Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Bir bilim grubu, ipek böceği tırtıllarının koza örme ve gelişim sürecine sıcaklığın etkisini belirlemek için diğer tüm değişkenleri (besin türü, ışık, nem) sabit tutmuş; sadece ortam sıcaklığını 15 °C, 25 °C ve 35 °C olarak ayarlamıştır. 25 °C ortamdaki larvaların en sağlıklı ve verimli şekilde koza ördüğü saptanmıştır. Yapılan bu kontrollü deneyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Sıcaklık bağımsız değişken olup canlı gelişiminin optimum (en uygun) bir sıcaklık değeri vardır.
   • B) Deneyde besin miktarı sürekli değiştirilerek sonuca ulaşılmıştır.
   • C) Sıcaklık değeri arttıkça canlı gelişimi her zaman doğrusal olarak sürekli iyileşir.
   • D) İpek böceklerinin gelişim sürecinde çevresel faktörlerin hiçbir etkisi bulunmamaktadır.
2. 2.

   Bir biyolog, kedi ve serçe yavrularının doğum/çıkış anından itibaren bağımsız yaşama geçiş süreçlerini incelemiştir. Her iki türün de yavrularını beslediği, koruduğu ve belirli bir olgunluğa ulaşana kadar yalnız bırakmadığı tespit edilmiştir. Bu iki farklı canlı grubuna ait ortak özellik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Büyüme süreçlerinde başkalaşım evresi geçirmeleri
   • B) Yavruların büyüme ve gelişme evresinde aktif yavru bakımına sahip olmaları
   • C) Yavrularını vücut içinde oluşturdukları sütle beslemeleri
   • D) Yaşam döngülerine sert kabuklu bir yumurta ile başlamaları
3. 3.

   Bir gölde yapılan araştırmada, tarımsal atıkların karıştığı kirlenmiş bölgedeki balık yumurtalarının yalnızca %30'unun sağlıklı açıldığı, kirlenmemiş temiz bölgedeki yumurtaların ise %90'ının başarıyla yavruya dönüştüğü saptanmıştır. Bu bilimsel araştırma sonucundan hareketle aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılabilir?

   • A) Su kirliliği balıkların üreme başarısını ve gelişimini olumlu etkiler.
   • B) Kimyasal atıklar tüm balık türlerinde başkalaşım sürecini hızlandırır.
   • C) Çevre kirliliği hayvanların üreme verimliliğini ve embriyo gelişimini olumsuz etkiler.
   • D) Balık yumurtaları çevresel etkenlere karşı tamamen korunaklıdır.
4. 4.

   Kuşlar sınıfındaki canlıların üreme ve büyüme süreçleri gözlemlendiğinde yumurtlama sonrasında kuluçkaya yattıkları ve çıkan yavruları besledikleri belirlenmiştir. Kuşların kuluçkaya yatma davranışının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yumurta içindeki embriyonun gelişimi için gerekli olan sabit sıcaklığı sağlamak
   • B) Yumurtanın dış kabuğunun suda çözünmesini kolaylaştırmak
   • C) Yavrunun yumurta içinde başkalaşım geçirmesini başlatmak
   • D) Yumurta içerisine oksijen girişini tamamen engellemek
5. 5.

   Kelebeğin yaşam döngüsü; yumurta, tırtıl (larva), koza (pupa) ve ergin kelebek evrelerinden oluşur. Kelebeğin yaşam döngüsü incelendiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir çıkarımdır?

   • A) Yumurtadan çıkan ilk canlı ergin kelebeğin minyatür bir kopyasıdır.
   • B) Canlı, yaşam döngüsü boyunca farklı yapısal özellikler ve evreler geçirir.
   • C) Pupa evresindeki canlı aktif olarak yer değiştirip yoğun şekilde beslenir.
   • D) Kelebekler doğrudan doğurarak çoğalan canlılar grubunda yer alır.
6. 6.

   Bir araştırmacı, eşit sayıdaki alabalık yumurtasını üç ayrı akvaryumda farklı su sıcaklıklarında bekleterek yumurtalardan yavru çıkış sürelerini incelemiştir. Sıcaklık 8 °C olduğunda yavrular 60 günde, 12 °C olduğunda 40 günde, 16 °C olduğunda ise 25 günde yumurtadan çıkmıştır. Bu araştırma bulgularına dayanılarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?

