Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Konuşma Sürecini Bilimsel Bir Gözlem Gibi İncelemek

   Tıpkı bir fen deneyinde aşamaları, ortam şartlarını ve elde edilen verileri dikkatle takip ettiğimiz gibi, sözlü iletişim kurarken de kendi konuşma sürecimizi izleyebiliriz. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma, kişinin konuşma öncesinde, konuşma anında ve sonrasında kendi tutumunu tarafsız bir gözlemci gibi değerlendirmesidir.

   Bir deneyde sonucu etkileyen sıcaklık, süre veya miktar gibi değişkenler bulunur. Konuşma sürecinde de sonucu etkileyen temel değişkenler şunlardır:

   • Ses tonu ve işitilebilirlik düzeyi: Sesin mekâna ve dinleyici sayısına uygunluğu.
   • Konuşma hızı ve akıcılık: Dinleyicinin söylenenleri rahatça takip edebilmesi.
   • Dinleyici tepkileri: Dinleyicilerin ilgisi, dikkati ve göz teması gibi anlık geri bildirimler.

   Konuşma Sırasında Koşullara Uyum Sağlama

   Güvenli bir deney yürütülürken beklenmedik bir durum oluştuğunda deneyi yöneten kişi yöntemini hemen gözden geçirir ve güvenli adımlarla süreci düzenler. Etkili bir konuşmacı da konuşma anında dinleyicilerden ve ortamdan gelen verileri yorumlayarak kendini anında uyarlar.

   Konuşma sırasında karşılaşılabilecek durumlar ve uyarlama yöntemleri:

   • Dinleyicilerin dikkatinin dağıldığı gözlemlendiğinde: Ses tonu tekdüzelikten kurtarılabilir, konuyu somutlaştıran bir soru sorulabilir veya beden dili daha canlı kullanılabilir.
   • Ortamdaki uğultu veya mesafe nedeniyle sesin duyulmadığı fark edildiğinde: Ses şiddeti bağırmadan, nefes kontrolüyle doğru oranda yükseltilebilir.
   • Konunun anlaşılmadığına dair şaşkın bakışlar alındığında: Karmaşık bir ifade daha yalın bir dille tekrar edilebilir veya günlük yaşamdan kısa bir örnek verilebilir.

   Verilerden Sonuca: Gelecek Konuşmaları Geliştirme

   Deney tamamlandığında elde edilen veriler kaydedilir ve bir sonuca varılır. Konuşma tamamlandıktan sonra da kişinin kendisine dürüst sorular sorması, iletişim becerilerini güçlendirir.

   Kendimize Sorabileceğimiz Öz Değerlendirme Soruları:

   • Amacımı dinleyicilere açık ve net bir şekilde aktarabildim mi?
   • Göz temasını dinleyicilerin geneline dengeli biçimde dağıtabildim mi?
   • Konuşma süresini ve hızımı hedeflenen plana uygun yönetebildim mi?
   • Dinleyicilerin anlık tepkilerine göre konuşmamı başarıyla uyarlayabildim mi?

   Bu yansıtma süreci, eksikleri birer hata olarak görmek yerine, sonraki konuşmalarda başarıyı artıran değerli birer öğrenme verisi olarak kabul etmemizi sağlar.