Yazısında karşılaştırma yapabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Yazıda Karşılaştırma Nedir?

   Karşılaştırma; en az iki kavram, durum, nesne ya da sanat eserinin benzer ve farklı yönlerinin bir arada ele alınarak değerlendirilmesidir. Bir metinde karşılaştırmadan yararlanmak, düşünceyi somutlaştırır ve iletilmek istenen fikrin okuyucu tarafından daha net anlaşılmasını sağlar.

   Metin yazarken karşılaştırma yapmanın temel amaçları şunlardır:

   • İki ayrı durum ya da eserin belirgin özelliklerini ortaya koymak,
   • Kavramlar arasındaki ortak noktaları ve ayrışan yönleri belirlemek,
   • Kendi görüşümüzü ya da ulaştığımız sonucu gerekçeleriyle desteklemek.

   Karşılaştırmada Dil ve Anlatım

   Bir yazıda karşılaştırma ilişkisi kurarken anlam akışını güçlendiren geçiş ve bağlantı ifadelerinden yararlanılır. Bu ifadeler, benzerlikleri veya zıtlıkları açıkça sergiler.

   Sık başvurulan yapılar ve işlevleri:

   • Derecelendirme ve Üstünlük Belirtenler: daha, en, kadar, göre (Örnek: Geleneksel tiyatro, günümüz oyunlarına göre doğaçlamaya daha açıktır.)
   • Farklılık ve Karşıtlık Bildirenler: oysa, buna karşın, öte yandan, farklı olarak (Örnek: Klasik müzik belirli kurallara dayanır; oysa caz müziğinde özgür yorumlar öne çıkar.)
   • Benzerlik Bildirenler: tıpkı, benzer biçimde, aynı doğrultuda (Örnek: Heykel sanatı gibi mimarlık da üç boyutlu düşünmeyi gerektirir.)

   Uygulama: Sanat Dallarını Karşılaştırma

   Aşağıdaki paragrafta geleneksel ve dijital resim sanatının benzer ve farklı yönleri ele alınmıştır:

   Geleneksel tuval resmi ile dijital resim sanatı, temelde sanatçının hayal gücünü renkler ve biçimlerle yansıtması bakımından benzeşir. Her iki alanda da kompozisyon, ışık ve gölge kuralları belirleyicidir. Buna karşın kullanılan araçlar ve üretim süreçleri birbirinden ayrılır. Tuval resminde fırça, tuval ve boyanın somut dokusu hissedilirken dijital resimde grafik tablet ve elektronik yazılımlar kullanılır. Dijital ortam hata düzeltmeyi kolaylaştırsa da tuval resminin sunduğu özgün doku hissi geleneksel sanatı daha eşsiz kılmaktadır.

   Görüldüğü üzere başarılı bir karşılaştırma yazısında; önce ortak payda belirtilmiş, ardından ayrışan unsurlar uygun geçiş ifadeleriyle sıralanmış ve son olarak mantıksal bir yargıya ulaşılmıştır.