Kader İnancı Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. İslam düşüncesinde kader inancını doğru kavramış bir bireyin, hayatında karşılaşacağı zorluklar, hastalıklar ve başarılar karşısında aşağıdaki tutumlardan hangisini sergilemesi beklenir?

   • A) Başarısını yalnızca kendi zekâsına bağlayıp başarısızlıkta kadere isyan etmesi
   • B) Geleceğini tamamen şansa bırakıp hiçbir konuda plan ve tedbir yapmaması
   • C) Tüm imkânlarıyla gayret gösterip sonuca sabır veya şükürle rıza göstermesi
   • D) Hastalıkların tedavi edilemez bir alın yazısı olduğuna inanarak tıbbi desteği reddetmesi

2. Kutup ayılarını inceleyen bir araştırmacı, kalın yağ tabakaları ve içi boş şeffaf kılları sayesinde bu hayvanların -40 derecede bile vücut sıcaklıklarını koruduklarını tespit etmiştir. Bu biyolojik adaptasyon, kader inancındaki hangi temel hakikate delildir?

   • A) Canlıların kendi iradeleriyle fiziksel yasaları değiştirdiğine
   • B) Toplumsal yasaların kutup ekosisteminde geçersiz kaldığına
   • C) Yaratılıştaki kusursuz tasarım, denge ve amaca uygun planlamaya
   • D) Canlıların rızık bulma ihtiyacının iklim koşullarına bağlı olmadığına

3. Bir yazar eserinde: 'Hayat sahnesinde rolümüzü belirleyen senaryonun kuralları (külli irade) ilahi olarak konulmuştur; ancak o sahnede sergileyeceğimiz ahlaki duruş ve yapacağımız tercihler (cüz'i irade) tamamen bize aittir.' demiştir. Yazarın bu benzetmesi kader konusunda neyi açıklar?

   • A) İnsanın hiçbir sorumluluğu bulunmayan pasif bir varlık olduğunu
   • B) İlahi düzen ile bireysel özgürlük ve sorumluluk arasındaki uyumlu dengeyi
   • C) Cüz'i iradenin külli iradeyi tamamen ortadan kaldırdığını
   • D) Ecel ve ömrün insanın ahlaki tercihleriyle doğrudan belirlendiğini

4. Ayet el-Kürsi'de yer alan 'O'nun ilminden, ancak O'nun dilediği kadarından başka hiçbir şeyi kavrayamazlar' cümlesi insan aklı ve ilmi hakkında aşağıdakilerden hangisini vurgular?

   • A) İnsanın bilimsel araştırma yapmasının yasaklandığını
   • B) İnsan bilgisinin sınırlı, Allah'ın ilminin ise kuşatıcı ve sonsuz olduğunu
   • C) Külli iradenin evrendeki tüm bilgi akışını durdurduğunu
   • D) İnsanın gelecekteki her olayı kesin olarak bilebileceğini

5. Deniz bilimci Selin, tatlı su ile tuzlu suyun birbirine karıştığı kıyı lagünlerinde iki su kütlesi arasında özgül ağırlık ve yoğunluk farkından dolayı oluşan engeli incelemektedir. Kur'an'da da işaret edilen bu doğa kanunu hangi yasa kapsamındadır?

   • A) Toplumsal yasalar
   • B) Ahlaki yasalar
   • C) Fiziksel yasalar
   • D) Sosyo-kültürel yasalar

6. Hz. Musa (a.s.) ile kardeşi Hz. Harun'un (a.s.) Firavun'a tebliğ için gönderilirken yumuşak bir dille konuşmalarının emredilmesi, davet yönteminde neyin gözetildiğini gösterir?

   • A) Kaba ve sert tutumların insan fıtratına ve toplumsal iletişim yasalarına aykırı olduğunu
   • B) Firavun'un mutlak iradeye sahip tek otorite kabul edildiğini
   • C) Peygamberlerin fiziksel yasalardan bağımsız mucizelerle yetinmesi gerektiğini
   • D) Tebliğde sonucun hemen alınmasının şart olduğunu

7. Üniversite sınavına hazırlanan Kerem, 'Nasibimde varsa kazanırım' diyerek ders çalışmayı bırakmıştır. Babası ise 'Rızık ve başarı ancak gayretin neticesinde Allah'ın lütfuyla gelir' diyerek Kerem'in tutumunu eleştirmiştir. Babasının bu yaklaşımı hangi ilkeyi temel almaktadır?

