İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimeleri Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Üç farklı metalin (A, B ve C) standart koşullardaki kimyasal davranışlarına dair gerçekleştirilen deneylerde elde edilen sembolik denklemler ve gözlemler şu şekildedir: I. A(k) + 2H+(sulu) → A2+(sulu) + H2(g) II. C(k) + H+(sulu) → Tepkime gerçekleşmez III. B(k) + A2+(sulu) → B2+(sulu) + A(k) Bu bilimsel verilere göre; A, B ve C metallerinin elektron verme (aktiflik) eğilimlerinin büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) A > B > C
   • B) B > A > C
   • C) C > B > A
   • D) B > C > A
   • E) A > C > B

2. Bir grup öğrenci, metallerin aktiflik sıralamasını belirlemek için asitlerle tepkimelerini incelemiş ve bakır (Cu) metalinin HCl çözeltisiyle tepkime vermezken derişik HNO3 çözeltisiyle tepkimeye girerek NO2 gazı açığa çıkardığını gözlemlemiştir. Bu deneysel bulguyu hipotezleriyle karşılaştıran öğrencilerin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

   • A) Cu metali HNO3 ile tepkime verdiğinden hidrojenden daha aktif bir metaldir.
   • B) Aktiflik tespiti için sadece açığa çıkan gazın çeşidine bakılması yeterlidir.
   • C) HNO3 çözeltisi kuvvetli bir asit olduğu için Cu metalinin elektron verme isteğini artırmıştır.
   • D) Tepkimede gaz çıkışının olması her zaman metalin hidrojenden daha aktif olduğunu kanıtlamaz; asidin türü tepkimenin doğasını değiştirir.
   • E) Cu metalinin elektron verme eğilimi hidrojenden fazla olduğu için HNO3 çözeltisindeki H+ iyonlarını indirgemiştir.
3. 

   Bir öğrenci demir (Fe) çiviyi mavi renkli bakır sülfat (CuSO4) çözeltisine daldırdığında çivinin dış yüzeyinin kırmızı-kahverengi bir tabakayla kaplandığını ve çözelti renginin zamanla yeşile döndüğünü gözlemlemiştir. Görselde verilen bu olayla ilgili alt-mikro (tanecik) düzeyindeki modelleme dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   • A) Çözeltideki bakır (Cu2+) iyonları indirgenmiştir.
   • B) Demir (Fe) atomları elektron vererek yükseltgenmiştir.
   • C) Demir metalinin aktifliği bakır metalinden daha fazladır.
   • D) Tepkime sürecinde alınan ve verilen elektron sayıları eşittir.
   • E) Bakır iyonlarının elektron alma eğilimi demir iyonlarından daha düşüktür.

4. Bir laboratuvar çalışmasında çinko (Zn), bakır (Cu) ve gümüş (Ag) metalleri kullanılarak hazırlanan üç farklı deney tüpündeki gözlemler aşağıdaki tabloda verilmiştir: Deney TüpüİçerikGözlem 1. TüpZn metali + CuSO4 çözeltisiZn metali aşınır, çözelti rengi açılır. 2. TüpCu metali + AgNO3 çözeltisiCu metali aşınır, çözelti maviye döner. 3. TüpAg metali + ZnSO4 çözeltisiHerhangi bir değişim gözlenmez. Bu verilere göre, metallerin elektron verme (aktiflik) eğilimlerinin büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Zn > Cu > Ag
   • B) Ag > Cu > Zn
   • C) Cu > Zn > Ag
   • D) Zn > Ag > Cu
   • E) Cu > Ag > Zn

5. Bir araştırmacı bakır, çinko ve demir metallerinin aktiflik sırasını belirlemek için metalleri birbirinin tuz çözeltilerine daldırarak aşınma durumlarını gözlemlemek istiyor. Bu amaçla kurulacak deney düzeneğinde metallerin elektron verme eğilimlerini doğru kıyaslayabilmek için oluşturulması gereken en uygun bilimsel araştırma sorusu aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Metallerin fiziksel hâlleri çözeltilerin iletkenliğini nasıl etkiler?
   • B) Hangi metalin iyonlaşma enerjisi en düşüktür?
   • C) Bir metalin diğer metal iyonunu indirgeme gücü, metallerin elektron verme eğilimleriyle nasıl ilişkilidir?
   • D) Çözeltilerin derişimleri arttıkça tepkimenin tamamlanma süresi nasıl değişir?
   • E) Metallerin erime noktaları ile yükseltgenme potansiyelleri arasında doğru bir orantı var mıdır?

