur?

    • A) 2
    • B) 4
    • C) 6
    • D) 8
    • E) 16

15. Nötr ve iletken bir elektroskobun topuzuna negatif ($-$) yüklü bir cisim dokundurulmadan yalnızca yaklaştırılıyor. Bu durumdayken elektroskobun topuzunun ve yapraklarının yük durumu aşağıdakilerden hangisi gibi olur?

    • A) Topuz pozitif, yapraklar negatif yüklü olup yapraklar açılır.
    • B) Topuz negatif, yapraklar pozitif yüklü olup yapraklar açılır.
    • C) Topuz ve yapraklar negatif yüklü olup yapraklar açılır.
    • D) Topuz ve yapraklar nötr kalır, yapraklar hareket etmez.
    • E) Topuz pozitif, yapraklar nötr kalır ve yapraklar açılmaz.

16. Yarıçapları sırasıyla $r$ ve $2r$ olan iletken $K$ ve $L$ kürelerinin elektrik yükleri $+7q$ ve $-q$'dur. İletken küreler yalıtkan saplarından tutularak birbirine dokundurulup ayrılıyor. Buna göre, son durumda $K$ küresinin yükü kaç $q$ olur?

    • A) $+1$
    • B) $+3$
    • C) $+2$
    • D) $+4$
    • E) $-2$

17. Sürtünme ile elektriklenmede nötr ebonit (plastik) çubuk yün kumaşa sürtüldüğünde çubuk negatif, kumaş pozitif yükle yüklenmektedir. Buna göre, bu süreçte gerçekleşen yük geçişi ve kütle değişimleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Yün kumaştan ebonit çubuğa proton geçişi olmuştur.
    • B) Yün kumaştan ebonit çubuğa elektron geçmiş ve ebonit çubuğun kütlesi çok az artmıştır.
    • C) Ebonit çubuktan yün kumaşa elektron geçmiş ve çubuğun kütlesi artmıştır.
    • D) Her iki cisim de ortamdan pozitif iyon alarak yüklenmiştir.
    • E) Sürtünme sırasında elektronlar yok olmuş, sadece pozitif yükler kalmıştır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.