Fiil (Eylem) Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Geçişsiz bir fiil, aldığı eklerle nesne alabilir duruma gelirse 'oldurgan'; zaten nesne alabilen bir fiilin geçişlilik derecesi artarsa 'ettirgen' olur. Buna göre hangisinde eylem 'bir başkasına yaptırma' anlamını açıkça hissettiren ettirgen yapılıdır?

   • A) Beğendiği kitabı kütüphaneden nihayet ayırttı.
   • B) Küçük kardeşim mamasını yerken üzerini kirletti.
   • C) Bahçıvan kuruyan ağaçları tek tek kestirdi.
   • D) Hikâyeyi okuyunca hepimizi derinden ağlattı.
   • E) Sıcak hava dondurmanın hızla erimesini sağladı.

2. Bir fiil hem yapım eki alıp hem de başka bir sözcükle kalıplaşabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, yapısı bakımından türemiş bir eylem olduğu halde geniş zaman kipiyle çekimlenmiştir?

   • A) Yolcular otobüsün gelmesini sabırla bekliyor.
   • B) Bu kadar ağır bir yükü tek başına taşıyamaz.
   • C) Temiz hava alınca yüzü iyice pembeleşir.
   • D) Verilen bütün emirleri harfiyen yerine getirdi.
   • E) Kimsenin yardımına ihtiyaç duymadan başardı.

3. Fiil kipleri haber ve dilek kipleri olarak ikiye ayrılır; dilek kipleri zaman anlamı taşımaz. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, tasarlama (dilek) kiplerinden biriyle çekimlenmemiştir?

   • A) Bu akşam ödevlerimizi erkenden bitirmeliyiz.
   • B) Keşke bu güzel şehre daha önce gelseydik.
   • C) Yarın öğlen saatinde mutlaka beni ara.
   • D) Olanları duyunca o da senin gibi çok şaşırır.
   • E) Biraz daha sabret ki her şey yoluna girsin.

4. Kurallı birleşik fiillerden olan tezlik fiili, cümleye çabukluk anlamı katarken bazen de beklenmezlik anlamı verebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin 'aniden gerçekleşme' anlamı daha baskındır?

   • A) Masadaki bardağı elinden bir anda düşürüverdi.
   • B) Kapı çalınca hemen aşağıya inivermişti.
   • C) Karmaşık soruyu saniyeler içinde çözüverdi.
   • D) Hiç beklemediği bir anda karşısına çıkıverdi.
   • E) Yazıları hızlıca bilgisayara geçiverdik.

5. Özne-yüklem ilişkisine göre, eylemi yapanın belli olmadığı ve işten etkilenen varlığın sözde özne olduğu fiillere edilgen fiil denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem bu özelliğe sahiptir?

   • A) Öğrenci, sınav sonucunu öğrenince çok sevindi.
   • B) Genç kız, tören için en güzel elbisesini giyindi.
   • C) Yaşlı adam pencerenin kenarına yavaşça çekildi.
   • D) Toplantıdaki bütün kararlar oy birliğiyle alındı.
   • E) Çocuklar, oyun oynamak için bahçeye atıldı.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.