Yazılı olarak özetleyebilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Yazılı Özet Nedir?

   Bir metnin, konuşmanın ya da tablonun temel düşüncesini ve en önemli noktalarını koruyarak gereksiz ayrıntılardan arındırılmış biçimde yeniden ifade edilmesine özetleme denir.

   Başarılı bir yazılı özet hazırlarken şu temel ilkelere dikkat edilir:

   • Kendi Cümlelerini Kullanma: Kaynaktaki ifadeleri aynen kopyalamak yerine bilgileri kendi anlatımımızla yeniden kurmalıyız.
   • Ana Fikri ve Önemli Verileri Koruma: Konunun özünü oluşturan temel bilgi ve sonuçları özetin merkezine yerleştirmeliyiz.
   • Gereksiz Ayrıntıları Eleme: Yinelenen örnekler, küçük ayrıntılar ve ikincil açıklamalar özette yer almamalıdır.
   • Anlatım Bütünlüğü: Cümleler arasında amaç ve karşılaştırma ilişkilerini doğru bağlaçlarla kurmalıyız.

   Veri ve Tablolar Nasıl Özetlenir?

   Bilgilendirici tablolardan ve araştırma verilerinden yararlanarak özet yazarken izlenebilecek adımlar şunlardır:

   1. Başlığı ve Konuyu Belirleme: Tablonun hangi konuyu, hangi gruplar arasında ve hangi amaçla ele aldığını belirleyin.
   2. En Belirgin Eğilimleri Bulma: Tablodaki en yüksek, en düşük ya da birbirine zıt değerleri tespit edin.
   3. Karşılaştırma Yapma: Gruplar veya durumlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyun.
   4. Sonuç Bildirme: Verilerin gösterdiği genel sonucu tek ve açık bir yargı cümlesiyle ifade edin.

   Örnek Veri İncelemesi

   Aşağıdaki tablo, bir okuldaki 6. sınıf öğrencilerinin okul dışındaki iletişim tercihlerini göstermektedir:

   • Yüz Yüze Görüşme: %55
   • Kısa Mesaj / Çevrim İçi Yazışma: %30
   • Sesli / Görüntülü Arama: %15

   Bu Verilerin Yazılı Özeti:

   "6. sınıf öğrencilerinin serbest zamanlardaki iletişim alışkanlıklarını belirlemek amacıyla yapılan çalışmaya göre öğrencilerin yarısından fazlası (%55) yüz yüze görüşmeyi tercih etmektedir. Buna karşılık sesli veya görüntülü arama en az başvurulan yöntem olurken yazılı mesajlaşma ikinci sırada yer almıştır. Sonuç olarak öğrenciler, teknolojinin sunduğu imkânlara rağmen doğrudan ve yüz yüze iletişimi açık ara önde tutmaktadır."

   Özetinizi Tamamladıktan Sonra Kontrol Edin

   Hazırladığınız yazılı özetin niteliğini gözden geçirmek için şu soruları yanıtlayabilirsiniz:

   • Özetim, tablodaki veya metindeki en temel bilgiyi eksiksiz yansıtıyor mu?
   • Kendi duygu ve düşüncelerimi eklemeden, yalnızca sunulan verilere bağlı kaldım mı?
   • Karşılaştırma ve amaç bildiren geçiş ifadelerini (buna karşılık, amacıyla, oysa, bu nedenle) yerinde kullandım mı?
   • Yazım kurallarına ve noktalama işaretlerine özen gösterdim mi?