   • A) İnsanın kaderinde emek-rızık ve gayret-başarı ilişkisinin esas olduğunu
   • B) Ecelin insanın çalışmasına göre uzayıp kısalabileceğini
   • C) Başarının sadece külli iradenin zorlamasıyla şekillendiğini
   • D) Fiziksel yasaların rızık elde etmede hiçbir rolü olmadığını

8. Bir ekonomist, toplumda faiz ve haksız kazancın yaygınlaşmasının zengin ile fakir arasındaki uçurumu açtığını ve toplumsal huzursuzluklara zemin hazırladığını ifade etmiştir. Bu tespit, kader anlayışındaki hangi yasanın işleyişi ile ilişkilidir?

   • A) Toplumsal yasalar
   • B) Fiziksel yasalar
   • C) Biyolojik yasalar
   • D) Kimyasal dengeler

9. Mimarlık fakültesinde depreme dayanıklı bina tasarımı dersi veren öğretim görevlisi, 'Deprem yer kabuğunun doğal bir hareketidir; ancak binaları bu gerçeğe uygun projelendirip kaliteli malzeme kullanmak bizim irademizdedir' demiştir. Öğretim görevlisinin sözleri aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

   • A) Doğal afetlerin sonuçları hiçbir zaman insan iradesiyle hafifletilemez.
   • B) Fiziksel yasaları doğru anlayıp tedbir almak insanın sorumluluğundadır.
   • C) İnsanın kaderi tamamen fiziksel yasaların zorunlu sonucudur.
   • D) Tevekkül, doğa olaylarının gerçekleşmesini engelleyen bir ibadettir.

10. Sağlıksız beslenen ve doktorun önerdiği ilaçları düzenli kullanmayan bir kişi kalp rahatsızlığı geçirince 'Alın yazım böyleymiş, ne yapsam değişmezdi' demiştir. Bu kişinin hatası kaderle ilgili kavramlardan hangisinin yanlış anlaşılmasından kaynaklanır?

    • A) Ecelin vaktinin bilinemezliği
    • B) Sağlık ve hastalık konusunda insanın irade ve sorumluluğu
    • C) Toplumsal kuralların bireye dayatılması
    • D) Külli iradenin fiziksel yasaları geçersiz kılması

11. Bir eko-turizm rehberi, orman ekosisteminde av ve avcı dengesinin bozulması durumunda geyik popülasyonunun aşırı artarak orman bitki örtüsünü tükettiğini ve tüm habitatın çöktüğünü anlatmıştır. Bu dengenin korunması Kur'an'da kader bağlamında geçen hangi temel ilkeyle doğrudan örtüşür?

    • A) Evrendeki her şeyin bir ölçü ve düzen içinde yaratılmış olmasıyla
    • B) İnsan eylemlerinin tamamen önceden zorunlu kılındığı fikriyle
    • C) Toplumsal yasaların biyolojik yasalardan bağımsız işlemesiyle
    • D) Canlıların rızkını aramak için çaba göstermesine gerek olmamasıyla

12. Genetik mühendisleri, bir insanın göz rengi, kan grubu ve cinsiyet gibi özelliklerinin anne-babadan aktarılan genetik kodlarla belirlendiğini; yabancı dil öğrenme, meslek seçme gibi durumların ise bireyin gayretiyle oluştuğunu belirtir. Bu durum kaderdeki hangi iki kavram ayrımını örneklendirir?

    • A) Ecel - Ömür
    • B) Rızık - Tevekkül
    • C) Külli irade - Cüz'i irade
    • D) Kaza - Ecel

13. Hz. Musa (a.s.), Firavun'un zulmüne karşı kavmini kurtarmak için mücadele etmiş, Kızıldeniz kıyısına geldiğinde kavminin ümitsizliğe düşmesine rağmen Allah'a olan güvenini asla kaybetmemiştir. Hz. Musa'nın bu tavrı kaderle ilişkili hangi tutumu sergilemektedir?

