Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme Konu Anlatımı

MEB · 6. Sınıf · Türkçe · FARKLI DÜNYALAR

6. Sınıf Türkçe dersi Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Sözün Gücünü Destekleyen Ögeler

    Bir konuşma hazırlarken düşüncelerimizi dinleyicilere yalnızca sözcüklerle değil, sözümüzü destekleyen görsel ve işitsel araçlarla da aktarırız. Bu araçlara çoklu ortam ögeleri denir.

    Konuşmamıza ekleyeceğimiz çoklu ortam ögeleri belirli amaçlara hizmet etmelidir:

    • Fotoğraf ve Canlandırmalar: Dinleyicinin konuyu zihninde somutlaştırmasını sağlar ve duygusal bağ kurmasına yardımcı olur.
    • Ses Kayıtları ve Kısa Videolar: Anlatılan olayın ya da kültürün doğal ortamını doğrudan hissettirir.
    • Tablo, Şema ve Grafikler: Karmaşık sayısal verileri, zaman sıralamalarını ve karşılaştırmaları anlaşılır biçimde özetler.

    Unutmayalım: Çoklu ortam ögeleri birer süsleme aracı değildir; her ögenin konuşmanın amacına ve iletilmek istenen ana düşünceye doğrudan katkı sağlaması gerekir.

    Grafik ve Tabloları Yorumlayarak Konuşma

    Bilgilendirici bir konuşmada araştırmalardan elde edilen verileri doğrudan sayılar hâlinde art arda sıralamak dinleyicinin dikkatini dağıtabilir. Bunun yerine verileri sınıflandırmak ve konuşmanın akışına yerleştirmek gerekir.

    Grafik ve tabloları konuşma içeriğine aktarırken şu adımlar izlenir:

    1. Veriyi Sınıflandırma: Tablodaki benzer ve farklı yönleri gruplandırarak öne çıkan eğilimleri belirlemek.
    2. Doğru Ögeyi Seçme: Zamana bağlı değişimi göstermek için çizgi grafiği, oranları göstermek için daire grafiği veya karşılaştırma için sütun grafiği tercih etmek.
    3. Bağlantı İfadeleri Kullanma: Veriler arasındaki ilişkileri dinleyiciye aktarırken "bu nedenle", "çünkü", "buna karşılık", "aksine" gibi sebep ve zıtlık bildiren ifadelerden yararlanmak.

    Örnek Veri Bağlamında Konuşma Planı

    Geleneksel çocuk oyunları üzerine 6. sınıf düzeyinde hazırlanan bir konuşma için elimizde şu verilerin bulunduğunu varsayalım:

    • Tablo Verisi: Kendi kültürümüzdeki "saklambaç, körebe, aşık oyunu" ile farklı dünya kültürlerindeki benzer kurallara sahip oyunların karşılaştırmalı oynanma oranları ve yaş grupları.
    • Ses Kaydı: Oyun esnasında söylenen tekerlemeler.

    Konuşma Planının Aşamaları

    • Giriş Bölümü: Dinleyicilere nezaket kurallarına uygun bir hitapla başlanır. Dikkat çekmek amacıyla farklı ülkelerdeki çocukların sokak oyunlarından kısa bir video veya ses kaydı dinletilir.
    • Gelişme Bölümü: Hazırlanan karşılaştırma tablosu ekrana yansıtılır. Konuşmacı tablodaki benzerlik ve farklılıkları yorumlar: "Tabloda görüldüğü gibi kurallar neredeyse aynıdır; lakin kullanılan araçlar coğrafyaya göre değişmektedir."
    • Sonuç Bölümü: Kültürel mirasın korunmasına yönelik çözüm önerileri bir akış şemasıyla özetlenir, dinleyicilere teşekkür edilerek konuşma tamamlanır.