Türkiye'nin Yerşekillerinin Genel Özellikleri Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Türkiye arazisinin büyük bir kısmının 3. Zaman sonunda peneplen (yontukdüz) haline geldiği, ancak günümüzde bu düzlüklerin 1000-2000 metrelerde olduğu bilinmektedir. Bu paradoksal durumun en temel mantıksal açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Akarsuların biriktirme faaliyetinin aşındırmadan daha fazla olması
   • B) Volkanik faaliyetlerin tüm Türkiye'de araziyi kalın tabakalarla örtmesi
   • C) Peneplenleşmiş hafif arazinin epirojenik yükselmeyle blok olarak yükselmesi
   • D) Buzul çağında deniz seviyesinin aşırı derecede düşmesi
   • E) Orojenez ile kıvrılan tabakaların aşınmaya karşı dirençli kalması

2. Fırat ve Dicle nehirlerinin Doğu Anadolu'daki derin vadilerden geçerek Basra Körfezi'ne dökülmesi, yer şekillerinin evrimi açısından bir örnektir. Akarsuyun yatağını derinleştirmesi ile arazinin yükselmesinin eş zamanlı gerçekleştiği bu duruma ne ad verilir?

   • A) Antesedan (Önceden var olan) akarsu yatağı
   • B) Kaptür (Akarsu kapması) olayı
   • C) Peneplenleşmiş (Yontukdüz) arazi yapısı
   • D) Epijenik (Sonradan yerleşen) boğaz oluşumu
   • E) Alüvyal set oluşum süreci

3. Türkiye orta kuşakta yer aldığı için buzulların etkisi kıyı bölgelerinde hiçbir zaman görülmemiştir. Ancak günümüzde bazı yüksek dağ zirvelerinde buzul şekillerine rastlanmaktadır. Bu durum Türkiye yer şekillerinin hangi özelliği ile çelişmez?

   • A) Matematik konumun etkisiyle oluşan iklim şartlarıyla
   • B) Kıyılarda görülen dalga ve akıntıların etkisiyle
   • C) Karstik aşınımın yüksek dağlarda etkili olmasıyla
   • D) Kısa mesafelerde büyük yükselti farklarının oluşmasıyla
   • E) Batıdan doğuya gidildikçe sıcaklıkların azalmasıyla

4. Türkiye'nin aktif fay hatları ile sıcak su kaynaklarının (jeotermal) dağılımı arasında sıkı bir ilişki vardır. Bu durum, Türkiye'nin yer şekilleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisini kesin olarak kanıtlar?

   • A) Dış kuvvetlerin aşındırma etkisinin çok güçlü olduğunu
   • B) Ortalama yükseltinin doğuya doğru arttığını
   • C) Kuzey ve güneyden şiddetli sıkışmaya uğradığını
   • D) Platoların deniz seviyesine yakın olduğunu
   • E) Genç oluşumlu ve tektonik açıdan hareketli bir yapıya sahip olduğunu

5. Bir kıyıda delta ovasının oluşabilmesi için akarsuyun bol alüvyon taşıması ve kıyı derinliğinin az olması gerekir. Karadeniz kıyılarında Doğu Karadeniz'de değil de Orta Karadeniz'de (Samsun) geniş deltaların oluşmasının asıl nedeni nedir?

   • A) Yağış miktarının Samsun'da daha fazla olması
   • B) Dağların Orta Karadeniz'de daha geride ve daha alçak olması
   • C) Kızılırmak ve Yeşilırmak'ın rejimlerinin düzenli olması
   • D) Batı rüzgarlarının etkisinin Orta Karadeniz'de azalması
   • E) Bölgede kireçtaşı gibi kolay eriyen kayaçların bulunmaması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.