Biyoçeşitlilik Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Bir araştırmacı “Göllerdeki kimyasal kirlilik balık popülasyonunu azaltır.” tahminini doğrulamak için üç farklı gölden su numuneleri ve canlı sayımı verileri toplamıştır. Buna göre araştırmacının tahmininin bilimsel olarak geçerli kabul edilebilmesi için araştırmasında aşağıdaki verilerden hangisine ulaşması gerekir?

   • A) Kimyasal atık miktarı arttıkça göldeki balık tür ve birey sayısının azaldığına
   • B) Kimyasal atıkların gölün derin kısımlarında balık üremesini hızlandırdığına
   • C) Balık çeşitliliğinin yalnızca su sıcaklığına bağlı olarak değişim gösterdiğine
   • D) En kirli gölde diğer göllere kıyasla daha fazla balık türünün yaşadığına
2. 2.

   Kıyı bölgelerinde kontrolsüz turizm tesislerinin kurulması, kıyı şeridindeki kumul bitkilerinin yok olmasına ve deniz kaplumbağalarının yumurtlama alanlarının tahrip olmasına yol açmıştır. Bu veriden yola çıkarak kıyı ekosistemlerinin korunmasına yönelik geliştirilecek en etkili bilimsel önerme hangisidir?

   • A) Kıyı şeridindeki tüm kumul alanlarının turistik plajlara dönüştürülmesi
   • B) Hassas üreme ve kıyı habitatlarının koruma altına alınarak turizm faaliyetlerinin sınırlandırılması
   • C) Yumurtlama döneminde kaplumbağaların yapay havuzlara taşınarak beslenmesi
   • D) Kıyı bitkilerinin yerine bölgeye uygun olmayan yabancı süs bitkilerinin dikilmesi
3. 3.

   Dört farklı coğrafi bölgede insan faaliyetleri ve canlı tür sayısı üzerine yapılan bir araştırmanın verileri şöyledir: Bölgeİnsan Faaliyet TürüBitki Tür SayısıOmurgalı Hayvan Tür Sayısı KDoğal Koruma Alanı (Müdahalesiz)420115 LAşırı Otlatma ve Tarımsal İlaçlama11032 MYoğun Sanayileşme ve Madencilik4512 NKontrollü ve Sürdürülebilir Tarım31085 Bu araştırma sonuçlarına dayanarak insan faaliyetlerinin biyoçeşitlilik üzerindeki etkisiyle ilgili hangi yargıya ulaşılamaz?

   • A) Sanayileşme ve madencilik faaliyetleri canlı tür sayısını en fazla düşüren etkendir.
   • B) Doğal koruma alanları biyoçeşitliliğin yüksek kalmasını sağlamaktadır.
   • C) Tarımsal ilaçlama yapılan bölgelerde omurgalı hayvan türü sayısı korunmaktadır.
   • D) Kontrollü tarım, aşırı otlatmaya göre canlı çeşitliliğini daha iyi korumaktadır.
4. 4.

   Aşırı ve kontrolsüz otlatma yapılan bir dağ yamacında otsu bitkilerin kökleriyle birlikte tüketildiği ve toprağın açıkta kaldığı belirlenmiştir. Bu durumun devam etmesi hâlinde bölgede gerçekleşecek ekolojik değişimle ilgili hangi tahmin yanlıştır?

   • A) Toprak aşınması (erozyon) hızlanarak verimli toprak tabakası kaybolacaktır.
   • B) Bitki örtüsüne bağımlı böcek ve kuş türlerinin popülasyonu azalacaktır.
   • C) Nadir bulunan yerel otsu bitki türleri yok olma tehlikesiyle karşılaşacaktır.
   • D) Bitki çeşitliliğinin azalması toprağın su tutma kapasitesini artıracaktır.
5. 5.

   Bir gölde yıllara göre yapılan su kirliliği ve canlı türü sayısı ölçüm sonuçları aşağıda verilmiştir: YıllarAtık Madde Miktarı (Birim)Balık Türü SayısıKurbağa ve Semender Türü Sayısı 2010102812 201545197 20209062 Tablodaki verilere dayalı olarak yapılacak en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Su kirliliğindeki artış, sucul canlı türlerinin çeşitliliğini doğrudan tehdit etmektedir.
   • B) Atık madde miktarının yükselmesi amfibi türlerinin sayısını olumlu etkilemiştir.
   • C) Balık türleri kirlilik artışına karşı kurbağalardan daha dayanıklı bir yapı sergilemiştir.
   • D) Gölde yaşayan canlı türü sayısı atık madde miktarından bağımsız olarak değişmiştir.
6. 6.

   Hızlı sanayileşme ve plansız şehirleşmenin yaşandığı bir bölgede son yirmi yılda ormanlık alanların %60 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Bu veriye dayanarak bölgedeki ekosistemle ilgili yapılabilecek en geçerli tahmin hangisidir?

