Konuşmasında karşılaştırma yapabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Düşüncelerimizi Karşılaştırarak Açıklama

   Günlük yaşamda, bir ders sunumunda ya da bir araştırma sonucunu paylaşırken iki farklı durumu, nesneyi veya olayı benzer ve farklı yönleriyle ele almaya karşılaştırma denir.

   Bir konu hakkında konuşurken karşılaştırmalardan yararlanmak dinleyicilerin anlattıklarımızı daha somut ve anlaşılır biçimde kavramasını sağlar. Özellikle fen bilimleri etkinliklerinde yapılan bir deneyin sonuçlarını aktarırken durumlar arasındaki farkları açıkça belirtmek konuşmamızın inandırıcılığını ve açıklığını artırır.

   Değişkenler Arasındaki İlişkiyi Belirleme

   Güvenli bir sınıf deneyinde elde edilen verileri konuşmamıza taşırken şu adımları izleriz:

   • Ortak Yönleri Belirleme: Deneyde kullanılan kapların büyüklüğü, toprak miktarı ve ortam sıcaklığı gibi sabit tutulan özellikleri tespit etmek.
   • Farklılıkları Ortaya Koyma: Örneğin bir bitkiye her gün 50 mililitre su verilirken diğerine 10 mililitre su verilmesi gibi değişen koşulları saptamak.
   • Gözlemleri İlişkilendirme: Hafta sonundaki boy artışını ya da yaprak sayısını inceleyerek değişkenlerin sonucu nasıl etkilediğini analiz etmek.

   Bu analiz adımları, konuşmamızda kuracağımız karşılaştırma cümlelerinin temel dayanağını oluşturur.

   Konuşmamızı Güçlendiren Anahtar İfadeler

   Düşüncelerimizi sözlü olarak ifade ederken karşılaştırma anlamını doğru iletmek için belirli dil yapılarından yararlanırız:

   • -den daha: "Işık alan ortamdaki tohumlar, karanlık kutudaki tohumlardan daha hızlı çimlendi."
   • ise: "İlk düzenekteki sıcaklık sabit kalmış, ikinci düzenekte ise belirgin bir artış kaydedilmiştir."
   • kadar: "Killi toprak, kumlu toprak kadar hızlı su geçirmemektedir."
   • en: "Deneyde ölçülen en yüksek sıcaklık üçüncü günde gerçekleşti."
   • buna karşılık / oysa: "A grubu beklenen sürede tepki verdi, buna karşılık B grubunda tepki süresi uzadı."

   Bu ifadeler konuşmamıza akıcılık kazandırır ve aktardığımız bilgilerin dinleyici tarafından kolayca ayırt edilmesini sağlar.

   Örnek Konuşma Modeli

   Bir deney sonucunu sınıfa sunarken karşılaştırma yapılarını şu şekilde uygulayabiliriz:

   "Değerli arkadaşlar, bu hafta yaptığımız buharlaşma deneyinde ağzı açık ve kapalı iki özdeş beher kullandık. Her iki kaba da başlangıçta yüzer mililitre su koyduk. Üç günün sonunda gözlemlediğimiz verilere göre ağzı açık kaptaki su miktarı 70 mililitreye düşmüş, kapağı kapalı olan kapta ise su seviyesi neredeyse hiç değişmemiştir. Dolayısıyla geniş hava teması olan düzenek, kapalı düzeneğe göre daha yüksek buharlaşma göstermiştir."

   Konuşmanızı yaparken ses tonunuzu karşılaştırdığınız ögelere göre ayarlamayı, beden dilinizle iki farklı durumu dengeli biçimde vurgulamayı unutmayınız.