   • A) Su sıcaklığı arttıkça yumurtadan çıkan yavru sayısı sürekli azalır.
   • B) Alabalık yavrularının gelişimi su sıcaklığından bağımsız gerçekleşir.
   • C) Uygun sınırlar içinde sıcaklık artışı yumurta içi gelişim sürecini hızlandırır.
   • D) En uzun kuluçka süresi en yüksek sıcaklık değerinde elde edilir.
7. 7.

   Yumurtadan çıkan yavrunun ana canlıya benzemeyip zamanla yapısal değişimler geçirerek ana canlıya benzer hâle gelmesine başkalaşım denir. Buna göre aşağıdaki canlılardan hangisinin yaşam döngüsünde başkalaşım süreci gözlenir?

   • A) Kurbağa
   • B) Güvercin
   • C) Kedi
   • D) Yılan
8. 8.

   Memeli hayvanların üreme ve gelişim özellikleri incelendiğinde yavrularına yönelik belirli davranışlar sergiledikleri görülür. Aşağıdakilerden hangisi doğurarak çoğalan memeli hayvanların yavru gelişimine sağladığı temel katkılardan biridir?

   • A) Yavruların yumurta kabuğu içinde beslenmesini sağlama
   • B) Yavruların başkalaşım geçirerek büyümesini bekleme
   • C) Yavruların gelişimini tamamen ortam sıcaklığına bırakma
   • D) Yavrularını sütle besleyerek onlara aktif yavru bakımı sağlama
9. 9.

   Hayvanlarda büyüme ve gelişme sürecini doğrudan etkileyen temel faktörler araştırılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir hayvan yavrusunun sağlıklı büyümesi için doğrudan gerekli olan temel çevresel faktörlerden biri değildir?

   • A) Yeterli ve dengeli beslenme
   • B) Yaşadığı ortamın toprak türü
   • C) Uygun çevre sıcaklığı
   • D) Temiz su ve oksijen varlığı
10. 10.

    Eşeysiz üremenin hızlı çoğalma sağlama özelliği ile eşeyli üremenin biyolojik çeşitlilik sağlama özelliği birlikte değerlendirildiğinde hangi çıkarım en kapsamlı ve doğrudur?

    • A) Eşeysiz üreme her zaman eşeyli üremeden daha üstündür çünkü çeşitlilik canlılar için daima zararlıdır.
    • B) Eşeysiz üreme sabit çevre koşullarında kısa sürede çok sayıda özdeş birey oluşturmada avantajlıyken, eşeyli üreme değişen çevre koşullarında hayatta kalma şansını artıran çeşitlilik sağlar.
    • C) Eşeyli üremede tek bir ata bireyden hızlıca yavru üretildiği için çevresel uyuma gerek duyulmaz.
    • D) Eşeysiz üreme döllenme sayesinde genetik çeşitlilik ürettiği için türün yok olmasını kesin olarak engeller.
11. 11.

    Patates yumrusunun çimlenmesiyle yeni patates bitkilerinin üretilmesi (vejetatif üreme) ile fasulye tohumunun çimlenmesiyle yeni fasulye bitkisinin oluşması incelenmektedir. Bu iki çoğalma sürecinin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Patatesteki üreme eşeysiz olduğu için yeni bitkiler ana patatesle özdeştir; fasulyedeki üreme tohum kaynaklı (eşeyli) olduğu için çeşitlilik içerir.
    • B) Her iki bitki de tohumsuz olarak yalnızca vejetatif yolla çoğalmıştır.
    • C) Fasulye tohumundan gelişen bitki ana bitkinin kopyasıdır, patateste ise genetik çeşitlilik çok yüksektir.
    • D) Patates yumrusundan çoğalma döllenme gerektiren eşeyli bir üreme sürecidir.
12. 12.

    Eşeyli ve eşeysiz üreme süreçlerinin benzerlik ve farklılıklarını değerlendiren bir tartışmada, aşağıdaki argümanlardan hangisi bu iki üreme biçimi arasındaki farklılığı gösteren geçerli bir kanıttır?

    • A) Her iki üremede de ana canlının yaşamını sürdürmesi zorunlu değildir.
    • B) Her iki üreme şeklinde de yeni nesillere genetik materyal (DNA) aktarımı gerçekleşir.
    • C) Eşeysiz üremede genetik çeşitlilik oluşmazken, eşeyli üremede genetik çeşitlilik oluşması
    • D) Her iki üreme türünün de canlı popülasyonundaki birey sayısını artırması
13. 13.

