Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme Konu Anlatımı

MEB · 6. Sınıf · Türkçe · İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER

6. Sınıf Türkçe dersi Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Sözlerimizi Neden Güçlendiririz?

    Bir konu hakkında konuşurken düşüncelerimizi dinleyicilere sadece düz cümlelerle aktarmak her zaman ikna edici olmayabilir. Dinleyicilerin bizi ilgiyle dinlemesi, anlattıklarımızı zihninde somutlaştırması ve sunduğumuz fikre inanması için düşünceyi geliştirme yollarından yararlanırız.

    Konuşmalarımızda sıklıkla başvurduğumuz başlıca yöntemler şunlardır:

    • Tanımlama: Bir kavramın ya da varlığın ne olduğunu eksiksiz açıklamaktır ("...nedir?" sorusuna cevap verir).
    • Karşılaştırma: En az iki varlık, durum ya da kavram arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır.
    • Örneklendirme: Soyut bir düşünceyi somut, anlaşılır ve görünür kılmak için bilinen durumlardan örnekler vermektir.
    • Sayısal Verilerden Yararlanma: İleri sürülen görüşü araştırma sonuçları, anketler veya istatistiki rakamlarla desteklemektir.
    • Tanık Gösterme: Alanında yetkin ve güvenilir bir kişinin sözünü düşüncemizi doğrulamak için konuşmamıza dahil etmektir.

    Verileri Konuşmanın Gücüne Dönüştürmek

    Bir araştırmanın sonuçlarını veya sayısal bilgileri dinleyiciye aktarırken tabloları kuru birer liste gibi okumak konuşmanın etkisini azaltır. Başarılı bir konuşmacı, tablodaki sayıları ve verileri düşünceyi geliştirme yollarıyla harmanlayarak sunar.

    Bir veriyi konuşmamıza taşırken şu iki temel yoldan özellikle yararlanırız:

    1. Sayısal Verilerden Yararlanma: Tablodaki oranları, kişi sayılarını ve ölçümleri doğrudan belirterek düşüncemizin bilimsel bir temele dayandığını gösteririz.
    2. Karşılaştırma Yapma: Tabloda yer alan farklı grupları, geçmiş ve günümüz durumlarını "daha", "en", "göre", "oranla" gibi ifadelerle kıyaslayarak aradaki farkı belirginleştiririz.

    Tabloyu İnceleyelim ve Konuşmamızı Kuralım

    Aşağıdaki çalışma tablosunda 6. sınıf öğrencilerinin serbest zamanlarında tercih ettikleri iletişim yolları gösterilmektedir:

    • Yüz Yüze İletişim: %55
    • Kısa Mesaj / Anlık İletiler: %30
    • Sesli Telefon Araması: %15

    Bu Verilerle Hazırlanan Örnek Konuşma Metni:

    "Değerli arkadaşlarım, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin doğrudan ve samimi bağ kurmanın yeri doldurulamaz. Yapılan son anket çalışmasında, 6. sınıf öğrencilerinin %55'inin arkadaşlarıyla duygu ve düşüncelerini paylaşırken hâlâ yüz yüze iletişimi tercih ettiği görülmektedir. Bu oran, anlık iletileri tercih edenlerin oranından neredeyse iki kat daha fazladır. Sesli arama yapanların oranı ise %15 ile en düşük seviyede kalmıştır. Bu sayılar açıkça gösteriyor ki göz teması kurarak konuşmak, mesajlaşmaya kıyasla arkadaşlık bağlarımızı çok daha güçlü kılmaktadır."

    İnceleme Notu: Konuşmacı, oranları vererek sayısal verilerden yararlanmış; yüz yüze iletişim ile diğer yöntemleri kıyaslayarak karşılaştırma yoluna başvurmuştur.