Hazırlıksız konuşma yapabilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Hazırlıksız konuşma; önceden yazılmış bir metne bağlı kalmadan, o an karşılaşılan bir durum, olay veya elde edilen bir bilgi üzerine düşünceleri düzenli biçimde sözlü olarak aktarmaktır.

   Günlük yaşamda ya da sınıf ortamında aniden gelişen olaylar karşısında duygu ve düşüncelerimizi paylaşmamız gerekebilir. Başarılı bir hazırlıksız konuşma yapabilmek için şu temel adımlara dikkat edilir:

   • Zihinsel Çerçeve Oluşturma: Konuşmaya başlamadan önce ne söyleneceğini zihinde hızlıca giriş, gelişme ve sonuç sırasına koymak.
   • Uygun Hitap ve Başlangıç: Dinleyicilere saygılı ve nazik bir ifadeyle seslenerek söze başlamak.
   • Amaca Uygun Anlatım: Konunun dışına çıkmadan, ana fikri destekleyen gözlem ve düşüncelere yer vermek.

   Fen bilimleri dersinde veya bir atölye çalışmasında gerçekleştirdiğimiz güvenli bir deneyin sonuçlarını anında paylaşmamız istendiğinde, hazırlıksız konuşma becerisi devreye girer.

   Gözlem ve deney verilerini sunarken konuşmamızı şu ögelerle zenginleştirebiliriz:

   • Gözlemleri Sıralama: Deney sırasında nelerin sabit tutulduğunu ve nelerin değiştiğini adım adım belirtmek.
   • Karşılaştırma Cümleleri Kurma: Değişkenler arasındaki farkları açıklarken -dan daha, ise, buna karşın gibi karşılaştırma ifadelerinden yararlanmak.
   • Kanıtlara Dayanma: Kendi tahminlerimizi değil, gözlemlediğimiz somut verileri ve sonuçları dile getirmek.
   • Toparlayıcı Sonuç: Elde edilen verilerin ne anlama geldiğini belirterek konuşmayı net bir bitiş cümlesiyle tamamlamak.

   Örneğin iki özdeş bitkiden birine ışık verilip diğerinin karanlıkta bırakıldığı güvenli bir sınıf deneyinin sonuçlarını aktarırken şu aşamalar izlenir:

   1. Giriş: Dinleyicilere hitap edilir ve incelenen durum belirtilir. ("Değerli arkadaşlar, bugün ışığın bitki gelişimine etkisini incelediğimiz gözlemimizin sonucunu paylaşmak istiyorum.")
   2. Gelişme: Değişkenler ve gözlemlenen veriler karşılaştırılarak anlatılır. ("Işık alan ortamdaki bitkinin yaprakları canlı ve yeşil kalırken gölgede bırakılan bitkinin yaprakları ise sararmaya başlamıştır.")
   3. Beden Dili ve İletişim: Konuşurken dinleyicilerle göz teması kurulur, ses tonu güven verici ve işitilebilir düzeyde tutulur.
   4. Sonuç: Anlatılanlar kısa bir çıkarımla toparlanır ve dinleyenlere teşekkür edilerek konuşma sonlandırılır.