Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Gözlemden Yoruma

   Bir deney veya araştırma sürecinde duyularımızla ya da ölçüm araçlarıyla doğrudan belirlediğimiz durumlar gözlem (veri) niteliği taşır. Gözlemlerimiz üzerinde düşünüp olayların nedenlerini, etkilerini ve aralarındaki ilişkileri kendi bakış açımızla açıklamamız ise yorum yapmaktır.

   Yorum yaparken şu noktalara dikkat ederiz:

   • Verileri değiştirmeden temel almak,
   • Konudan ve bağlamdan uzaklaşmamak,
   • Düşüncelerimizi kanıtlara dayandırarak yazılı ifade etmek.

   Deney Verilerini Anlama

   Bir bilim etkinliğinde özdeş iki saksı bitkisinden birinin haftada iki gün, diğerinin ise her gün eşit miktarda sulandığını düşünelim. Dört hafta sonunda az sulanan bitkinin sağlıklı kaldığı, aşırı sulanan bitkinin ise yapraklarının sarardığı ve köklerinin çürüdüğü kaydedilmiştir.

   Bu veriyi yorumlamak için şu adımları izleriz:

   1. Değişkeni Belirleme: Farklı uygulanan tek durum sulama sıklığıdır.
   2. Sonucu İnceleme: Aşırı sulama bitki gelişimini olumsuz etkilemiştir.
   3. Çıkarım Yapma: Canlıların ihtiyaçlarından fazla kaynak tüketmesi onlara yarar değil, zarar verebilir.

   Karşılaştırma ve İfade Gücü

   Yorumlarımızı yazarken düşüncelerimizi desteklemek için karşılaştırma bildiren söz varlıklarından (-e göre, ise, daha, ne var ki) yararlanırız. Böylece yazdığımız metin hem nesnel verilere dayanır hem de özgün bir değerlendirme sunar.

   Örnek Yorum Metni:

   Yapılan gözlemde her gün sulanan bitkinin yaprakları sararırken haftada iki gün sulanan bitki ise canlılığını korumuştur. Bu durum, bitki bakımında su miktarından çok sulama sıklığının hayati bir önem taşıdığını göstermektedir. Dolayısıyla canlılara ihtiyaçlarından daha fazla kaynak sunmak gelişimlerini desteklememekte, aksine doğal dengelerini bozmaktadır.