Sürtünme Kuvveti Kazanım Test Çöz

MEB · 5. Sınıf · Fen Bilimleri · Kuvveti Tanıyalım

5. Sınıf Fen Bilimleri dersi "Sürtünme Kuvveti" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Görünüm:

Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Gemi gövdelerinin su altındaki kısımları tasarlanırken deniz suyuna karşı direncin en az olması amaçlanır. Gemilerin suda daha az yakıt harcayarak hızlı ilerlemesini sağlamak için uygulanan en uygun tasarım çözümü hangisidir?

    • A) Geminin ön ve alt gövdesini düz ve köşeli plakalarla kaplamak
    • B) Gemi gövdesini suyu yaran oval ve pürüzsüz kavisli yapıda üretmek
    • C) Gemi yüzeyini pürüzlü ve çıkıntılı metallerle donatmak
    • D) Geminin su altındaki temas yüzey alanını gereksizce genişletmek
  2. 2.

    Evdeki bir kapının menteşeleri zamanla gıcırdamakta ve kapı zor açılıp kapanmaktadır. Bu sorunu çözmek için menteşeler arasındaki sürtünmeyi azaltacak en pratik ve bilimsel yöntem hangisidir?

    • A) Menteşelerin arasına birkaç damla sıvı yağ veya makine yağı damlatmak
    • B) Menteşeleri zımpara kağıdı ile sürterek pürüzlendirmek
    • C) Menteşelerin arasına kuru toz ve talaş doldurmak
    • D) Kapı koluna daha ağır bir cisim asmak
  3. 3.

    Halter sporcuları ağır halter çubuğunu kaldırırken ellerinin terlemesi nedeniyle çubuğun ellerinden kayması problemiyle karşılaşırlar. Sporcuların bu problemi çözmek için ellerine beyaz magnezyum tozu sürmelerinin temel bilimsel gerekçesi nedir?

    • A) Halter çubuğunun ağırlığını hafifletmek
    • B) Ellerdeki nemi alıp pürüzlülüğü artırarak sürtünmeyi çoğaltmak
    • C) Halter çubuğu ile el arasındaki sürtünme kuvvetini azaltmak
    • D) Ellerin çubuk üzerinde daha rahat kaymasını sağlamak
  4. 4.

    Paraşütçüler gökyüzünden atlarken yere güvenli bir hızla inebilmek için hava direncinden faydalanırlar. Paraşütçünün yere daha yavaş ve güvenli inmesini sağlamak için yapılması gereken en uygun değişiklik hangisidir?

    • A) Paraşütün kumaş yüzey alanını daha da büyütmek
    • B) Paraşütün kumaş yüzey alanını küçültmek
    • C) Paraşüt üzerine hava geçiren büyük delikler açmak
    • D) Paraşütün ağırlığını artırıp kumaşını daraltmak
  5. 5.

    Dik bir dağ yamacında yürüyüş yapan bir dağcının ayağının kayarak düşme riski bulunmaktadır. Dağcının kaymasını engellemek için sürtünmeyi artırmaya yönelik en doğru önlem hangisidir?

    • A) Tabanı tamamen düz ve cilalı ayakkabılar giymek
    • B) Tabanı derin dişli ve pürüzlü kauçuk botlar tercih etmek
    • C) Ayakkabı tabanlarına kayganlaştırıcı jel sürmek
    • D) Yürüyüş yoluna su dökerek zemini ıslatmak
  6. 6.

    Yüzme sporcuları yarışlarda suyun sürtünme kuvvetini azaltarak daha hızlı yüzmeyi hedefler. Buna göre, su direncini azaltmak için geliştirilen en bilimsel çözüm hangisidir?

    • A) Vücuda tam oturan, pürüzsüz ve su tutmayan özel mayolar giymek
    • B) Suya pürüzlü ve pamuklu kumaştan yapılmış kıyafetlerle girmek
    • C) Su yüzeyinde kalmak için geniş ve hacimli elbiseler kullanmak
    • D) Vücudun suyla temas eden yüzey alanını mümkün olduğunca genişletmek
  7. 7.

    Yüksek hızla giden tren ve uçakların havanın direnci nedeniyle fazla yakıt harcamasını önlemek için tasarımlarında özel şekiller kullanılır. Hava direncini (hava sürtünmesini) en aza indirmek için uygulanan bu tasarım ilkesi hangisidir?

    • A) Araçların ön kısmını düz ve geniş levhalar şeklinde yapmak
    • B) Araç gövdelerine pürüzlü ve mat kaplamalar uygulamak
    • C) Araçların ön kısmını sivri ve aerodinamik (akıcı) yapıda tasarlamak
    • D) Araçların dış yüzeyine hava tutucu kanatçıklar eklemek
  8. 8.

