Olasılığın Dili Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Günlük yaşamımızda ve yaptığımız basit deneylerde bazı olayların sonucu önceden bellidir ve bu sonuçların gerçekleşmesi kaçınılmazdır.

   Gerçekleşmesi yüzde yüz olan, başka bir olasılığı bulunmayan olaylara kesin olay denir.

   • Deney Örneği: İçinde yalnızca 10 adet mavi bilye bulunan kapalı bir kutudan, bakmadan rastgele bir bilye seçtiğimizde çekilen bilyenin mavi olması kesin bir olaydır. Çünkü kutuda başka renkte bilye yoktur.
   • Gözlem Örneği: Masadan serbest bırakılan silginin yer çekimi etkisiyle yere düşmesi kesindir.

   Bazı olayların ise mevcut şartlar altında gerçekleşmesi hiçbir şekilde mümkün değildir.

   Gerçekleşme ihtimali bulunmayan olaylara imkânsız olay denir.

   • Deney Örneği: Yalnızca sarı ve yeşil kartların yer aldığı bir torbadan rastgele çekilen bir kartın kırmızı olması imkânsızdır. Çünkü torbada kırmızı kart yer almamaktadır.
   • Gözlem Örneği: Bir saksıdaki çiçeği suladığımızda çiçeğin bir dakikada devasa bir ağaca dönüşmesi imkânsızdır.

   Bir olayın gerçekleşmesi tamamen engellenemiyor ancak kesin olarak da bilinemiyorsa bu tür olaylar için olabilir ifadesini kullanırız.

   Gerçekleşme şansı olan fakat kesinlik taşımayan olaylar bu grupta yer alır.

   • Deney Örneği: İçinde 4 adet beyaz ve 4 adet kırmızı top bulunan bir torbadan rastgele seçilen topun beyaz olması olabilir. Top kırmızı da gelebilir, beyaz da gelebilir.
   • Gözlem Örneği: Gökyüzünde gri bulutlar toplandığında birazdan yağmur yağması olabilir. Yağmur yağabileceği gibi rüzgâr bulutları dağıtabilir ve hava açabilir.

   Bir deney yaparken ya da bir olayı incelerken olasılık durumunu şu üç temel soruyla belirleriz:

   1. Olayın gerçekleşmeme ihtimali hiç yok mu? Cevap evet ise bu olay kesindir.
   2. Olayın gerçekleşme koşulu ortamda hiç bulunmuyor mu? Cevap evet ise bu olay imkânsızdır.
   3. Sonuç birden fazla farklı ihtimale mi bağlı? Cevap evet ise bu olayın gerçekleşmesi olabilir.

   Bu terimleri kullanırken oran veya yüzde hesaplarına ihtiyaç duymayız; yalnızca mevcut şartları ve verileri dikkatle inceleriz.