Üreme ve Canlılar İçin Önemi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Bazı memeli türlerinde dişiler üreme dönemini tamamladıktan (post-reprodüktif evre) sonra da metabolik dengelerini, dolaşım ve solunum gibi yaşamsal faaliyetlerini uzun yıllar sağlıklı biçimde sürdürmektedir. Bu biyolojik olguya dayalı olarak canlılarda üremenin önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Üreme faaliyeti bireyin kendi yaşamını sürdürmesi için zorunlu olmayıp türün devamlılığını sağlayan bir süreçtir.
   • B) Canlılar metabolik faaliyetlerini ancak üreme yeteneğini korudukları sürece eksiksiz devam ettirebilirler.
   • C) Üreme yeteneğini kaybeden ergin bireylerde iç dengenin (homeostazi) korunması biyolojik olarak olanaksızlaşır.
   • D) Yaşamsal sistemlerin çalışabilmesi için canlının erginlik evresinin tamamında aralıksız yeni döller vermesi gerekir.
   • E) Bir türün ekosistemdeki varlığını koruması, bireylerin üreme evresinden sonra ne kadar uzun süre yaşadığına bağlıdır.
2. 2.

   Tarım zararlısı bir böcek türüyle mücadelede ergin bireylerin kısırlaştırıldığı bir biyolojik izleme çalışmasında; böceklerin hücresel solunum, beslenme ve hareket gibi metabolik süreçlerinin eksiksiz devam ettiği ve yaşam sürelerinin değişmediği, ancak yeni döller veremedikleri için popülasyonun bir sonraki nesilde tamamen yok olduğu kaydedilmiştir. Bu araştırma verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Canlılarda üreme yeteneğinin bulunması, bireyin metabolik canlılığını ve hücresel homeostazisini korumasının birincil koşuludur.
   • B) Üreme faaliyeti bir canlının bireysel yaşamını sürdürmesi için zorunlu olmasa da ait olduğu türün neslinin devamı için vazgeçilmezdir.
   • C) Üreme döngüsü engellenen bireylerin hücresel solunum ve beslenme gibi temel yaşamsal faaliyetleri doğrudan durur.
   • D) Canlılar nesillerini devam ettirebilmek için bireysel metabolizmalarını ve yaşam sürelerini feda etmek zorundadır.
   • E) Bir popülasyonun sürekliliğini koruyabilmesi, bireylerinin erginlikteki ortalama yaşam süresinin uzunluğuna doğrudan bağlıdır.
3. 3.

   Bir akarsu havzasındaki endüstriyel kirliliğin üç farklı balık türü (X, Y ve Z) üzerindeki etkilerini izleyen araştırmacılar şu bulguları kaydetmiştir: X türü: Boşaltım sistemi etkilenmiş, bireysel yaşam süresi %40 kısalmış fakat popülasyon varlığını korumuştur.Y türü: Sindirim sistemi etkilenmiş, bireysel yaşam süresi %35 kısalmış fakat popülasyon varlığını korumuştur.Z türü: Yalnızca üreme sistemi işlevsizleşmiş, bireysel yaşam süresi değişmemiş fakat popülasyon tamamen tükenmiştir.Bu verilere dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Üreme faaliyeti bireyin yaşamını sürdürmesi için zorunlu bir süreç olmasa da popülasyonun ve türün sürekliliği için vazgeçilmezdir.
   • B) Bireysel yaşam süresini uzatan fizyolojik uyumlar, popülasyonun yok olma riskini her koşulda ortadan kaldırır.
   • C) Bir canlının metabolik dengesini koruyabilmesi, doğrudan üreme sisteminin kesintisiz ve sağlıklı çalışmasına bağlıdır.
   • D) Popülasyonların varlığını koruyabilmesi, bireylerin fizyolojik yıpranma yaşamadan doğal ömrünü tamamlamasına dayanır.
   • E) Canlıların hayatta kalma şansını artırmak adına üreme yeteneğini sınırlandırması, türün devamlılığını güvenceye alır.
4. 4.