    Ağır bir yük kutusunu düz zeminde iterek hareket ettirmekte zorlanan bir kişi, sürtünmeyi azaltarak kutuyu daha az kuvvetle taşımak istemektedir. Buna göre, kişinin uygulayabileceği en uygun çözüm yöntemi hangisidir?

    • A) Kutunun altına kalın bir keçe örtü koymak
    • B) Kutuyu pürüzlü ve taşlı bir zemine çekmek
    • C) Kutunun altına tekerlekli bir düzenek ya da silindirler yerleştirmek
    • D) Kutunun içine daha fazla ağırlık eklemek
  9. 9.

    Makinelerde birbirine temas ederek çalışan metal dişlilerin zamanla aşınmasını ve enerji kaybetmesini önlemek amaçlanmaktadır. Bu sorunun çözümü için sürtünmeyi azaltmaya yönelik en etkili uygulama hangisidir?

    • A) Dişlilerin yüzeyini zımparalayarak pürüzlü hale getirmek
    • B) Dişlilerin temas eden yüzeylerini makine yağı ile yağlamak
    • C) Dişlileri birbirine daha sıkı bastırarak temas alanını artırmak
    • D) Dişlilerin arasına kum dökerek sürtünmeyi artırmak
  10. 10.

    Kış aylarında buzlanan yollarda araçların kaymasını önlemek için sürtünme kuvvetini artırmak gerekir. Buna göre, buzlu yollarda güvenli sürüş sağlamak için sunulan en uygun bilimsel çözüm önerisi hangisidir?

    • A) Araç tekerleklerine zincir takmak veya kış lastiği kullanmak
    • B) Yollardaki buzu pürüzsüzleştirmek için su dökmek
    • C) Araç lastiklerinin hava basıncını tamamen boşaltmak
    • D) Araçların altına kayganlaştırıcı sıvı püskürtmek
  11. 11.

    I. Islak yolda yürürken ayakkabımızın kayması II. Suda yüzen bir yüzücünün karada koşan birine göre daha çabuk yorulması III. Hızlı giden bir otomobilin penceresinden uzatılan elin geriye doğru itilmesi Verilen durumlar birlikte incelendiğinde sürtünme kuvveti hakkında aşağıdaki genel yargılardan hangisine ulaşılır?

    • A) Sürtünme kuvveti katı, sıvı ve gaz olmak üzere maddesel ortamların tümünde harekete karşı direnç oluşturur.
    • B) Sürtünme kuvveti sadece katı yüzeyler arasında oluşur, akışkanlarda görülmez.
    • C) Sıvıların uyguladığı sürtünme kuvveti her zaman havanınkinden daha azdır.
    • D) Katı zeminlerde sürtünme kuvveti hiçbir zaman azaltılamaz.
  12. 12.

    Paraşütle atlayan bir sporcu paraşütünü açtığında düşüş hızı aniden azalır ve sporcu yere güvenli bir hızla iniş yapar. DurumTemas Eden Hava YüzeyiDüşüş Hızı Paraşüt KapalıKüçükÇok Hızlı Paraşüt AçıkBüyükYavaş ve Dengeli Bu olay sürtünme kuvvetinin günlük yaşamdaki hangi yönünü örneklendirir?

    • A) Sürtünmenin her zaman makineleri aşındıran olumsuz bir etki olduğunu
    • B) Sürtünme (hava direnci) sayesinde cisimlerin kontrollü ve güvenli şekilde yavaşlatılabileceğini
    • C) Hava direncinin cisimlerin yere düşmesini tamamen imkânsız kıldığını
    • D) Paraşüt kumaşının sürtünmeyi tamamen yok ettiğini
  13. 13.

    Görsel sanatlar dersinde pürüzlü sulu boya kâğıdı üzerine pastel boya uygulandığında boyanın kâğıda kolayca tutunup iz bıraktığı, kaygan kuşe kâğıtta ise boyanın kaydığı ve iz bırakmakta zorlandığı görülmüştür. Bu durum sürtünme kuvvetinin hangi alandaki etkisine örnek oluşturur?

    • A) Hava araçlarının yakıt tasarrufu sağlamasına
    • B) Sıvıların akış hızının kontrol edilmesine
    • C) Sanatsal çalışmalarda boyanın yüzeye tutunması ve yazı/çizim yapılabilmesine
    • D) Deniz taşıtlarının dalgaları aşabilmesine
  14. 14.

