Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu tespit et Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Öz Yansıtma Nedir?

   Öz yansıtma; bir öğrencinin dinleme ya da izleme sürecinde kendi dikkatini, anlama düzeyini ve uyguladığı yöntemleri bilinçli olarak gözden geçirmesidir.

   Etkili bir dinleyici, sürecin yalnızca bir alıcısı değildir. Dinleme sırasında ve sonrasında şu soruları kendine sorarak süreci yönetir:

   • Amacım ne? Metni hangi bilgiye ulaşmak için dinliyorum?
   • Dikkatim dağıldı mı? Dağıldıysa bunu fark edip yeniden konuşmacıya odaklanabiliyor muyum?
   • Anlamadığım yerler oldu mu? Bilmediğim bir sözcükle karşılaştığımda bağlamdan anlam çıkarabiliyor muyum?

   Süreç Göstergeleri ve Değerlendirme

   Dinleme becerisini geliştirmek için belirli ölçütlere dayalı öz değerlendirme çizelgelerinden yararlanılır. Bir öğrencinin dinleme sürecine ait üç haftalık takip verileri şu şekildedir:

   • 1. Hafta: Konuşmacının beden dilini takip etme: Bazen | Not alarak dinleme: Hiçbir zaman | Dikkat dağıtıcı unsurları engelleme: Bazen
   • 2. Hafta: Konuşmacının beden dilini takip etme: Çoğu zaman | Not alarak dinleme: Bazen | Dikkat dağıtıcı unsurları engelleme: Bazen
   • 3. Hafta: Konuşmacının beden dilini takip etme: Her zaman | Not alarak dinleme: Çoğu zaman | Dikkat dağıtıcı unsurları engelleme: Her zaman

   Bu veriler incelendiğinde öğrencinin süreç içinde dinleme alışkanlıklarını bilinçli bir biçimde geliştirdiği ve özellikle not alma stratejisini aşamalı olarak benimsediği görülür.

   Kendini Uyarlama Basamakları

   Öz yansıtma sonucunda elde edilen veriler, dinleyicinin bir sonraki dinleme etkinliğinde kendi davranışlarını uyarlamasını sağlar:

   1. Eksik Yönü Belirleme: Değerlendirme sonuçlarına bakarak en çok zorlanılan alanı tespit etmek (örneğin ana düşünceyi kaçırmak veya anahtar sözcükleri not alamamak).
   2. Strateji Değiştirme: Dinleme amacına uygun yeni bir yöntem seçmek (örneğin zihinsel harita oluşturmak, önemli yerlerde işaret koymak).
   3. Uygulamayı İzleme: Yeni dinleme etkinliğinde belirlenen yöntemin anlama düzeyine katkısını gözlemlemek.

   Böylece dinleyici, pasif bir dinleme durumundan çıkıp öğrenme sürecini kendi yöneten etkin bir iletişimciye dönüşür.