   Pasifik somonlarıyla yürütülen bir araştırmada; nehrin yukarısına göç edip üreyen bireylerin yumurtlama sonrasında öldüğü ancak nehirde binlerce yeni yavrunun geliştiği, üremesi engellenen bireylerin ise uzun süre hayatta kalmalarına rağmen geride hiçbir yavru bırakamadığı kaydedilmiştir. Elde edilen bu araştırma verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Bireyin metabolik homeostazisini koruyarak uzun yaşaması, ait olduğu popülasyonun varlığını sürdürebilmesi için tek başına yeterlidir.
   • B) Üreme faaliyeti, canlının bireysel hücresel canlılığını ve fizyolojik dengesini koruması için zorunlu olan temel bir metabolik süreçtir.
   • C) Üreme, bireyin kendi canlılığını sürdürmesinden ziyade türün devamlılığını ve kalıtsal bilginin yeni nesillere aktarılmasını güvenceye alır.
   • D) Bir organizmanın üreme faaliyetine katılması, her koşulda bireysel yaşam süresini uzatan destekleyici bir fizyolojik uyumdur.
   • E) Popülasyonların ekosistemdeki sürekliliği, yeni döllerin katılımından çok mevcut erginlerin metabolik ömrünün uzunluğuna bağlıdır.
5. 5.

   Biyolojik izleme ve melezleme çalışmalarında; katırların (Equus mulus) metabolik denge, hastalıklara direnç ve ortalama yaşam süresi bakımından ebeveynleri olan at ve eşekten daha dayanıklı olmalarına rağmen, kısır olmaları nedeniyle doğada kendi nesillerini sürdüren kalıcı bir tür popülasyonu oluşturamadıkları belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik niteliği ve önemiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Bir canlının hücresel metabolizmasını ve çevresel streslere direncini koruyabilmesi doğrudan gamet üretebilme potansiyeline bağlıdır.
   • B) Üreme faaliyeti bireyin kendi yaşamını sürdürmesi için zorunlu olmayıp genetik bilginin aktarımı ve neslin devamı için gereklidir.
   • C) Bireysel homeostazinin devamlılığı ile popülasyon sürekliliği aynı hücresel gereksinimlere ve yaşamsal zorunluluklara dayanır.
   • D) Üreme yeteneği bulunmayan canlılar, doku ve organ düzeyindeki fizyolojik dengelerini uzun süre koruma yeteneğinden yoksundur.
   • E) Yaşam süresi uzun ve fizyolojik adaptasyonu güçlü olan canlıların tümü doğal popülasyonlarında neslini devam ettirme garantisine sahiptir.
6. 6.

   Paleontolojik ve ekolojik izleme verileri; jeolojik dönemlerde yaşanan iklimsel krizlerde bireysel ömrü uzun ve fizyolojik dayanıklılığı yüksek birçok türün yeryüzünden silindiğini, buna karşılık üreme döngüsünü başarıyla sürdürebilen kısa ömürlü türlerin varlığını koruduğunu göstermektedir. Elde edilen bu verilere dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Çevresel krizlerin canlılarda hücresel solunum ve beslenme gibi metabolik faaliyetleri üremeden daha önce sonlandırdığı
   • B) Türlerin yeryüzündeki varlığını sürdürebilmesinin bireysel yaşam süresinden ziyade, nesiller arası genetik aktarımın devamlılığına bağlı olduğu
   • C) Bireysel ömrü uzun olan canlı türlerinin, değişen çevre koşullarına uyum sağlama potansiyelinin her zaman daha yüksek olduğu
   • D) Üreme faaliyetinin, sadece elverişsiz çevre koşullarında bireyin metabolik homeostazisini desteklemek amacıyla gerçekleştirildiği
   • E) İklimsel değişimlere direnç gösteren canlıların, üreme yeteneğini kaybetseler dahi popülasyon yoğunluğunu koruyabildiği
7. 7.

