Conjunctions Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Relative Clauses (Sıfat Cümlecikleri)

   Relative clause (sıfat cümleciği), bir ismi nitelemek ve o isim hakkında ek bilgi vermek veya onu tanımlamak amacıyla kullanılan yan cümleciklerdir. İngilizcede iki temel gruba ayrılır:

   1. Defining (Tanımlayıcı) Relative Clauses

   Bahsedilen ismin kim ya da ne olduğunu belirten, cümlenin anlamı için zorunlu olan yan cümleciklerdir. Bu cümlecikler çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur veya belirsizleşir.

   • Virgül (,) kullanılmaz.
   • that zamiri nesne ve kişiler için serbestçe kullanılabilir.
   • Örnek: The architect who designed this eco-friendly complex received an international award. (Çevre dostu kompleksi tasarlayan mimar uluslararası bir ödül aldı.)

   2. Non-Defining (Tanımlayıcı Olmayan) Relative Clauses

   Zaten bilinen veya belirli olan bir isim hakkında ekstra, ikincil bilgi verir. Cümleden çıkarıldığında ana fikrin özü bozulmaz.

   • İki virgül arasında veya cümlenin sonundaysa tek bir virgülden sonra yazılır.
   • that asla non-defining yapılarda kullanılamaz.
   • Relative pronoun (zamir) nesne konumunda olsa dahi cümleden atılamaz.
   • Örnek: Professor Harrison, who has spent decades researching marine biology, will deliver the keynote speech. (Deniz biyolojisini araştırmakla onlarca yıl geçirmiş olan Profesör Harrison, açılış konuşmasını yapacak.)

   Temel İlgi Zamirleri ve Zarflarının Kullanımı

   Nitelenecek ismin türüne ve cümledeki işlevine göre doğru zamirin seçilmesi gerekir:

   • Who: İnsanlar için özne veya nesne konumunda kullanılır. (The researchers who analyzed the data found significant correlations.)
   • Whom: İnsanlar için yalnızca nesne konumunda ve edatlardan (preposition) hemen sonra tercih edilir. (The diplomat with whom we negotiated was very cooperative.)
   • Which: Cansız varlıklar, hayvanlar veya önceki cümlenin tamamını nitelemek için kullanılır. (He missed the final deadline, which disappointed his supervisor deeply.)
   • That: Yalnızca defining cümlelerde insanlar ve nesneler için who veya which yerine kullanılabilir.
   • Whose: Hem canlılar hem de cansızlar için sahiplik (possession) bildirir; kendisinden sonra daima yalın bir isim gelir. (The author whose manuscript was accepted celebrated with her team.)

   İlgi Zarfları (Relative Adverbs)

   • Where: Mekân isimlerini nitelemek için kullanılır (= in/at/on which). (This is the laboratory where the vaccine was developed.)
   • When: Zaman ifadelerini nitelemek için kullanılır (= in/at/on which). (1969 was the year when humans first walked on the Moon.)
   • Why: Genellikle 'the reason' ifadesinden sonra sebep açıklamak için kullanılır (= for which). (The reason why the experiment failed remains unclear.)

   Prepositions and Quantifiers in Relative Clauses

   İleri düzey akademik İngilizcede relative clauses yapıları sıklıkla edatlar ve miktar belirten ifadelerle birleştirilir.

   1. Edatların Konumu (Preposition Placement)

   Resmî (formal) dilde edat, zamirin önüne getirilir. Bu durumda yalnızca whom (insanlar için) ve which (nesneler için) kullanılır; that veya who edatın hemen ardından gelemez.

   • Formal: The committee presented the findings on which the new policy is based.
   • Informal: The committee presented the findings that the new policy is based on.

   2. Miktar Belirteçleri (Quantifiers + of which / of whom)

   Bir grubun tamamını, bir kısmını ya da hiçbirini nitelemek için some of, all of, many of, none of, neither of, both of gibi ifadeler whom veya which ile birleşir:

   • The company hired twelve engineers, most of whom had prior experience in machine learning. (Şirket, çoğu makine öğreniminde önceden deneyime sahip olan on iki mühendis işe aldı.)
   • She published three articles, all of which were cited in peer-reviewed journals. (Üç makale yayımladı; bunların tamamına hakemli dergilerde atıfta bulunuldu.)

   Reduction of Relative Clauses (Sıfat Cümleciği Kısaltmaları)

   Relative clause içeren cümleler, anlamı koruyarak daha öz ve akıcı hâle getirilmek istendiğinde kısaltılabilir. Kısaltma yapılabilmesi için temel kural, relative zamirin cümleciğin öznesi konumunda olmasıdır.

   1. Aktif (Etken) Yapıların Kısaltılması: V-ing (Present Participle)

   Zaman ne olursa olsun, aktif eylemler V-ing biçimine dönüştürülür:

   • Students who wish to participate must register. → Students wishing to participate must register.
   • The man who was driving the vehicle fled the scene. → The man driving the vehicle fled the scene.

   2. Pasif (Edilgen) Yapıların Kısaltılması: V3 (Past Participle)

   Pasif yapılar kısaltılırken yardımcı fiil elenir ve yalnızca fiilin üçüncü hâli (V3) bırakılır:

   • The goods that were imported from Germany arrived today. → The goods imported from Germany arrived today.
   • The proposal which is being evaluated by the council is promising. → The proposal being evaluated by the council is promising. (Süreç vurgulanıyorsa being V3 korunur.)

   3. To-Infinitive (to V1 / to be V3) ile Kısaltma

   Nitelenen isimden önce the first, the last, the only, the best gibi sıra sayıları veya üstünlük dereceleri (superlatives) varsa kısaltma mastar (to V1) ile yapılır:

   • Neil Armstrong was the first man who walked on the moon. → Neil Armstrong was the first man to walk on the moon.
   • The only problem that must be solved is cost. → The only problem to be solved is cost.