Osmanlı Devleti'nde Kültür ve Uygarlık Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde Divan-ı Hümayun hem bir danışma meclisi hem de en yüksek yargı organı olarak görev yapmıştır. Ancak zamanla padişahın mutlak gücünün sembolü haline gelmiş, 19. yüzyılda ise yerini Batılı anlamda nazırlıklara (bakanlıklara) bırakmıştır. Bu değişim süreci devlet yönetiminde hangi temel dönüşümü kanıtlar?

   • A) Karar alma süreçlerinin demokratikleştiğini
   • B) Geleneksel yapıdan modern bürokrasiye ve uzmanlaşmaya geçildiğini
   • C) Şeyhülislamın divandaki etkisinin arttığını
   • D) Teokratik yönetim anlayışının tamamen terk edildiğini
   • E) Divan'ın halk tarafından seçilen üyelerden oluşmaya başladığını

2. Osmanlı Devleti'nde Vakıf Sistemi sayesinde yol, köprü, çeşme ve hastane gibi kamu hizmetleri devlet bütçesine yük olmadan gerçekleştirilmiştir. Zenginlerin servetlerini toplumsal faydaya dönüştürmesini sağlayan bu sistem, mülkiyet hakkının korunmasına da dolaylı katkı sağlamıştır. Bu bilgiler ışığında vakıf sisteminin sosyo-ekonomik etkisi için ne söylenebilir?

   • A) Devletin hazine gelirlerini doğrudan artırdığı
   • B) Sosyal dengesizlikleri azaltarak toplumsal dayanışmayı güçlendirdiği
   • C) Ordunun lojistik ihtiyaçlarının tamamını karşıladığı
   • D) Feodal beylerin güçlenmesine neden olduğu
   • E) Eğitimde fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı

3. Osmanlı toplumunda uygulanan Millet Sistemi, halkın ırk esasına göre değil, inanç esasına göre gruplandırılmasını ifade eder. Bu sistem sayesinde gayrimüslim tebaaya ibadet ve eğitim gibi alanlarda geniş bir özerklik tanınmıştır. Millet Sistemi'nin Osmanlı Devleti'ne sağladığı en önemli avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Mezhep savaşlarını tamamen sonlandırması
   • B) Müslümanların ticari hayattaki etkisini artırması
   • C) Çok kültürlü yapının uzun süre barış içinde bir arada yaşamasını sağlaması
   • D) Avrupa devletleriyle diplomatik ilişkileri güçlendirması
   • E) Merkezi otoritenin yerel yönetimlere devredilmesini kolaylaştırması

4. Osmanlı Devleti'nin ekonomik felsefesinde yer alan İaşecilik ilkesi, piyasada halkın ihtiyacı olan malların uygun fiyata, kaliteli ve yeterli miktarda bulunmasını amaçlar. Bu ilke gereği, içeride kıtlık yaşanmaması için bazı malların ihracatı yasaklanabilirdi. Bu durumun Avrupa'da o dönem yükselen hangi anlayışla zıt olduğu söylenebilir?

   • A) Feodalizm
   • B) Hümanizm
   • C) Merkantilizm
   • D) Sosyalizm
   • E) Skolastisizm

5. Osmanlı mimarisinin en önemli unsurlarından biri olan Külliyeler; cami merkezli inşa edilen medrese, şifahane, imaret ve kütüphane gibi yapı topluluklarıdır. Bu yapılar sayesinde toplumun ibadet, eğitim ve sağlık ihtiyaçları tek bir merkezden karşılanmıştır. Külliye mimarisi Osmanlı toplum yapısındaki hangi anlayışın yansımasıdır?

   • A) Sosyal devlet anlayışı ve toplumsal yardımlaşma
   • B) Sınıflı toplum yapısının korunması
   • C) Ticari faaliyetlerin şehirden uzaklaştırılması
   • D) Sadece dini mimariye önem verilmesi
   • E) Batı tarzı kentleşme modelinin benimsenmesi

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.