   Bir semender türünün yaşam döngüsü incelendiğinde larva ve genç evrelerdeki bireylerin beslenme, hücresel solunum ve boşaltım gibi yaşamsal fonksiyonları eksiksiz sürdürmelerine rağmen üreme yeteneğine sahip olmadıkları, bu yeteneğin yalnızca ergin evrede kazanıldığı belirlenmiştir. Bu gözlem verisine dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik niteliği ve önemiyle ilgili hangisi söylenebilir?

   • A) Bir canlının biyolojik olarak canlı kabul edilebilmesi için metabolik faaliyetleriyle birlikte üreme yeteneğini de eş zamanlı sergilemesi gerekir.
   • B) Üreme yeteneği bir canlının hayatta kalması ve metabolik dengesini koruması için zorunlu olmayıp türün neslini sürdürmesine hizmet eden bir süreçtir.
   • C) Bireyin metabolizma hızının yüksek kalması ve dokularının canlılığını koruması doğrudan üreme hücrelerinin aktif çalışmasına bağlıdır.
   • D) Beslenme, solunum ve boşaltım gibi temel yaşamsal sistemler tam kapasiteyle çalışabilmek için üreme sisteminin olgunlaşmasını bekler.
   • E) Üreme faaliyeti, canlının büyüme ve gelişme evrelerini hızlandırarak çevresel değişimlere karşı bireysel direncini artırmayı hedefler.
8. 8.

   Bir biyoloji laboratuvarında tek hücreli bir amip (Amoeba proteus) hücresinin bölünme büyüklüğüne her ulaştığında sitoplazmasının bir kısmı mikrocerrahi yöntemle kesilmiş ve hücrenin bölünmesi defalarca engellenmiştir. Yapılan ölçümlerde amipin fagositoz, hücresel solunum ve aktif taşıma gibi metabolik faaliyetlerini eksiksiz sürdürerek doğal ömründen çok daha uzun süre canlı kaldığı, ancak ortamda türe ait yeni bir bireyin meydana gelmediği belirlenmiştir. Elde edilen bu bilimsel gözlem verisine dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Bölünme yeteneğini kaybeden canlılar hücresel düzeyde enerji üretemez ve homeostazilerini koruyamaz.
   • B) Üreme, tek bir bireyin metabolik canlılığını sürdürmesi için zorunlu olmasa da neslin devamlılığı için temel koşuldur.
   • C) Canlılar için üreme faaliyeti, fagositoz ve hücresel solunum gibi temel metabolik süreçlerin başlamasını sağlayan ön koşuldur.
   • D) Bir bireyin ömrünün yapay olarak uzatılması, popülasyonun birey sayısı ile genetik çeşitliliğini doğrudan artıran bir faktördür.
   • E) Hücre bölünmesi ve çoğalma gerçekleşmeden bir hücrenin yapısal bütünlüğünü ve enzim aktivitesini koruması olanaksızdır.
9. 9.

   T.C. Tarım ve Orman Bakanlığının iki balık popülasyonunda yaptığı izleme çalışmasında; ilk üreme boyuna ulaşmadan avlanmaya izin verilen grupta bireylerin yaşam süresi uzatılsa dahi neslin tükenme eşiğine geldiği, avcılığın yalnızca en az bir kez döl vermiş erginlerle sınırlandırıldığı grupta ise ergin kaybına rağmen popülasyonun varlığını koruduğu belirlenmiştir. Bu izleme verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Popülasyonların nesil sürekliliği, bireylerin yaşamda kalma süresinden ziyade üreme olgunluğuna erişip kalıtsal bilgilerini yeni döllere aktarabilmesine bağlıdır.
   • B) Bireysel canlılığın korunabilmesi için gerekli olan temel metabolik faaliyetler, ancak canlının üreme olgunluğuna ulaşmasıyla işlevsel hâle gelir.
   • C) Bir habitattaki hayvan popülasyonlarının sürekliliği, ergin bireylerin avlanma ve doğal nedenlerle ölüm oranının tamamen engellenmesiyle güvenceye alınır.
   • D) Canlılarda üreme yeteneğinin kazanılması, bireyin olumsuz çevre koşullarına karşı homeostatik dengesini ve kişisel hayatta kalma başarısını artıran temel etkendir.
   • E) Bireylerin ilk üreme boyuna erken ulaşması, popülasyondaki besin rekabetini tamamen ortadan kaldırarak türün biyolojik çeşitliliğini tek başına belirler.
10. 10.

