Yapılarına Göre Sözcükler Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Yapı bakımından karmaşık olan bazı sözcükler, köklerinde ses değişikliğine uğrasalar da türemiş özelliklerini korurlar. "Işıldayan, kavrulmuş, ilerledi" sözcüklerini yapı bakımından incelediğinde ulaşılabilecek en kapsamlı yargı hangisidir? Ses olayları ve yapı arasındaki ilişkiyi kurarak düşünmelisin.

   • A) Ses düşmesine uğradıkları için artık basit yapılıdırlar.
   • B) Sadece çekim eki alarak cümle içinde görev kazanmışlardır.
   • C) Kökenlerinde ses değişikliği olsa dahi yapım eki aldıkları için türemiş sözcüklerdir.
   • D) İki farklı sözcüğün birleşmesiyle oluştukları için birleşiktirler.
   • E) Tamamı fiilden türetilmiş isim soylu kelimelerdir.

2. Sözcüklerin yapısı incelenirken kök-ek ilişkisi anlamsal bir bağ üzerine kurulur. "Yolsuzluk, bitkinlik, kuraklık" sözcüklerinin yapısal ortaklığı aşağıdakilerden hangisidir? Bu sözcüklerin türetilme süreçlerini ve aldıkları eklerin kökenlerini değerlendirmelisin.

   • A) Hepsi basit yapılı sözcüklerdir.
   • B) Hepsi fiilden isim yapım eki almıştır.
   • C) Hepsi en az ikişer yapım eki almış türemiş sözcüklerdir.
   • D) Hepsi isimden fiil yapım eki almıştır.
   • E) Hepsi birleşik sözcük grubuna girer.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir yöntemle oluşturulmuş bir birleşik sözcük vardır? Birleşik sözcüklerin isim tamlaması, sıfat tamlaması veya fiil birleşmesi yoluyla kurulup kurulmadığını karşılaştır.

   • A) Gökyüzü bugün her zamankinden daha maviydi.
   • B) Akşam yemeği için imambayıldı yapmaya karar verdik.
   • C) Bilgisayarın ekranı bir anda karardı.
   • D) Kuşadası tatili bize çok iyi geldi.
   • E) Buzdolabının kapağı yine açık kalmış.

4. Bir kelime hem yapım hem çekim eki aldığında her zaman türemiş yapıdadır. "Sorguladıklarımızdan" kelimesini eklerine ayırdığımızda kelimenin yapısı hakkında ne söylenebilir? Eklerin türlerini (isimden fiil, fiilden isim vb.) sırasıyla analiz etmelisin.

   • A) Sadece çekim eki aldığı için basittir.
   • B) Birleşik bir yapısı vardır.
   • C) Birden fazla yapım eki alarak türemiş hale gelmiştir.
   • D) Kelime kökü fiildir ve hiç yapım eki almamıştır.
   • E) Yapıca türemiş olsa da cümlede isim görevindedir.

5. Deyimleşmiş birleşik fiiller, anlamca kaynaşmış oldukları için yapıca birleşik kabul edilirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yapıca birleşik bir fiil kullanılmamıştır?

   • A) Sonunda yaptıklarından dolayı pişman oldu.
   • B) Arkadaşının bu başarısını her yerde dile getirdi.
   • C) Masanın üzerindeki vazoyu yanlışlıkla kırdı.
   • D) Onu karşısında görünce ağzı bir karış açık kaldı.
   • E) Teklifimizi kabul edeceğini pek zannetmiyorum.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.