Parantez ( ) Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. "Yazarın üslubundaki titizlik (birçok kişi buna aşırı kuralcılık dese de) onun eserlerini zamansız kılan en önemli unsurdur." cümlesinde yay ayracın kullanılma mantığı analiz edildiğinde, bu kullanımın temel işlevi nedir?

   • A) Cümlenin anlamını bozmadan yapısal bir parçayı cümlenin dışına itmek.
   • B) Sözcüğün eş anlamlısını vererek kavramsal karmaşayı önlemek.
   • C) Metinde geçen bir ifadenin olumsuz karşıtlığını belirtmek.
   • D) Ana düşünceyi destekleyen ancak cümlenin asli ögesi olmayan bir yorumu parantez içine almak.
   • E) Alıntılanan bir cümlede kaynağın kime ait olduğunu vurgulamak.

2. Yay ayraç kullanımıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

   • A) Cümle içindeki ara sözlerin başına ve sonuna konan virgüllerin yerine yay ayraç kullanılabilir.
   • B) Yay ayraç içine alınan açıklama, kendisinden önceki kelimeyle doğrudan ekli bir ilişki içindeyse ek, ayracın önüne getirilir.
   • C) Bir söze şüpheyle bakıldığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraca alınır.
   • D) Tiyatro eserlerinde karakterin psikolojik durumunu anlatan ifadeler yay ayraç içinde verilir.
   • E) Alıntı yapılan bir metinde, atlanan kısımlar üç nokta (...) şeklinde yay ayraç içinde gösterilebilir.

3. Yazarın anlattığı bir olayda, araya girerek yaptığı subjektif bir değerlendirmeyi yay ayraç içinde sunması okuyucunun odak noktasını değiştirir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç bu stratejik amaçla kullanılmıştır?

   • A) Ülkemizde çevre bilinci (keşke daha erken fark edilseydi) son yıllarda ivme kazandı.
   • B) İsim tamlamaları (ad takımları) temel olarak iki ismin birbirini tamamlamasından oluşur.
   • C) Fuzuli (1483-1556) Türk edebiyatının gelmiş geçmiş en lirik şairlerinden biridir.
   • D) Modernleşme sancıları (bir toplumun kabuk değiştirmesi) eserlerinde sıkça karşımıza çıkar.
   • E) O kadar dürüst bir adamdır ki (!) borcunu ödememek için her gün bir bahane uydurur.

4. Metin içerisinde yay ayraç içine alınan bir açıklamanın içinde, tekrar bir ayraç kullanılması gerektiğinde dıştaki ayraç köşeli ayraç [ ] olur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç ve köşeli ayracın bu hiyerarşiye uygun kullanımı hatalıdır?

   • A) Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] denizi en iyi anlatan yazarlarımızdandır.
   • B) Bu araştırmada [E. Ziya Karal (Osmanlı Tarihi, V, 102)] belirtilen bilgiler temel alınmıştır.
   • C) Türk dili [özellikle yapı bakımından (eklemeli diller grubu)] dünya dilleri arasında özgün bir yere sahiptir.
   • D) Bazı eleştirmenler [Nurullah Ataç (1898-1957) gibi] Türkçenin özleşmesi için büyük çaba harcamıştır.
   • E) İlgili yönetmelik (Geçici 2. Madde [C bendi]) gereği başvurunuzun reddine karar verilmiştir.

5. Bir bilginin şüpheyle karşılandığı veya kesin olmadığı durumlarda kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır. Aşağıdakilerin hangisinde bu kuralın örneği vardır?

   • A) Fuzuli, 1483 (?) yılında Bağdat yakınlarında doğmuş ve yaşamını orada sürdürmüştür.
   • B) Okul müdürü (sonunda karar verebildi mi?) yarınki programın detaylarını açıklayacakmış.
   • C) Bu sanatçının tablolarında mavi ve yeşil (doğanın iki ana rengi) hakimiyetini hissettiriyor.
   • D) Şairin son kitabı (Kendi Gök Kubbemiz) uzun yıllar süren bir çalışmanın ürünüdür.
   • E) Karşı komşumuz (sessiz sedasız biridir) dün gece aniden mahalleden taşınmış.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.