Türkiye'nin Jeolojik Geçmişi Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Türkiye'nin bugünkü topografyasında 1000 metre üzerindeki düzlüklerin (platolar) geniş yer kaplaması, jeolojik gelişimdeki hangi iki sürecin ardışık olarak gerçekleştiğinin kanıtıdır? Bu durum Türkiye'nin "genç ve yüksek" bir ülke olmasının temelidir.

   • A) Paleozoik'te yükselme ve Tersiyer'de aşınma
   • B) Tersiyer sonundaki düzleşme (peneplenleşme) ve Kuvaterner'de toptan yükselme
   • C) Mezozoik'teki birikme ve volkanik patlamaların çukur alanları doldurması
   • D) Sürekli devam eden orojenez ve kıyıların alçalması
   • E) Buzul erimeleri sonucu oluşan vadi dolgularının sertleşmesi

2. Türkiye'de hem mermer ocaklarının hem de sıcak su kaynaklarının (jeotermal) aynı bölgede bulunması jeolojik açıdan nasıl değerlendirilmelidir? Bu iki fenomenin bir arada bulunması hangi süreci açıklar?

   • A) Bölgenin sadece yaşlı tabakalardan oluştuğunu
   • B) Kimyasal çözünmenin her tabakada etkili olduğunu
   • C) Dış kuvvetlerin bölgeyi tamamen düzleştirdiğini
   • D) Yaşlı kütlelerin (masif), genç tektonik hareketlerle kırıldığını
   • E) Buzullaşmanın mermerleşme sürecini başlattığını

3. Bir jeolog, Türkiye'deki dağların büyük çoğunluğunun doğu-batı yönlü uzanmasını açıklarken hangi faktörü temel almalıdır? Bu doğrultu, Anadolu'nun maruz kaldığı tektonik kuvvetlerin yönünü göstermektedir.

   • A) Doğu-Batı yönlü rüzgar erozyonunun şiddeti
   • B) Akarsu yataklarının eğim doğrultusu
   • C) Kuzey ve güneyden gelen levha sıkıştırmalarının yönü
   • D) Volkanik patlamaların lav akış yönleri
   • E) Buzul dönemindeki aşındırma faaliyetleri

4. Türkiye kıyılarında ve nehir vadilerinde görülen basamaklı yapılar (taraçalar), yer kabuğunun dikey yönlü hareketlerinin bir kanıtıdır. Epirojenez adı verilen bu sürecin Anadolu'da halen devam etmesinin en güçlü kanıtı nedir?

   • A) Akarsuların denge profiline ulaşmamış olması ve derin vadiler kazması
   • B) Orman örtüsünün iç kesimlerde tahrip edilmesi
   • C) Kış aylarında kar yağışının miktarının artması
   • D) Batı Anadolu'da graben alanlarının genişlemesi
   • E) Karadeniz kıyılarında delta oluşumunun hızlanması

5. Anadolu karası, kuzeydeki Avrasya levhası ile güneydeki Afrika-Arap levhaları arasında sıkışmaktadır. Bu sıkışmanın jeolojik süreçteki en belirgin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Karstik aşınmanın hızlanması
   • B) Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) oluşması ve batıya doğru kayma
   • C) Akarsu debilerinin yıl içinde büyük değişimler göstermesi
   • D) Kıyı çizgisi uzunluğunun sürekli artması
   • E) Volkanik dağların sadece doğuda toplanması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.