Gökyüzündeki Komşumuz: Ay Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Görselde, Dünya'nın kuzey kutbundan bakışla Ay'ın Dünya etrafındaki yörünge krokisi ve hareket yönleri sembolize edilmiştir. Ay'ın dönme ve dolanma hareketlerinin süresi ile ilgili aşağıdaki bağıntılardan hangisi doğrudur?

   • A) Ay'ın dönme süresi, dolanma süresinden 4 kat daha uzundur.
   • B) Ay'ın dolanma süresi 365 gün, dönme süresi ise 24 saattir.
   • C) Ay kendi ekseni etrafında dönmez, sadece Dünya etrafında dolanır.
   • D) Ay'ın kendi ekseni etrafında dönme süresi ile Dünya etrafında dolanma süresi birbirine eşittir.
2. 2.

   Ay yüzeyinin haritası ve genel özellikleri incelendiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bir bilgi içerir?

   • A) Ay'ın yüzeyinde su döngüsü ve aktif akarsular bulunduğu için vadiler oluşur.
   • B) Ay'ın geometrik şekli Dünya ve Güneş gibi küreseldir.
   • C) Ay yüzeyinde meteor çarpması sonucu oluşan irili ufaklı kraterler yer alır.
   • D) Ay, Dünya'mızın tek doğal uydusudur ve Dünya'dan daha küçük boyutlardadır.
3. 3.

   Ay yüzeyinde gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının 200 dereceden fazla olması hangi temel nedene dayanır?

   • A) Ay'ın iç çekirdeğinin tamamen soğumuş ve katılaşmış olmasına
   • B) Ay yüzeyindeki kraterlerin Güneş ışığını tamamen yansıtmasına
   • C) Koruyucu ve ısıyı dengeleyici kalın bir atmosfer tabakasının bulunmamasına
   • D) Ay'ın kendi etrafında dönüş hızının aşırı derecede yüksek olmasına
4. 4.

   Bir uzay gözlem krokisinde Ay'ın Dünya etrafındaki yörünge hareketi ve dönme yönü incelenmektedir. Ay'ın gerçekleştirdiği hareketlerle ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Ay, Dünya ile birlikte Güneş etrafında da dolanma hareketi yapar.
   • B) Ay'ın kendi ekseni etrafında dönme süresi Dünya'nınkinden daha kısadır.
   • C) Ay'ın Dünya etrafındaki dolanma süresi ile Güneş etrafındaki dolanma süresi eşittir.
   • D) Ay, kendi ekseni etrafındaki dönüşünü Güneş'in etrafında dolanırken durdurur.
5. 5.

   Şekilde, Dünya etrafında dairesel yörüngede dolanan Ay'ın farklı konumlardaki temsili verilmiştir. Ay'ın 1 numaralı konumdan başlayıp tekrar 1 numaralı konuma gelmesi süresince kendi ekseni etrafındaki dönme sayısı kaçtır?

   • A) 4 tam tur
   • B) 2 tam tur
   • C) Yarım tur
   • D) 1 tam tur
6. 6.

   Ay yüzeyinde yer alan geniş düzlükler ile Toros Dağları gibi yükseltilerin milyonlarca yıl boyunca neredeyse hiç aşınmadan kalması hangi durumla açıklanır?

   • A) Ay'ın yer çekimi kuvvetinin Dünya'dan çok daha büyük olmasıyla
   • B) Ay'da rüzgâr, yağış gibi hava olaylarının ve su döngüsünün bulunmamasıyla
   • C) Ay yüzeyinin tamamen sert metallerle kaplı olmasıyla
   • D) Ay'ın Dünya etrafında çok yüksek bir hızla dolanmasıyla
7. 7.

   Uzaydan bakıldığında Güneş, Dünya ve Ay'ın hareket yönleri haritalandırılmıştır. Ay'ın kendi ekseni etrafında dönme ve Dünya etrafında dolanma hareketlerinin yönü hangi seçenekte doğru belirtilmiştir?

   • A) Her iki hareket de saat yönündedir.
   • B) Dönme hareketi saat yönünde, dolanma hareketi saat yönünün tersinedir.
   • C) Her iki hareket de saat yönünün tersi (batıdan doğuya) yönündedir.
   • D) Dönme hareketi saat yönünün tersine, dolanma hareketi saat yönündedir.
8. 8.

   Ali Kuşçu, Ay'ın ilk ayrıntılı haritalarını çizen önemli Türk-İslam bilim insanlarından biridir. Bir araştırmacının Ay yüzey haritası çıkarırken Dünya'dan doğrudan gözlemleyemeyeceği bölge hangisidir?

   • A) Ay'ın arka (karanlıkta kalan/görünmeyen) yüzü
   • B) Ay'ın ekvator bölgesindeki kraterler
   • C) Ay'ın Dünya'ya bakan aydınlık yüzü
   • D) Ay'ın Dünya'ya bakan tarafındaki krater sıradağları
9. 9.

   Ay'ın yüzey haritası incelendiğinde yüzeyde çok sayıda derin çukur (krater) bulunduğu görülür. Ay'ın yüzeyinde bu kadar fazla krater oluşmasının temel nedeni nedir?

