Organik Kimyaya Giriş Kazanım Test Çöz

Sorular

1. $\text{CH}_4$, $\text{NH}_3$ ve $\text{H}_2\text{O}$ moleküllerinde merkez atomların hibritleşme türü aynı olmasına rağmen bağ açılarının $\text{CH}_4 > \text{NH}_3 > \text{H}_2\text{O}$ şeklinde sıralanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Merkez atomların elektronegatiflik değerlerinin azalması
   • B) Moleküllerdeki toplam atom sayısının farklı olması
   • C) Bağ yapan hidrojen atomlarının kütlelerinin değişmesi
   • D) Hidrojen atomları arasındaki çekim kuvvetlerinin artması
   • E) Ortaklanmamış elektron çiftlerinin bağlayıcı elektron çiftlerini daha kuvvetli itmesi

2. VSEPR gösterimi $\text{AX}_3\text{E}$ olan ve merkez atomu $sp^3$ hibritleşmesi yapmış dört atomlu bir molekülün uzaysal geometrisi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Düzlem üçgen
   • B) Üçgen piramit
   • C) Doğrusal
   • D) Düzgün dörtyüzlü
   • E) Açısal (kırık doğru)

3. Merkez atomunun değerlik kabuğunda ortaklanmamış elektron çifti bulunmayan $\text{BeH}_2$ molekülü doğrusal geometriye sahipken, merkez atomunda iki çift ortaklanmamış elektron bulunduran $\text{H}_2\text{O}$ molekülünün geometrisi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Düzlem üçgen
   • B) Üçgen piramit
   • C) Düzgün dörtyüzlü
   • D) Açısal (kırık doğru)
   • E) Doğrusal

4. Flor ($F_2$), oksijen ($O_2$) ve azot ($N_2$) moleküllerinde atomlar arası bağ sayıları sırasıyla 1, 2 ve 3'tür. Deneysel olarak ölçülen bağ enerjileri sırasıyla 158 kJ/mol, 498 kJ/mol ve 945 kJ/mol; bağ uzunlukları ise sırasıyla 142 pm, 121 pm ve 110 pm'dir. Bu moleküllerin bağ sağlamlığı ve türleri arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Azot molekülündeki üçlü bağın iki adet pi ($\pi$) bağı içermesi, bağ uzunluğunun en kısa ve bağ enerjisinin en yüksek olmasını sağlamıştır.
   • B) Oksijen molekülündeki ikili bağın tamamı yan yana p orbitallerinin örtüşmesiyle oluşan pi bağlarından ibarettir.
   • C) Flor molekülündeki tekli bağ, pi bağı karakterinde olduğundan koparılması için gereken enerji en düşüktür.
   • D) Bağ sayısı arttıkça çekirdekler arasındaki elektrostatik çekim kuvveti azaldığı için bağ uzunluğu kısalmıştır.
   • E) Moleküllerdeki sigma bağı sayısı arttıkça bağ enerjisi düzenli olarak artış göstermiştir.

5. Kimyasal bağ oluşumunda atomik orbitallerin bağ ekseni boyunca uç uca örtüşmesiyle sigma ($\sigma$), bağ eksenine dik düzlemde yan yana örtüşmesiyle pi ($\pi$) bağları meydana gelir. Buna göre aynı iki atom arasında oluşan bağlarla ilgili, I. Sigma bağı oluşmadan pi bağı kurulamaz. II. Pi bağlarının orbital örtüşme etkinliği sigma bağına göre daha düşüktür. III. Bir molekülde iki atom arasında birden fazla sigma bağı bulunabilir. yargılarından hangileri doğrudur?

   • A) Yalnız I
   • B) Yalnız II
   • C) I ve III
   • D) II ve III
   • E) I ve II

6. Aşağıdaki tabloda karbon atomları arasında oluşan tek, çift ve üçlü bağlara ait deneysel veriler verilmiştir. Bağ TürüBağ Sayısı ve ÇeşidiBağ Uzunluğu (pm)Bağ Enerjisi (kJ/mol) C–C1 sigma ($\sigma$)154348 C=C1 sigma ($\sigma$), 1 pi ($\pi$)134614 C≡C1 sigma ($\sigma$), 2 pi ($\pi$)120839 Bu verilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

   • A) İki atom arasındaki bağ sayısı arttıkça bağ uzunluğu kısalır.
   • B) Bağ sayısı arttıkça atomları birbirinden ayırmak için gereken enerji artar.
   • C) İkili bağdaki pi ($\pi$) bağının enerjisi, sigma ($\sigma$) bağının enerjisinden daha büyüktür.
   • D) Üçlü bağ, tekli ve ikili bağlara göre daha kısa ve daha kuvvetlidir.
   • E) Sigma bağının üzerine eklenen her pi bağı toplam bağ enerjisini artırmıştır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.