Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Okuduklarımızı Nasıl Değerlendiririz?

   Bir metni okurken yazarın bize aktardığı bilgileri ve iletileri anlamak için yalnızca satırları okumak yetmez. Metinde ileri sürülen bilgilerin doğruluğunu, gerçekliğini ve mantığını kendi ön bilgilerimizle ve bize sunulan kanıtlarla karşılaştırmamız gerekir.

   Metinlerdeki bilgileri değerlendirirken şu adımlara dikkat ederiz:

   • Metindeki temel düşünceyi belirlemek: Yazar bize ne anlatmak istiyor?
   • Destekleyici kanıtları aramak: Yazar iddiasını hangi sayılar, örnekler veya verilerle destekliyor?
   • Kendi bilgilerimizle karşılaştırmak: Sunulan bilgiler günlük hayatla ve bildiğimiz gerçeklerle uyumlu mu?

   Tablolar Bize Ne Söyler?

   Bilgilendirici metinlerde düşünceleri kanıtlamak amacıyla sıklıkla çizelgeler, tablolar ve grafikler kullanılır. Tablolar, bilgileri düzenli ve karşılaştırılabilir bir biçimde görmemizi sağlar.

   Bir tablodan yararlanarak metni değerlendirirken şunları yaparız:

   1. Başlığı ve sütun adlarını okuruz: Tablonun hangi konuyu ve hangi özellikleri anlattığını fark ederiz.
   2. Satır ve sütunlardaki bilgileri eşleştiririz: Metinde geçen cümlelerin tablodaki sayılarla ya da durumlarla uyuşup uyuşmadığını denetleriz.
   3. Kanıta dayalı çıkarım yaparız: Bir cümlenin doğru ya da yanlış olduğuna kendi tahminimize göre değil, tablodaki somut verilere bakarak karar veririz.

   Birlikte İnceleyelim

   Aşağıdaki kısa metni ve okul kütüphanesine ait verileri inceleyerek bilgileri değerlendirelim.

   Metin: "Çamlıbel İlkokulu öğrencileri bu yıl en çok macera kitaplarına ilgi gösterdi. Şiir kitapları ise geçen yıla göre daha az okunmasına rağmen yine de en çok tercih edilen ikinci tür oldu."

   Kütüphane Ödünç Alma Tablosu:

   • Masal: 120 adet
   • Macera: 95 adet
   • Bilim: 80 adet
   • Şiir: 30 adet

   Kanıta Dayalı Değerlendirme:

   Metindeki "en çok macera kitaplarına ilgi gösterildi" ifadesi tablodaki verilerle çelişmektedir. Çünkü tabloda en yüksek ödünç alma sayısı 120 adet ile masal türüne aittir. Buradan hareketle, metindeki bilginin sunulan veri kanıtıyla desteklenmediğini belirleriz.