    Tek yıllık bir bitki türünün kuraklık stresi altındaki iki farklı grubu incelenmiştir. Birinci gruptaki bitkiler tüm organik besin ve su rezervlerini kendi gövde ile yaprak dokularını canlı tutmak için kullanmış fakat tohum üretememiştir; ikinci gruptaki bitkiler ise erken dönemde kuruyup ölme pahasına tüm metabolik kaynaklarını tohum oluşturmaya aktarmıştır. Bir sonraki vejetasyon döneminde birinci grubun bulunduğu alanda türe ait hiçbir bireye rastlanmazken, ikinci grubun tohum bıraktığı alanda yeni bireylerin geliştiği belirlenmiştir. Bu gözlem verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

    • A) Çevresel stres koşullarında üreme faaliyetleri ergin bireyin anlık yaşama şansını doğrudan artıran temel adaptasyondur.
    • B) Bireyin metabolik bütünlüğünü ve fizyolojik canlılığını koruması, türün ekosistemdeki varlığının sürmesi için tek başına yeterlidir.
    • C) Tohum oluşturma süreci, bitkilerde hücresel solunum ve fotosentez gibi yaşamsal faaliyetlerin kesintisiz sürmesini zorunlu kılar.
    • D) Canlılarda üreme faaliyeti, bireysel düzeyde homeostazinin korunması ve fizyolojik dengenin devamı için gerçekleştirilmesi gereken zorunlu bir süreçtir.
    • E) Canlılarda bireysel yaşamın sürdürülmesi ile neslin devamlılığı farklı süreçlerdir ve türün sürekliliği biyolojik bilginin yeni nesillere aktarılmasına bağlıdır.
11. 11.

    Bir göl ekosistemine ölümcül bir patojenin girmesi sonucu su piresi (Daphnia) popülasyonlarında kaydedilen değişim verileri incelenmiştir. Başlangıçta 5.000 bireyden oluşan ve sadece eşeysiz çoğalan birinci popülasyonda salgın sonrası tüm bireyler ölerek nesil tamamen tükenmiş; yine 5.000 bireyden oluşan fakat eşeyli üreme ile genetik çeşitlilik içeren kışlık yumurtalar oluşturan ikinci popülasyonda ise erginlerin çoğu ölmesine rağmen ertesi yıl yeni döllerle popülasyon varlığını sürdürmüştür. Bu araştırma verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Canlıların bireysel yaşam süresini uzatabilmesi ve homeostazilerini koruyabilmesi eşeyli üremeye bağlıdır.
    • B) Eşeysiz üreme, çevresel değişimler karşısında türün hayatta kalma potansiyelini eşeyli üremeye göre her zaman daha yüksek tutar.
    • C) Üreme, yeni nesillerde genetik çeşitlilik oluşturarak popülasyonların değişen çevre koşullarında soyunu devam ettirme şansını artırır.
    • D) Üreme faaliyeti durdurulan canlı popülasyonlarında hücresel metabolizma derhâl sonlanarak anlık toplu ölümler meydana gelir.
    • E) Başlangıç birey sayısı yeterince yüksek olan popülasyonlarda neslin devamlılığı, üreme biçiminden bağımsız olarak kesin biçimde güvence altındadır.
12. 12.