6. Özdeş koşullardaki magnezyum ($Mg$), demir ($Fe$) ve bakır ($Cu$) metalleri açık havada bekletildiğinde; $Mg$ şeridinin hızla parlak bir ışıkla yandığı, $Fe$ çivinin zamanla paslandığı, $Cu$ telin ise ancak ısıtıldığında yüzeyinin karardığı gözlenmiştir. Bu makro seviyedeki gözlemlerden yola çıkılarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi bilimsel olarak yanlıştır?

   • A) Metallerin oksijen gazına karşı kimyasal aktiflikleri $Mg > Fe > Cu$ şeklindedir.
   • B) Her üç olayda da metaller elektron vererek yükseltgenmiştir.
   • C) Bakır telin kararması olayında $O_2$ moleküllerindeki oksijen atomları indirgenmiştir.
   • D) Metallerin oksitlenmesi sırasında gerçekleşen elektron alışverişi atomların sadece çekirdek bölgelerinde meydana gelir.
   • E) Demirin paslanma sürecinin yükseltgenme yarı tepkimesi $Fe(k) \rightarrow Fe^{2+}(suda) + 2e^-$ şeklinde sembolize edilebilir.

7. Kurşun ($Pb$) çubuk, kalay(II) nitrat [$Sn(NO_3)_2$] çözeltisine daldırıldığında herhangi bir değişim gözlenmezken; kalay ($Sn$) çubuk, kurşun(II) nitrat [$Pb(NO_3)_2$] çözeltisine daldırıldığında kalay çubuğun etrafında kurşun kristalleri oluşmaktadır. Bu deneydeki gözlemlere dayanarak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

   • A) Kurşun metalinin yükseltgenme eğilimi kalay metalinden daha büyüktür.
   • B) Zamanla ikinci çözeltideki $Pb^{2+}$ iyonu derişimi azalır.
   • C) Kalay çubuğun kütlesinde zamanla aşınmadan dolayı değişim gerçekleşir.
   • D) İkinci kaptaki net tepkime denklemi $Sn(k) + Pb^{2+}(suda) \rightarrow Sn^{2+}(suda) + Pb(k)$ şeklindedir.
   • E) Birinci kapta istemli bir indirgenme-yükseltgenme tepkimesi gerçekleşmemiştir.
8. 

   Laboratuvarda şekildeki gibi üç farklı test tüpüne seyreltik hidroklorik asit ($HCl$) eklenerek belirtilen metal çubuklar daldırılmıştır. Buna göre, oda sıcaklığında gerçekleşen bu deneyde hangi tüplerde gaz çıkışı gözlenirken kırmızı turnusol kâğıdı renginde bir değişim beklenmez?

   • A) Yalnız 1
   • B) Yalnız 2
   • C) Yalnız 3
   • D) 1 ve 2
   • E) 1 ve 3

9. Çinko metalinin bakır(II) nitrat çözeltisiyle gerçekleştirdiği istemli redoks tepkimesi mikroskobik boyutta incelenmektedir. Bu olayda gerçekleşen tanecik etkileşimleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Bakır iyonları ($Cu^{2+}$) iki elektron vererek yükseltgenir.
   • B) Çinko ($Zn$) atomları çözeltiye elektron vererek nötr hale geçer.
   • C) Çinko atomunun verdiği elektronlar, doğrudan bakır iyonları tarafından alınarak metalik bakıra dönüşür.
   • D) Nitrat ($NO_3^-$) iyonları indirgenme yarı tepkimesinde aktif bir rol oynar.
   • E) Çözeltideki toplam katyon sayısı tepkime sonunda başlangıçtakinin iki katına çıkar.

10. Bir öğrenci, mavi renkli bakır(II) sülfat çözeltisine daldırdığı parlak demir çivinin yüzeyinde zamanla kızıl-kahve bir katı biriktiğini ve çözelti renginin yavaşça açıldığını gözlemliyor. Bu gözleme göre gerçekleşen olayla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

    • A) Demir metalinin elektron verme eğilimi bakır metalinden daha düşüktür.
    • B) Çözeltideki bakır iyonları indirgenerek çivinin üzerinde metalik bakır halinde birikmiştir.
    • C) Tepkime sürecinde demir atomları elektron alarak indirgenmiştir.
    • D) Demir çivi ile çözelti arasında yalnızca fiziksel bir çözünme olayı gerçekleşmiştir.
    • E) Çözeltideki sülfat iyonlarının sayısı tepkime süresince sürekli azalmıştır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.