Anadolu’nun İlk Yerleşim Yerlerinde Sosyal Hayat Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir nehir deltasındaki doğal sulak alanları tarım alanına dönüştürmek amacıyla beşerî bir müdahaleyle büyük sulama kanalları açılmış ve suyun yönü değiştirilmiştir. Bu insan müdahalesinin bölgedeki doğal dengeye yönelik uzun vadeli etkisini tahmin etmek isteyen bir araştırmacının kuracağı en gerçekçi hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yapay su kanalları nehirlerin görevini tamamen üstlenerek canlı çeşitliliğini eskisinden daha verimli hale getirecektir.
   • B) Deltadaki doğal su döngüsünün yapay müdahaleyle bozulması, sulak alana bağımlı göçmen kuşların ve endemik türlerin yok olmasına neden olacaktır.
   • C) Beşerî yapılar doğayı her zaman güzelleştirdiği için nehir çevresindeki tüm yaban hayatı kendiliğinden korunacaktır.
   • D) Sulama kanalları sayesinde deltadaki su miktarı sınırsız şekilde artacak ve yeni göller oluşacaktır.

2. Karlı zirveleri ve yalnızca o bölgede yetişen endemik dağ çiçekleriyle ünlü bir yaylada, kış turizmini canlandırmak amacıyla oteller ve telesiyej hattı kurulması planlanıyor. Doğal ve beşerî unsurların dengesini korumak amacıyla bu projede alınabilecek en çevre dostu önlem hangisidir?

   • A) Telesiyej direklerini çiçeklerin yayılış alanlarını tamamen kaplayacak şekilde sık yerleştirmek
   • B) Tesislerin yapımını çiçeklerin üreme dönemleri dışında planlamak ve inşaat alanını kayalık bölgelerle sınırlamak
   • C) Endemik çiçeklerin tamamını sökerek başka iklimdeki şehir parklarına taşımak
   • D) Dağ yamaçlarını beton dökerek düzleştirmek ve çiçeklerin büyümesini engellemek

3. Bir kasabanın halkı, belediyenin asırlık ağaçlarla dolu doğal ormanı kesip yerine yapay havuzlu modern bir dinlenme parkı yapma projesine karşı çıkmıştır. Halkın "Doğal unsurlar yapay unsurlarla değiştirilemez" diyerek projeyi durdurması, öncelikle hangi duyarlılığın geliştiğini gösterir?

   • A) Doğal dengenin, yabani hayatın ve ekosistemin korunması bilincinin
   • B) Modern binalara ve şehirleşmeye karşı olma isteğinin
   • C) Kasabanın turizm gelirlerini ne pahasına olursa olsun artırma hedefinin
   • D) Yeni ve teknolojik oyun alanlarının yapımını yavaşlatma arzusunun

4. Doğal unsurlar, insanların barınma, ulaşım ve sanayi gibi beşerî faaliyetleri yapacağı yerlerin seçimini doğrudan etkiler. Buna göre aşağıdaki "Doğal Unsur - Bu Unsur Nedeniyle Kurulan Beşerî Yapı" eşleştirmelerinden hangisi coğrafi gerçeklere aykırıdır?

   • A) Güçlü ve sürekli esen rüzgarlar - Rüzgâr Enerjisi Santralleri
   • B) Geniş ve düz düzlükler - Havalimanı pistleri
   • C) Doğal şifalı sıcak sular - Termal oteller ve kaplıcalar
   • D) Sarp, dik ve sürekli heyelan riski taşıyan dağ yamaçları - Dev sanayi fabrikaları

5. Belediye, göçmen kuşların dinlenme alanı olan sazlık bir nehrin üzerine acilen bir ulaşım köprüsü inşa etmek istemektedir. Çevreye duyarlı bir mühendisin, doğaya en az zarar verecek beşerî tasarımı seçerken aşağıdakilerden hangisini önermesi beklenir?

   • A) Nehir yatağını tamamen kurutup betonla doldurarak düz bir yol yapmayı
   • B) Köprü ayaklarını kuşların yuvalama alanlarının tam ortasına inşa etmeyi
   • C) Nehir akışını ve canlıların geçişini engellemeyen, ayakları suyun dışında kalan geniş kemerli bir köprü yapmayı
   • D) Nehrin suyunu başka bir yöne akıtarak yatağı tamamen kurutmayı

6. Eski haritalarda geniş bir sulak alan ve sazlık olan bölge, kurutularak üzerine büyük bir fabrika kompleksi kurulmuştur. Çevre bilincine sahip bir öğrencinin bu değişime getireceği en uygun eleştiri aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

   • A) Doğal yaşam alanlarının tamamen yok edilmesi yerine sürdürülebilir koruma önlemleri alınmalıydı.
   • B) Fabrika kurulması sazlıktaki zararlı canlılardan kurtulmak için harika bir fırsattır.
   • C) Doğal alanların insan eliyle değiştirilmesi her zaman bölgeye sadece olumlu katkı sağlar.
   • D) Ekonomik gelir sağlamayan tüm doğal alanlar hızla beşerî alanlara dönüştürülmelidir.

7. Bir göl kenarında kurulan turistik otellerin kanalizasyon atıklarını arıtmadan doğrudan göle boşalttığı tespit edilmiştir. Beşerî bir unsur olan bu otellerin faaliyeti, öncelikle hangi doğal unsur üzerinde kalıcı bir zarara yol açar?

   • A) Kanalizasyonun göldeki balık türlerini artırıp beslemesine
   • B) Bölgedeki yıllık yağış miktarının aniden artmasına
   • C) Göl çevresindeki yerleşim alanlarının hızla genişlemesine
   • D) Sudaki canlı çeşitliliğinin zarar görmesine ve su kirliliğine

8. Bir karayolu mühendisi, sarp ve dik geçitlerin bulunduğu dağlık bir bölgede ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla tünel ve viyadük yapımını üstlenmiştir. Bu projede inşa edilen beşerî unsurlar, doğanın hangi zorlu koşuluna uyum sağlamak amacıyla yapılmaktadır?

   • A) Bölgedeki akarsuların çok hızlı akmasına
   • B) Yeryüzü şekillerinin çok engebeli ve yüksek olmasına
   • C) İklimin yıl boyunca çok sıcak ve kurak olmasına
   • D) Ormanlık alanların ve bitki örtüsünün aşırı gür olmasına
9. 

   Sosyal bilgiler dersinde öğretmen, tahtaya doğal ve beşerî unsurların bir arada bulunduğu bir fotoğraf yansıtmıştır. Görseldeki unsurlar sınıflandırıldığında aşağıdaki gruplamalardan hangisi doğru olur?

   • A) Doğal: Nehir ve Orman | Beşerî: Baraj
   • B) Doğal: Baraj | Beşerî: Nehir ve Orman
   • C) Doğal: Orman | Beşerî: Nehir ve Baraj
   • D) Doğal: Nehir | Beşerî: Orman ve Baraj

10. 5. sınıf öğrencisi Ahmet, köyündeki unsurları listeliyor: "Köyümüzün arkasındaki karlı dağ, önünden akan coşkun dere ve üzerindeki tahta köprü çok güzel." Buna göre Ahmet'in listesinde yer alan unsurlardan hangisi insan eliyle yapılmış beşerî bir unsurdur?

    • A) Dağ
    • B) Dere
    • C) Köprü
    • D) Kar

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.