   • A) Ormanda yaşayan kuş ve memeli türlerinin popülasyonlarının artması
   • B) Ormana bağımlı yaşayan canlı türlerinin sayısında ve çeşitliliğinde düşüş olması
   • C) Şehir merkezlerinde doğal yaban hayatı alanlarının kendiliğinden oluşması
   • D) Bölgedeki hava ve su kalitesinin sanayileşmeye rağmen kendiliğinden iyileşmesi
7. 7.

   Bir bölgeye dışarıdan getirilen istilacı ve yerel olmayan bitki türlerinin, yerel bitki türlerinin yaşam alanlarını hızla kapladığı belirlenmiştir. Buna göre yerel olmayan türlerin yayılması durumunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

   • A) Bölgedeki yerli bitki türlerinin direncinin ve sayısının hızla yükselmesi
   • B) Yerel tohum ve bitki türlerinin neslinin güvence altına alınması
   • C) Yerel bitkilerin besin ve ışık rekabetini kaybederek yok olma tehlikesi yaşaması
   • D) Ekosistemdeki toplam genetik çeşitliliğin dengeli biçimde korunması
8. 8.

   Doğal mera alanlarının sürülerek tarım arazisine çevrilmesi sonucunda bölgede yaşayan yaban hayvanlarının beslenme ve barınma alanları ortadan kalkmıştır. Elde edilen bu araştırma verisine göre doğal meraların tahrip edilmesi hangi temel tehdide yol açar?

   • A) Habitat kaybına bağlı olarak yerel canlı çeşitliliğinin azalmasına
   • B) Doğal ekosistemdeki türler arası dengenin kendiliğinden kurulmasına
   • C) Otçul hayvanların yaşam alanlarının genişlemesine
   • D) Bölgedeki yırtıcı canlı popülasyonlarının sayısının artmasına
9. 9.

   Hasat sonrasında tarlada kalan bitki kök ve saplarının yakılması anlamına gelen anız yakılması işlemi, toprak sıcaklığını aşırı yükseltmektedir. Bu uygulamanın devam etmesi durumunda toprak ekosisteminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi tahmin edilir?

   • A) Topraktaki organik madde miktarının hızla çoğalması
   • B) Toprağın su tutma kapasitesinin ve veriminin artması
   • C) Toprak altında yaşayan canlı türü çeşitliliğinin yükselmesi
   • D) Mikroorganizmalar ve solucanlar gibi yararlı canlıların yok olması
10. 10.

    Tarım arazilerinde aşırı kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanımı sonucunda toprakta ve çevredeki su kaynaklarında yaşayan canlı türlerinin sayısında belirgin bir azalma gözlenmiştir. Bu araştırma bulgusuna göre aşırı kimyasal kullanımının ekosistemdeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Topraktaki doğal mineral miktarının kendiliğinden dengelenmesi
    • B) Zararlı ve yararlı organizmaların zarar görerek biyoçeşitliliğin azalması
    • C) Bölgedeki yerel bitki çeşitlerinin sayısının kendiliğinden artması
    • D) Sucul ekosistemdeki besin zincirinin tamamen güçlenmesi
11. 11.

    Bir sulak alana dışarıdan getirilen istilacı bir balık türünün zamanla yerli balıkların yumurtalarını tükettiği, sazlık alanları tahrip ettiği ve yerli kuşların bölgeyi terk etmesine yol açtığı saptanmıştır. Bu veriler doğrultusunda doğal yaşam dengesi için çıkarılabilecek en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İstilacı türler eklendikleri ekosistemde daima biyolojik çeşitliliği kalıcı olarak zenginleştirir.
    • B) Bir ekosisteme ait doğal tür dengesinin bozulması, zincirleme etkilerle habitatın ve diğer canlıların yaşamını tehlikeye atar.
    • C) Kuş türlerinin göç etmesi sulak alanlardaki su kalitesini doğrudan artırır.
    • D) Su ekosistemlerinde balık türlerinin sayısının değişmesi diğer canlıları etkilemez.
12. 12.

    Bir tarım havzasında zararlılarla mücadele için yoğun kimyasal ilaç kullanılmış; bunun sonucunda bölgedeki yabani arı ve böcek popülasyonu büyük oranda azalmıştır. İlerleyen yıllarda tarım ürünlerinin meyve ve tohum veriminde ciddi düşüş kaydedilmiştir. Bu olaya dayanarak biyoçeşitlilik hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Böcek çeşitliliğinin azalması, tozlaşma sürecini aksatarak bitkisel üremeyi ve gıda üretimini olumsuz etkiler.
    • B) Kimyasal ilaçlar bitkilerin tohum oluşturma hızını doğrudan artırır.
    • C) Tarımsal verimlilik böcek türlerinden tamamen bağımsız gerçekleşir.
    • D) Yabani arıların azalması tarım ürünlerinde hastalık riskini ortadan kaldırır.
13. 13.