    Bir tatlı su göletinde istilacı bir su bitkisiyle yapılan mücadelede; yaprakları hedef alan uygulamalar bitkinin fotosentezini ve büyümesini yavaşlatmasına rağmen yeni nesillerin oluşumunu engelleyememiş, yalnızca çiçeklenmeyi ve tohum tutumunu durduran uygulamalar ise mevcut ergin bitkilerin yaşamını aksatmadığı hâlde ertesi yıl popülasyonun alanda tamamen tükenmesini sağlamıştır. Elde edilen bu veriler doğrultusunda canlılarda üremenin biyolojik önemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Üreme yeteneğini kaybeden ergin bireyler, hücresel metabolizmalarını ve yaşamlarını devam ettiremez.
    • B) Büyüme ve gelişme temposu yavaşlayan canlılar, yeni nesil bireyler oluşturma potansiyelini tamamen kaybeder.
    • C) Canlılarda metabolik dengenin ve homeostazinin korunması, gamet veya tohum üretiminin kesintisiz sürmesine bağlıdır.
    • D) Bireysel canlılığın ve metabolizmanın sürdürülmesi için zorunlu olmayan üreme, türün ve neslin devamı için vazgeçilmezdir.
    • E) Çevresel baskılar popülasyondaki mevcut bireylerin yaşam süresini yeni döl oluşturma kapasitesinden önce sınırlar.
13. 13.

    TÜİK verilerine göre bir ülkede ortalama yaşam beklentisi 68 yıldan 78 yıla yükselirken toplam doğurganlık hızının neslin kendini yenileme eşiği olan 2,10'un altına (1,51'e) düştüğü tespit edilmiştir. Bireylerin daha uzun yaşamasına rağmen ortaya çıkan bu demografik durum, üremenin canlılar için önemi açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisini doğrular?

    • A) Ortalama yaşam beklentisinin artması, üreme hızındaki düşüşü telafi ederek popülasyonun genç yapısını kalıcı biçimde korur.
    • B) Doğurganlık hızının düşmesi, yetişkin bireylerin hücresel metabolizmasını ve yaşamsal homeostazisini doğrudan zayıflatır.
    • C) Popülasyondaki bireylerin hayatta kalma başarısı ile üreme potansiyeli arasında her zaman doğrudan bir paralellik bulunur.
    • D) Bireylerin hayatta kalma süresi artsa bile popülasyonun nesilsel sürekliliği, ancak üreme yoluyla yeni kuşakların sisteme katılmasıyla sağlanabilir.
    • E) Doğurganlığın yenilenme eşiğinin altına düşmesi, mevcut bireylerin biyolojik canlılık özelliklerini yitirdiğini gösterir.
14. 14.

    Bir ada ekosisteminde kış şartlarının etkisini araştıran biyologlar; kış mevsiminde ergin bireylerinin tamamı donarak ölen K böcek türünün sonbaharda bıraktığı korunaklı yumurtalar sayesinde ilkbaharda popülasyonunu yeniden kurduğunu, soğuğa direnç gösterip kışı canlı atlatan ancak üreme yeteneğini kaybeden L böcek türünün ise erginlerinin ölümüyle adada tamamen yok olduğunu tespit etmiştir. Bu araştırma verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

    • A) Bireysel canlılığın sürdürülmesi, popülasyonun ekolojik dengede kalabilmesi için üreme faaliyetinden daha öncelikli bir biyolojik zorunluluktur.
    • B) Canlıların zorlu çevre şartlarına uyum sağlaması, neslin devamı açısından yeni döller meydana getirmesinden daha belirleyicidir.
    • C) Bireylerin yaşamını sürdürmesi türün geleceğini tek başına garanti etmezken, üreme faaliyeti bireysel ölüm gerçekleşse bile neslin devamlılığını sağlar.
    • D) Bir türe ait popülasyonun ekosistemde varlığını koruyabilmesi, ergin fertlerin yaşam süresinin uzatılmasına doğrudan bağlıdır.
    • E) Üreme faaliyeti, canlıların çevre direncine karşı fizyolojik dengelerini koruyabilmeleri için gerçekleştirdikleri zorunlu bir metabolik süreçtir.
15. 15.