   • A) Ay yüzeyinde şiddetli volkanik patlamaların sürekli devam etmesi
   • B) Ay'ın Güneş'e Dünya'dan daha yakın bir konumda bulunması
   • C) Ay'ın kendi ekseni etrafında Dünya'dan daha hızlı dönmesi
   • D) Ay'ın yok denecek kadar ince bir atmosfere sahip olması
10. 10.

    Dünya'dan gökyüzüne bakan bir gözlemci Ay'ın daima aynı yüzünü görmektedir. Bu durumun ortaya çıkmasına neden olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının sürekli değişmesi
    • B) Ay'ın kendi etrafında dönme süresi ile Dünya etrafında dolanma süresinin eşit olması
    • C) Ay'ın Dünya'dan daha büyük bir kütleye ve çapa sahip olması
    • D) Ay'ın Güneş etrafındaki yörüngesinin Dünya yörüngesinden bağımsız olması
11. 11.

    Ay'ın evrelerini gösteren bir modelde Ay'ın Dünya etrafındaki dolanma yönü saat yönünün tersi olarak gösterilmektedir. Bu bilimsel modelde Dünya'nın kuzey kutbunun üstünden bakıldığında bu hareket yönünün doğru kabul edilmesinin kanıtı nedir?

    • A) Ay'ın evrelerinin Yeni ay'dan sonra Hilal, İlk dördün, Dolunay ve Son dördün sırasıyla batıdan doğuya doğru ilerlemesi
    • B) Ay'ın Dünya etrafında dolanırken kendi ekseni etrafında hiç dönmemesi
    • C) Güneş ışınlarının Dünya'ya her zaman aynı açı ile ulaşması
    • D) Ay'ın Dünya'ya olan çekim kuvvetinin evrelere göre sıfırlanması
12. 12.

    1 Mayıs tarihinde gökyüzünde Yeni ay evresi gözlemlenmiştir. Ay'ın periyodik evre döngüsüne göre, gökyüzünde Dolunay evresinin gözlemleneceği en yakın tarih yaklaşık hangisidir?

    • A) 8 Mayıs
    • B) 15 Mayıs
    • C) 22 Mayıs
    • D) 29 Mayıs
13. 13.

    Yeni ay ile İlk dördün ana evreleri arasında ve İlk dördün ile Dolunay ana evreleri arasında sırasıyla görülen ara evreler hangileridir?

    • A) Şişkin ay - Hilal
    • B) Dolunay - Son dördün
    • C) Hilal - Şişkin ay
    • D) Hilal - Son dördün
14. 14.

    Ay'ın ana evrelerinin kronolojik gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Yeni ay → İlk dördün → Dolunay → Son dördün
    • B) İlk dördün → Yeni ay → Son dördün → Dolunay
    • C) Dolunay → İlk dördün → Yeni ay → Son dördün
    • D) Yeni ay → Dolunay → İlk dördün → Son dördün
15. 15.

    Güneş ışınlarının uzayda her zaman Ay'ın sadece bir yarısını aydınlattığı bilinmektedir. Buna rağmen Dünya'dan bakıldığında Ay'ın farklı şekillerde görülmesinin temel nedeni nedir?

    • A) Ay'ın kendi ekseni etrafında çok hızlı dönmesi
    • B) Dünya'nın Güneş etrafında dolanırken Ay'a gölge düşürmesi
    • C) Ay'ın Dünya'ya olan uzaklığının sürekli değişmesi
    • D) Ay'ın Dünya etrafında dolanırken Dünya'ya bakan aydınlık alanının değişmesi
16. 16.

    Ay'ın gökyüzündeki görünümüne ilişkin yapılan 4 haftalık kayıt tablosu verilmiştir: • 1. Hafta: Ay gökyüzünde görünmüyor. • 2. Hafta: Sağ yarısı aydınlık (D şeklinde). • 3. Hafta: Tamamı daire şeklinde aydınlık. • 4. Hafta: Sol yarısı aydınlık (ters D şeklinde). Buna göre 4. haftada gözlemlenen evrenin adı nedir?

    • A) Yeni ay
    • B) Son dördün
    • C) İlk dördün
    • D) Şişkin ay
17. 17.

    Bir modelde ışık kaynağı Güneş'i, ortadaki büyük küre Dünya'yı, küçük küre ise Ay'ı temsil etmektedir. Küçük küre, Dünya'nın Güneş'e göre tam arkasında kaldığında Dünya'dan bakan bir gözlemci hangi evreyi gözlemler?

    • A) Yeni ay
    • B) İlk dördün
    • C) Dolunay
    • D) Son dördün
18. 18.

    Dünya'dan bakıldığında Ay'ın aydınlık tarafının düz 'D' harfi şeklinde yarım daire olarak gözlemlendiği ana evre aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İlk dördün
    • B) Son dördün
    • C) Dolunay
    • D) Hilal
19. 19.

    Ay'ın birbirini takip eden iki ana evresi arasında geçen süre yaklaşık kaç gündür?

    • A) 1 gün
    • B) 3 gün
    • C) 14 gün
    • D) 7 gün
20. 20.

    Ay'ın Dünya etrafındaki dolanımı sırasında Güneş ve Dünya arasında bulunduğu ve Dünya'dan bakan bir gözlemcinin Ay'ın aydınlık yüzünü hiç göremediği ana evre hangisidir?

    • A) Dolunay
    • B) Yeni ay
    • C) İlk dördün
    • D) Son dördün

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.