Ünsüz Değişimi - Yumuşama Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Fiil kök veya gövdelerine gelen bazı ekler, sonlarındaki 't' sesinin 'd' sesine dönüşmesine neden olurken; bazı benzer yapılar bu dönüşümü engeller. Aşağıdakilerin hangisinde bu dil bilgisel hassasiyeti örneklendiren farklı bir yapı söz konusudur?

   • A) Gideceği yolu önceden haritadan kontrol etti.
   • B) Akşam yemeğinde taze kızarmış ekmek yedi.
   • C) Yeni başladığı işinde çok kısa sürede parladı.
   • D) Anlattığı hikâyelerle herkesi kendine hayran bıraktı.
   • E) Merdivenleri birer birer çıkarak yukarıya vardı.

2. Bazı kelimelerde ünlü düşmesi gerçekleştikten sonra ünsüz yumuşaması da meydana gelebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu iki ses olayını aynı anda barındıran bir sözcük kullanılmıştır?

   • A) Kaybettiği cüzdanını bulmak için her yeri aradı.
   • B) Sabrı taşan adam sonunda sessizliğini bozdu.
   • C) Şehri yukarıdan izlemek ona huzur veriyordu.
   • D) Aklını başına alması gerektiğini ona söyledim.
   • E) Karnı acıkınca mutfakta hızlıca bir şeyler hazırladı.

3. Bir dil araştırmacısı, Türkçedeki p, ç, t, k / b, c, d, g-ğ değişimini analiz ederken bazı kelimelerin bu değişime direnç gösterdiğini fark eder. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu direncin (istisnanın) nedeni diğerlerinden farklıdır?

   • A) Herkesin hürriyeti yasalarla güvence altına alınmıştır.
   • B) Şirketin yıllık brüt kazancı beklentilerin altında kaldı.
   • C) Saatini kurmayı unutunca işe yine geç kaldı.
   • D) Ülkenin millî serveti hepimizin ortak mirasıdır.
   • E) Tabiatın dengesini bozmamak için bilinçlenmeliyiz.

4. Ünsüz yumuşaması, kelimenin türetilmesi veya çekimlenmesi sırasında ortaya çıkan ses olaylarından biridir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem yapım eki alırken hem de çekim eki alırken yumuşamaya uğramış farklı kelimeler bir arada verilmiştir?

   • A) Umudunu kaybetmeden bebeğin yastığını düzeltti.
   • B) Gözlüğünü takıp kitabın ilk sayfasını dikkatle okudu.
   • C) Ekmeğin kokusu tüm sokağı bir anda sarıverdi.
   • D) Balığın pullarını temizlemek için bıçağı eline aldı.
   • E) Kazağın rengi yıkandıkça yavaş yavaş solmuştu.

5. Türkçede birleşik sözcüklerin oluşumu sırasında, birinci kelimenin sonundaki sert ünsüz genellikle yumuşamaya uğramaz. Aşağıdaki birleşik sözcüklerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?

   • A) Akciğer sağlığını korumak için spor yapmalıyız.
   • B) Arabanın akaryakıt deposu neredeyse boşalmıştı.
   • C) Gökyüzündeki beyaz bulutlar birer pamuğu andırıyor.
   • D) İlkokul yıllarındaki anılarını heyecanla anlattı.
   • E) Bazı kuş türleri çöplüklerde yiyecek aramaya alışmış.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.