Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Değerlendirme Yapmak Ne Anlama Gelir?

   Bir olay, durum, kişi veya çalışma hakkında bir sonuca varmaya ve nitelik belirlemeye değerlendirme denir. Günlük yaşamda bir kitap, bir proje ya da bir spor karşılaşması hakkında fikirlerimizi söylerken aslında birer değerlendirme yaparız.

   Ancak güvenilir ve tutarlı bir değerlendirme, sadece kişisel beğenilere dayanmaz. Nitelikli bir değerlendirme yapabilmek için mutlaka nesnel kanıtlara ve belirli ölçütlere ihtiyaç duyarız.

   • Ölçüt (Norm): Karar verirken temel aldığımız kural, beklenti veya standarttır.
   • Kanıt: Bizi bir sonuca ulaştıran gözlem, veri, sayısal bilgi veya belgedir.
   • Yargı: Ölçüt ve kanıtı karşılaştırarak ulaştığımız nihai sonuçtur.

   Tablo ve Grafikler Bize Ne Söyler?

   Yazılı değerlendirmelerde en güçlü kanıtlar, düzenli olarak sunulmuş verilerden elde edilir. Bir tabloyu incelerken şu adımları izleriz:

   1. Veriyi Anlama: Tablodaki başlıkları, satırları ve sütunları dikkatle okuyarak neyin ölçüldüğünü belirlemek.
   2. Ölçütle Karşılaştırma: Hedeflenen başarı standardı veya kural ile tablodaki gerçekleşen durumu kıyaslamak.
   3. Farkları Belirleme: Hedefin gerisinde kalan ya da hedefin üstüne çıkan noktaları tespit etmek.

   Örneğin bir bilim projesinde başarı ölçütü "tüm deney aşamalarının zamanında tamamlanması ve en az %80 verimlilik sağlanması" olarak belirlenmişse tablodaki veriler bu ölçüte göre incelenir.

   Sonucu Kanıta Dayandırma

   Karşılaştırma yaptıktan sonra ulaştığımız yargıyı açık, anlaşılır ve gerekçeli bir biçimde ortaya koymalıyız. Değerlendirmemizi yazarken düşüncelerimizi destekleyen kanıtları doğrudan belirtiriz.

   Örnek İnceleme:

   Bir okul kulübünün haftalık etkinlik katılım tablosunu değerlendirdiğimizi varsayalım:

   • Beklenti (Ölçüt): Haftalık en az 20 öğrencinin etkinliğe katılması.
   • Tablodaki Veri (Kanıt): İlk iki hafta katılım sayısı 25 iken son iki hafta katılım sayısı 12'ye düşmüştür.
   • Yargı ve Değerlendirme: Kulüp etkinlikleri ilk haftalarda hedeflenen ilgiyi görmüş ancak son haftalarda katılım ölçütünün altında kalarak verimliliğini kaybetmiştir.

   Bu aşamada sadece aksayan yönü belirtmekle kalmayıp duruma yönelik yapıcı alternatif öneriler sunmak değerlendirmemizi zenginleştirir.

   Başarılı Bir Değerlendirme Metni Nasıl Yazılır?

   Ulaştığınız yargıyı yazılı olarak ifade ederken aşağıdaki metin yapısını takip edebilirsiniz:

   1. Giriş: Değerlendirilen konuyu ve temel alınan ölçütü kısaca tanıtın.
   2. Gelişme: Tablo veya verilerden elde ettiğiniz kanıtları sunun; ölçüt ile veriler arasındaki benzerlikleri veya farkları açıklayın.
   3. Sonuç: Karşılaştırma sonucunda ulaştığınız kesin yargıyı belirtin ve gerekiyorsa alternatif çözüm önerilerinizi gerekçeleriyle yazın.

   Dil ve Anlatım İpucu: Değerlendirme yazılarında düşüncelerinizi bağlarken "çünkü, bu doğrultuda, veriler incelendiğinde, buna bağlı olarak" gibi gerekçe bildiren ifadelerden; durumu açıklarken ise uygun olumsuzluk ve benzerlik yapılarından yararlanabilirsiniz.