    • A) Yaşanan zorluklar karşısında sorumluluktan kaçmayı
    • B) Üzerine düşen görevi yaptıktan sonra Allah'a tam teslimiyet göstermeyi
    • C) Toplumsal yasalara aykırı hareket ederek mucize beklemeyi
    • D) İnsan iradesinin geleceği tek başına belirleyebileceğini savunmayı

14. Ayet el-Kürsi'de geçen 'O'nun kürsüsü bütün gökleri ve yeri kucaklamıştır. Onları koruyup gözetmek O'na güç gelmez' ifadesi, Yüce Allah'ın hangi özelliğini ve evrendeki durumunu vurgulamaktadır?

    • A) Sonsuz kudretiyle tüm varlık âlemini kuşattığını ve yönettiğini
    • B) İnsanların rızkını sadece kendi çabalarına terk ettiğini
    • C) Toplumsal yasaların fiziksel yasalardan daha üstün olduğunu
    • D) İnsana sınırsız bir irade alanı bağışladığını

15. Tarih boyunca gelir dağılımında adaleti sağlayamayan, hak ve hukukun gözetilmediği medeniyetlerin iç karışıklıklar yaşayarak yıkıldığı görülmüştür. Bu tarihsel gerçeklik, evrendeki yasalardan hangisinin bir sonucudur?

    • A) Biyolojik yasalar
    • B) Fiziksel yasalar
    • C) Kimyasal yasalar
    • D) Toplumsal yasalar

16. Bir çiftçi, kaliteli tohum seçip toprağı sürmüş, gerekli sulama ve gübrelemeyi yaptıktan sonra 'Elimden gelen tüm gayreti gösterdim, artık bereketini Allah'tan bekliyorum' demiştir. Çiftçinin bu tutumu aşağıdaki kavramlardan hangisine en uygun örnektir?

    • A) Külli irade
    • B) Ecel
    • C) Tevekkül
    • D) Ömür

17. Güneş panelleri üreten bir mühendis, Güneş ışınlarının Dünya'ya geliş açısını ve fotovoltaik hücrelerde elektrik enerjisine dönüşüm prensiplerini hesaplayarak sistem tasarlamıştır. Bu mühendisin yararlandığı evrensel düzenleme aşağıdaki yasalardan hangisiyle açıklanır?

    • A) Biyolojik yasalar
    • B) Toplumsal yasalar
    • C) Fiziksel yasalar
    • D) Sosyolojik yasalar

18. Trafik güvenliği uzmanı Ahmet Bey, kış mevsiminde meydana gelen kazaların büyük kısmının aşınmış lastikler ve aşırı hızdan kaynaklandığını belirtmiştir. Bazı sürücülerin 'Kaderimizde varsa kaza yaparız' diyerek gerekli bakımları yaptırmamasını eleştiren Ahmet Bey'in vurguladığı temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İnsan, cüz'i iradesiyle aldığı kararların ve tedbirsizliğinin sorumluluğunu kadere yükleyemez.
    • B) Fiziksel yasalar insan iradesiyle tamamen değiştirilebilir niteliktedir.
    • C) İnsanın eceli, aldığı güvenlik önlemlerine bağlı olarak sürekli ertelenir.
    • D) Külli irade, insanın seçim yapma özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırır.

19. Bir biyomühendis, kurak bölgelerde tarımsal verimi artırmak amacıyla kaktüslerin su depolama mekanizmalarını ve terlemeyi en aza indiren yaprak yapılarını inceleyerek yeni tohum türleri geliştirmektedir. Bilim insanının bu araştırmada doğadaki uyumdan faydalanması, evrendeki yasalardan hangisine doğrudan örnek oluşturur?

    • A) Toplumsal yasalar
    • B) Biyolojik yasalar
    • C) Fiziksel yasalar
    • D) Kimyasal dengeler

20. I. "O (Allah), her şeyi yaratmış ve ona bir ölçü, biçim ve düzen vermiştir." (Furkân suresi, 2. ayet) II. "Göğü O yükseltti ve ölçüyü O koydu ki dengeden sapmayasınız." (Rahmân suresi, 7-8. ayetler) Bu iki ayetin ortaklaşa verdiği temel mesaj aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Canlıların ölüm vaktinin ertelenemez bir gerçek olduğu
    • B) Toplumsal göçlerin insanlık tarihini şekillendirdiği
    • C) Kâinattaki mükemmel nizamın korunmasının ve ölçüye uygun yaşanmasının gerekliliği
    • D) İnsan iradesinin evren üzerinde hiçbir etkisinin bulunmadığı

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.