    Bir grup öğrenci üremede ata birey sayısı ve döllenme ihtiyacı üzerine tartışmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi eşeyli ve eşeysiz üremeyi bu ölçütlere göre doğru karşılaştırmaktadır?

    • A) Eşeysiz üremede iki ata birey bulunur ve döllenme zorunludur.
    • B) Eşeyli üremede genellikle iki farklı ata birey ve döllenme varken, eşeysiz üremede tek bir ata birey yeterlidir ve döllenme gerçekleşmez.
    • C) Her iki üreme biçiminde de tek bir ata bireyden döllenme yoluyla yeni canlılar oluşur.
    • D) Eşeyli üremede döllenme görülmezken eşeysiz üremede döllenme şarttır.
14. 14.

    Değişen ortam ve çevre koşullarına uyum sağlama potansiyeli bakımından eşeyli üreyen canlıların eşeysiz üreyen canlılara göre daha avantajlı olmasının temel dayanağı nedir?

    • A) Eşeyli üremenin yeni genetik kombinasyonlar ve biyolojik çeşitlilik üretmesi
    • B) Eşeyli üremenin çok daha kısa sürede gerçekleşmesi
    • C) Eşeysiz üremenin daha fazla sayıda ata birey gerektirmesi
    • D) Eşeysiz üreyen canlıların üreme hücrelerinin daha büyük olması
15. 15.

    Bölünme, tomurcuklanma, vejetatif üreme ve yenilenmeyle (rejenerasyon) üreme olaylarının tümünü eşeyli üremeden ayıran temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Sadece çok hücreli gelişmiş canlılarda görülmeleri
    • B) Yavruların çevre koşullarına daha dayanıklı olmasını sağlamaları
    • C) Üreme hücreleri ve döllenme olmaksızın gerçekleşen eşeysiz üreme çeşitleri olmaları
    • D) Yeni canlıların ana canlıdan tamamen farklı genetik özellikler taşıması
16. 16.

    Eşeyli ve eşeysiz üreme biçimlerinin ortak özelliklerini belirlemek isteyen bir araştırmacı aşağıdaki özelliklerden hangisini her iki üreme türü için de ortak bir kanıt olarak gösterebilir?

    • A) Birey sayısının artması ve türün neslinin devam etmesi
    • B) İki farklı ata bireye ihtiyaç duyulması
    • C) Döllenme olayının gerçekleşmesi
    • D) Yeni bireylerin çevreye uyum yeteneğinin kalıtsal çeşitlilikle artması
17. 17.

    Eşeyli ve eşeysiz üremenin temel özellikleri karşılaştırıldığında yeni nesillerde kalıtsal çeşitlilik oluşmasıyla ilgili ileri sürülen görüşlerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) Eşeysiz üremede yavrular farklı kalıtsal özellikler kazanır.
    • B) Eşeyli üremede yavrular tek bir atanın birebir kopyasıdır.
    • C) Her iki üreme türünde de oluşan yavrular ata canlıyla tamamen aynıdır.
    • D) Eşeyli üremede anne ve babadan gelen farklı genetik bilgiler birleştiği için çeşitlilik sağlanır.
18. 18.

    Canlılarda gerçekleşen üreme olayında tek bir ata bireyden döllenme olmaksızın genetik olarak ata canlıyla tamamen aynı yeni bireylerin oluşmasını savunan bir öğrenci hangi üreme türünü tanımlamaktadır? Bu görüşü destekleyen doğru kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Eşeyli üreme
    • B) Eşeysiz üreme
    • C) Tohumla üreme
    • D) Döllenme
19. 19.

    Aşağıdaki kavramlardan hangisi erkek üreme sistemine ait yapılardan biri değildir?

    • A) Testis
    • B) Sperm kanalı
    • C) Yumurtalık
    • D) Penis
20. 20.

    Bir bilgi haritasında dişi ve erkek üreme sistemlerine ait yapılar eşleştirilmiştir. Buna göre sperm ve yumurta hücresinin çekirdeklerinin birleştiği olayın adı ve gerçekleştiği yer hangi seçenekte doğru verilmiştir?

    • A) Mayoz bölünme — Yumurtalık
    • B) Büyüme — Döl yolu
    • C) Döllenme — Yumurta kanalı
    • D) Başkalaşım — Döl yatağı

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.