    Laboratuvar ortamında incelenen bir memeli türünde; hücresel solunumun durdurulması dakikalar, boşaltımın durdurulması ise günler içinde bireysel ölümle sonuçlanırken, üreme yeteneğinin cerrahi olarak sonlandırılması bireyin metabolik dengesini bozmamış ve doğal ömrünü tamamlamasını sağlamıştır. Bu deneysel verilere dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

    • A) Bir organizmanın hücresel düzeyde canlılığını koruyabilmesi, gamet üretme ve yeni döller oluşturma kapasitesine bağlıdır.
    • B) Üreme faaliyetinin kesintiye uğraması, doku düzeyinde ATP üretiminin ve iç dengenin hızla bozulmasına yol açar.
    • C) Canlılarda bireysel yaşamın devamı için solunum ve boşaltım kadar üreme etkinliğinin de kesintisiz sürmesi şarttır.
    • D) Metabolik faaliyetlerin sürdürülmesinde üreme sistemi diğer tüm yaşamsal sistemleri kontrol eden birincil merkezdir.
    • E) Üreme, bireyin metabolik kararlılığı ve canlılığını koruması için zorunlu olmayıp genetik süreklilikle türün neslini devam ettirmesini sağlar.
16. 16.

    Dünyada yalnızca iki dişi bireyi kalan bir gergedan alt türünde; bireylerin beslenme, solunum ve boşaltım gibi yaşamsal fonksiyonları sağlıklı şekilde sürdüğü hâlde üreme yeteneğine sahip erkek birey bulunmadığı için yeni döl oluşturulamamaktadır. Bireylerin metabolik canlılığı devam etmesine karşın, popülasyonda yeni bireyler üretilemediğinden bu alt tür biyolojik açıdan işlevsel olarak tükenmiş kabul edilmektedir. Bu verilere dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

    • A) Üreme faaliyeti, bireysel metabolizmanın ve canlılığın sürdürülmesi için değil, genetik bilginin aktarımıyla türün devamlılığı için vazgeçilmezdir.
    • B) Yaşamsal metabolik faaliyetlerini eksiksiz sürdüren sağlıklı ergin bireylerin varlığı, popülasyonun tükenme riskini ortadan kaldırmak için tek başına yeterlidir.
    • C) Canlılarda homeostatik dengenin ve doku düzeyindeki canlılığın korunabilmesi, üreme sürecinin kesintisiz devam etmesine bağlıdır.
    • D) Canlı türlerinin neslini sürdürebilmesi, yeni bireylerin katılımından çok mevcut bireylerin biyolojik yaşlanma hızının yavaşlatılmasıyla sağlanır.
    • E) Bir türe ait bireylerin hücresel canlılıklarını koruması, o türün biyolojik açıdan işlevsel varlığını güvence altına almak için birincil ölçüttür.
17. 17.

    Aynı türe ait izole gruplardan L grubunda bireyler normal homeostazi ve 4,5 yıllık uzun yaşam süresine sahip olmalarına rağmen gamet üretemedikleri için popülasyon sürekliliğini kaybetmiş; M grubunda ise baskılanmış metabolizma ve 1,8 yıllık kısa yaşam süresine sahip bireyler gamet üretimi sayesinde nesillerinin devamını sağlamıştır. Bu verilere dayalı olarak canlılarda üremenin biyolojik önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Üreme yeteneği, bireyin kendi hücresel homeostazisini ve doku bütünlüğünü koruyabilmesi için zorunlu bir süreçtir.
    • B) Bir popülasyonda nesilsel devamlılığın sağlanabilmesi, öncelikle bireylerin ortalama yaşam süresinin uzunluğuna bağlıdır.
    • C) Metabolik dengesi ve fizyolojik sağlığı baskılanan canlılar hiçbir koşulda yeni nesillere gen aktarımı gerçekleştiremez.
    • D) Canlılarda gamet üretiminin durması, somatik hücrelerdeki metabolik faaliyetlerin doğrudan sonlanmasına neden olur.
    • E) Üreme, bireyin kendi yaşamsal homeostazisini sürdürmesi için zorunlu olmayıp genetik bilginin aktarımıyla popülasyonun nesilsel sürekliliği açısından vazgeçilmezdir.
18. 18.