    Yatay bir masada sağa doğru kaydırılan bir silgi bir süre sonra kendiliğinden yavaşlayıp durmaktadır. Silginin durmasına neden olan sürtünme kuvvetinin yönü ve etkisi ile ilgili hangisi söylenebilir?

    • A) Hareket yönüyle aynı yönde olup silgiyi hızlandırır.
    • B) Yukarı yönde olup silgiyi havaya kaldırır.
    • C) Aşağı yönde olup silginin kütlesini artırır.
    • D) Hareket yönüne zıt yönde (sola doğru) olup silgiyi yavaşlatır.
  15. 15.

    Bir araştırmacı özdeş metal bilyeyi aynı yükseklikten hava, su ve zeytinyağı dolu özdeş kapların tabanına doğru serbest bırakmış ve bilyenin tabana ulaşma sürelerini ölçmüştür: OrtamTabana Ulaşma Süresi (saniye) Hava1 Su3 Zeytinyağı6 Bu verilere göre aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılır?

    • A) Farklı akışkan ortamlar cisimlerin hareketine karşı farklı büyüklükte sürtünme kuvveti uygular.
    • B) Gaz ortamların uyguladığı direnç kuvveti her zaman sıvılarınkinden büyüktür.
    • C) Akışkanların yoğunluğu arttıkça cisimlerin hareket süresi kısalır.
    • D) Cisimler tüm ortamlarda yer çekimi etkisiyle eşit sürede tabana ulaşır.
  16. 16.

    I. Kışın araba lastiklerine zincir takılması II. Makinelerin dişli çarklarının yağlanması III. Dik merdiven basamaklarına kaydırmaz bant yapıştırılması Yukarıda verilen uygulamalardan hangileri sürtünmeyi artırma amacı taşır?

    • A) Yalnız I
    • B) I ve III
    • C) Yalnız II
    • D) II ve III
  17. 17.

    İstanbul'un fethinde gemilerin karadan kaydırılması için kızakların altına yağ sürülmüş ve yuvarlak kütükler yerleştirilmiştir. Uygulanan bu yöntemlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Gemilerin karadaki ağırlığını artırmak
    • B) Karadaki hava direncini yükseltmek
    • C) Temas eden yüzeyler arasındaki sürtünme kuvvetini azaltarak hareketi kolaylaştırmak
    • D) Gemilerin kızak üzerindeki sürtünme kuvvetini en üst düzeye çıkarmak
  18. 18.

    Balıkların vücut yapılarının pullu ve sivri uçlu olması, sürat teknelerinin ve gemilerin ön kısımlarının 'V' şeklinde dar tasarlanması suda hareket etmeyi kolaylaştırır. Bu örnekler dikkate alındığında su direnci ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Uç kısımları sivri ve kaygan tasarımlar su direncini azaltarak hareketi kolaylaştırır.
    • B) Su direnci yalnızca yapay araçlara etki eder, canlıları etkilemez.
    • C) Cismin su ile temas eden yüzeyi genişletildikçe suda ilerlemesi hızlanır.
    • D) Su ortamı cisimlerin hareketine karşı hiçbir zorluk oluşturmaz.
  19. 19.

    Aynı yükseklikten aynı anda serbest bırakılan özdeş iki kâğıttan buruşturulup top hâline getirileni açık olan kâğıda göre zemine daha kısa sürede ulaşmaktadır. Bu durum hava direncinin hangi özelliğini doğrudan kanıtlar?

    • A) Havanın cisimlere hiçbir kuvvet uygulamadığını
    • B) Cismin kütlesi azaldıkça hava direncinin arttığını
    • C) Havanın sadece yukarı doğru hareket eden cisimleri yavaşlattığını
    • D) Cisimlerin havayla temas eden yüzey alanı büyüdükçe hava direncinin arttığını
  20. 20.

    Aynı oyuncak araba özdeş kuvvetlerle itilerek cam, tahta, halı ve zımpara kâğıdı zeminlerde serbest bırakılmıştır. Oyuncağın en az pürüzlü zeminde en fazla, en çok pürüzlü zeminde ise en az mesafe katettiği gözlemlendiğine göre sürtünme kuvveti ile ilgili aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılır?

    • A) Zemin pürüzlülüğü arttıkça sürtünme kuvveti azalır.
    • B) Yüzeyin pürüzlülüğü arttıkça sürtünme kuvveti artar ve hareketi daha çok zorlaştırır.
    • C) Sürtünme kuvveti sadece katı maddeler arasında gerçekleşir.
    • D) Katı zeminlerin cinsi cisimlerin hareket mesafesini etkilemez.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.