    Biyoçeşitliliğin korunması amacıyla hazırlanan bir raporda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğru ve geçerli bir gerekçedir?

    • A) Doğadaki bazı mikroorganizma türleri tamamen yok edilirse ekolojik verimlilik artar.
    • B) İnsan yararına doğrudan kullanılmayan canlı türlerinin korunmasına gerek yoktur.
    • C) Ekosistemlerdeki bitki ve mikroorganizma çeşitliliği madde döngülerinin kesintisiz sürmesini sağlar.
    • D) Yalnızca ekonomik değeri yüksek olan hayvanların korunması doğanın dengesi için yeterlidir.
14. 14.

    K ve L orman ekosistemlerindeki canlı türü sayıları incelenmiştir: • K Ormanı: 40 farklı ağaç türü, 150 farklı böcek türü, 45 farklı kuş türü • L Ormanı: 2 farklı ağaç türü, 10 farklı böcek türü, 4 farklı kuş türü Buna göre bir böcek salgını meydana geldiğinde K ormanının L ormanına göre ekolojik dengesini daha kolay koruyabilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) K ormanının sıcaklık ortalamasının sürekli daha düşük olması
    • B) K ormanında tür çeşitliliğinin fazla olması nedeniyle besin ağlarının alternatif dengeler sunması
    • C) L ormanında avcı hayvanların hiç bulunmaması
    • D) K ormanında yalnızca tek tip üretici canlının yer alması
15. 15.

    Bir çayır ekosisteminde çekirge türlerinin sayısı azaldığında çekirgeyle beslenen kurbağaların, kurbağayla beslenen yılanların ve yırtıcı kuşların sayıca etkilendiği gözlenmiştir. Bu durum biyoçeşitliliğin doğal yaşam açısından hangi önemini doğrudan kanıtlar?

    • A) Her canlı türü ekosisteme yalnızca madde girişi sağlar.
    • B) Ekosistemdeki tüm canlılar kendi besinini kendisi üretir.
    • C) Cansız çevre koşulları canlı türlerinin sayısından etkilenmez.
    • D) Canlı türleri besin ağlarıyla birbirine bağlıdır ve bir türdeki değişim diğer türleri etkiler.
16. 16.

    Bir tatlı su gölünde bitki örtüsü zenginliği ile göldeki balık, kuş ve omurgasız canlı türü sayısı arasındaki ilişki incelenmiştir. Gözlem verilerine göre bitki çeşitliliğinin fazla olduğu kıyı kesimlerinde yaşayan hayvan türü sayısı, bitki örtüsü bulunmayan açık sulardakine göre belirgin şekilde fazladır. Bu veriye dayalı olarak yapılabilecek en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bitki örtüsü zenginliği, farklı hayvan türleri için besin ve barınma olanakları sağlayarak biyoçeşitliliği artırır.
    • B) Hayvan çeşitliliği yalnızca suyun derinliğine bağlı olarak değişir.
    • C) Bitkiler sudaki oksijen miktarını azaltarak canlı yaşamını kısıtlar.
    • D) Sucul ekosistemlerde üretici canlıların varlığı tüketici türler için önemsizdir.
17. 17.

    Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisi doğal yaşam alanlarındaki biyoçeşitliliği doğrudan olumsuz etkiler?

    • A) Doğal koruma alanları ve millî parklar oluşturulması
    • B) Aşırı ve kontrolsüz avlanma yapılması
    • C) Organik tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması
    • D) Ağaçlandırma çalışmaları ile yeşil alanların artırılması
18. 18.

    Sadece belirli bir coğrafi bölgeye veya ülkeye özgü olan, dünyanın başka hiçbir yerinde doğal olarak yetişmeyen canlı türlerine ne ad verilir?

    • A) İstilacı tür
    • B) Yaygın tür
    • C) Endemik tür
    • D) Üretici tür
19. 19.

    Doğal bir yaşam alanında biyoçeşitliliğin yüksek olması ekosisteme hangi temel yararı sağlar?

    • A) Ekosistemin çevre sorunlarına ve değişimlere karşı direncini artırır.
    • B) Yalnızca tek bir avcı türün aşırı çoğalmasını sağlar.
    • C) Bölgedeki iklim koşullarının hızla değişmesine yol açar.
    • D) Canlılar arasındaki besin zinciri ağlarının basitleşmesine neden olur.
20. 20.

    Bir bölgedeki tüm canlı türlerinin sayıca ve çeşitçe zenginliğini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Habitat
    • B) Biyoçeşitlilik
    • C) Ekosistem
    • D) Popülasyon

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.