Eğretileme (İstiare) Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir şiirde istiarenin tüm metne yayılmasına "temsili istiare" denir. Yahya Kemal'in Sessiz Gemi şiirinde ölümün bir gemi yolculuğuna benzetilerek şiir boyu anlatılması bu duruma örnektir. Bu sanatın temel amacı nedir?

   • A) Anlamı bir kelimeye hapsederek gizem oluşturmak.
   • B) Birden fazla benzerlik ilişkisini tek bir imge üzerinden sürdürmek.
   • C) Sadece benzeyen ögesini kullanarak somutlaştırma yapmak.
   • D) Kelimelerin sözlük anlamlarını tamamen yok saymak.
   • E) Benzetme yönünü açıkça söyleyerek kafa karışıklığını gidermek.

2. Kapalı istiare ile teşhis (kişileştirme) sanatı arasında kopmaz bir bağ vardır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme olmadan bir kapalı istiare yapılmıştır?

   • A) Yalnızlık, penceremin önünde nöbet tutuyor.
   • B) Rüzgâr, ağaçlarla fısıldaşarak dertleşiyordu.
   • C) Düşüncelerim zihnimde birer birer filizleniyordu.
   • D) Bulutlar, güneşin önünü kapatmak için yarışıyor.
   • E) Eski dostlar gibi kucaklaştı sahil ile dalgalar.

3. Modern şiirde eğretileme, imge kurmanın en temel yoludur. Aşağıdaki dizelerin hangisinde istiare yoktur?

   • A) Garibim, her taraf bana yabancı, dertlerim bir deniz.
   • B) Bir ateş düştü canıma, yanar ha yanar.
   • C) Gökyüzü siyah hırkasını üstümüze attı.
   • D) Gülün yüzünde şebnemler inci gibi parlar.
   • E) Ayrılık defterini kapattım bugün seninle.

4. İstiare, teşbih sanatının en temel iki ögesinden birinin feda edilmesiyle oluşur. "İçimde damla damla bir korku birikiyor" ifadesinde korkunun bir sıvı gibi düşünülmesi hangi zihinsel sürece işaret eder?

   • A) Soyut bir kavramın, somut bir varlığın özelliğiyle nitelenmesine.
   • B) Bir nesnenin, parça-bütün ilişkisiyle anlatılmasına.
   • C) Benzerliğin dört temel ögesinin de kullanılmasına.
   • D) Kelimenin hem gerçek hem mecaz anlamının kast edilmesine.
   • E) Bir durumun olduğundan çok daha fazla gösterilmesine.

5. "Bir hilal uğruna, ya Rab, ne güneşler batıyor!" dizesinde şair, Türk askerini doğrudan söylemek yerine "güneşler" sözcüğüyle karşılamıştır. Bu edebi sanatın yapısal özelliği nedir?

   • A) Benzeyen ve benzetilen aynı anda kullanılmıştır.
   • B) Kişileştirme yoluyla anlam derinleştirilmiştir.
   • C) Sadece güçlü olan öge (benzetilen) söylenmiştir.
   • D) Zıt anlamlı kelimeler bir arada kullanılmıştır.
   • E) Sadece zayıf olan öge (benzeyen) belirtilmiştir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.