Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Yazma Amacı ile Yöntem Arasındaki İlişki

   Başarılı bir yazma süreci, amaca ve konuya en uygun yöntemi seçmekle başlar. Fen bilimleri dersinde yaptığımız güvenli bir deneyin sonuçlarını aktarmak istediğimizde amacımız; duygu ve hayalleri dile getirmek değil, gözlemlenen olguları ve elde edilen verileri tarafsız bir şekilde okuyucuya açıklamaktır.

   Örneğin bir deneyde sıvıların sıcaklık değişimini ve bu değişime etki eden değişkenleri kaydettiyseniz, tercih etmeniz gereken temel tür açıklayıcı metin, yöntem ise nesnel (bilgilendirici) yazma olmalıdır.

   Gözlem Notlarından Anlamlı Paragraflara

   Yazma stratejilerini yönetirken ikinci önemli adım, toplanan verilerin mantıksal bir sıraya dizilmesidir. Deney sürecindeki bağımsız değişkenler (değiştirilen koşullar) ile bağımlı değişkenler (gözlemlenen sonuçlar) arasındaki ilişki adım adım kurgulanmalıdır.

   • Giriş: Deneyin amacı, kullanılan güvenli malzemeler ve test edilen durum açıkça belirtilir.
   • Gelişme: Gözlem basamakları, ölçüm sonuçları ve elde edilen sayısal ya da nitel veriler karşılaştırmalı olarak sunulur.
   • Sonuç: Elde edilen verilerin ne anlama geldiği, kişisel yoruma kaçmadan net bir biçimde özetlenir.

   Doğru Dil Yapılarını ve Terimleri Seçme

   Açıklayıcı bir deney yazısında anlatım tekniklerini doğru yönetmek, bilginin güvenilirliğini artırır. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken başlıca ilkeler şunlardır:

   • Kavram ve Terim Uyumu: Gözlem verilerini aktarırken konuya özgü bilimsel terimler yerinde ve doğru anlamıyla kullanılmalıdır.
   • Nesnellik: Cümlelerde kanıtlanabilir, ölçülebilir ifadeler seçilmeli; abartılı veya duygusal nitelemelerden kaçınılmalıdır.
   • Dil Bilgisi ve İmla: Metnin duruluğunu korumak için özellikle bitişik ve ayrı yazılan ekler ile bağlaçlar kurallara uygun yazılmalı, noktalama işaretleri düşünceleri birbirinden net biçimde ayıracak şekilde kullanılmalıdır.

   Öz Değerlendirme ve Düzeltme Adımı

   Yazma sürecini etkili biçimde yöneten bir öğrenci, metnini tamamladıktan sonra bir yansıtma ve denetim aşaması uygular. Bu aşamada şu sorularla metin gözden geçirilir:

   1. Seçtiğim yazma yöntemi, deneyin değişkenlerini ve gözlem verilerini doğru aktarmaya yetti mi?
   2. Paragraflar arasında neden-sonuç ve aşamalılık ilişkisi kusursuz kuruldu mu?
   3. Kullandığım söz varlığı, okuyucunun deneyi eksiksiz kavramasını sağladı mı?

   Eksik veya belirsiz görülen noktalar düzeltilerek metne son biçimi verilir ve yazma süreci başarıyla tamamlanır.