    Bal arısı (Apis mellifera) kolonilerinde kovanın beslenmesini, temizliğini ve savunmasını sağlayan binlerce dişi işçi arı tüm hayati metabolik süreçlerini sürdürmelerine rağmen kısırdır; kovanın sürekliliği ve yeni nesillerin oluşumu ise yalnızca kraliçe arının üreme yeteneğiyle sağlanır. Bu biyolojik gözlemden elde edilen kanıtlara dayalı olarak üremenin canlılar için önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Bir canlının biyolojik varlığını koruyabilmesi ve canlı kabul edilebilmesi için mutlaka üreme yeteneğine sahip olması gerekir.
    • B) Popülasyonların varlığını sürdürebilmesi, ortamdaki ergin bireylerin tamamının üreme sürecine doğrudan katılmasına bağlıdır.
    • C) Üreme faaliyeti bulunmayan bireyler, hücresel metabolizmalarını ve iç dengelerini uzun süre koruyamaz.
    • D) Bireysel canlılığın devamı için üreme zorunlu bir faaliyet değilken, neslin ve türün sürekliliği için üreme vazgeçilmezdir.
    • E) Canlılarda üreme yeteneği, bireyin çevreye uyum sağlama ve besin bulma başarısını doğrudan belirleyen temel faktördür.
19. 19.

    Doğal ortamında izlenen bir hayvan türünün X popülasyonunda ortalama yaşam süresi 14 yıl olmasına karşın düşük doğum oranı nedeniyle toplam birey sayısı on yılda %65 azalmış; ortalama yaşam süresi 6 yıl olan Y popülasyonunda ise yüksek doğum başarısı sayesinde birey sayısı %12 artış göstermiştir. Bu verilerden hareketle canlılarda üremenin biyolojik önemine ilişkin hangisi savunulabilir?

    • A) Bireylerin yaşam süresinin uzun olması, popülasyonun yok olma riskini ortadan kaldıran temel güvencedir.
    • B) Canlılarda üreme faaliyeti, öncelikle ergin bireylerin hayatta kalma süresini ve metabolik direncini artırır.
    • C) Popülasyondaki doğum oranlarının düşmesi, bireylerin fizyolojik yaşlanma hızını yavaşlatarak popülasyonu dengeler.
    • D) Bireysel ömrün kısa olması, yeni döller meydana getirilse bile türün ekolojik varlığını sürdürmesini engeller.
    • E) Canlı neslinin ve popülasyonun devamlılığı, bireylerin uzun ömürlü olmasından ziyade üreme yoluyla sisteme yeni bireylerin katılmasına bağlıdır.
20. 20.

    Laboratuvar ortamında izlenen bir memeli popülasyonunda üreme yeteneğini kaybeden bireylerin hücresel metabolizmalarını koruyarak doğal yaşam sürelerini tamamladığı, ancak yeni döl veremedikleri için popülasyonun bir süre sonra tamamen yok olduğu kaydedilmiştir. Bu gözleme dayalı olarak canlılarda üreme faaliyetinin biyolojik önemi ile ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı hangisidir?

    • A) Bireysel yaşamın devamlılığı için zorunlu olmayıp neslin ve türün sürekliliğini sağlayan temel bir süreçtir.
    • B) Canlının iç dengesini ve anabolik faaliyetlerini koruması için yaşam boyu kesintisiz sürdürülmesi gereken metabolik bir olaydır.
    • C) Popülasyondaki birey sayısını sabit tutarak tür içi genetik çeşitliliğin tükenmesini doğrudan engelleyen bir mekanizmadır.
    • D) Canlıların değişen çevre koşullarına hızla uyum sağlamasını ve sadece zorlu şartlarda hayatta kalmasını mümkün kılan bir adaptasyondur.
    • E) Bireyin yaşlanmasını geciktirerek hücresel düzeyde doku onarımını ve yaşamsal döngülerin devamını temin eden fizyolojik bir tepkidir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.